Rotterdam

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Hoe komen de Van Brienenoordbrug en het Eiland van Brienenoord aan hun naam?

Door Wouter Vocke 17 november 2018

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart, interessant of opvallend gegeven uit de stad. Wat die havennummers betekenen bijvoorbeeld. Of wat die oude poort op de Lijnbaan doet. En waar is Monsieur Jacques gebleven?! Deze week: hoe komt de Van Brienenoordbrug aan zijn naam?

Het is de drukste en een van de grootste bruggen van Nederland en iedereen kent hem wel – al dan niet van het filenieuws. Elke dag razen er ruim 250.000 auto’s over: de Van Brienenoordbrug. Maar waarom heet ‘ie eigenlijk zo? ‘Ja, die is naar het Eiland van Brienenoord genoemd’, horen we je denken. Maar hoe komt dat eiland dan aan zijn naam? Dat zullen wij eens even haarfijn uitleggen.

Arnoud Willem van Brienen van de Groote Lindt

We gaan even terug naar de 18e en de 19e eeuw. Daar vinden we baron Arnoud Willem van Brienen van de Groote Lindt (1783-1854), hij was een koopman en politicus. Arnoud was (mede na zijn eerste huwelijk) ook nog eens heer van De Groote Lindt, Dortsmond, Stad aan ’t Haringvliet en Wezenstein. Da’s een hele mond vol! Die Arnoud had het goed bekeken. Twintig jaar lang, van 1820 tot 1840, was hij kamerheer (een soort adviseur) van koning Willem I en daarna nog eens negen jaar de kamerheer van koning Willem II. Daarnaast was hij van 1840 tot 1849 lid van de Eerste Kamer, lid van de stedelijke raad van Amsterdam van 1822 tot 1851 en lid van de Provinciale Staten van Noord-Holland van 1849 tot 1850. Hij speelde ook nog eens een belangrijke rol bij de stemming over de liberale grondwet van Thorbecke in 1848. Druk baasje dus, die Arnoud. Maar wat moest ‘ie dan hier?

Als ze me missen…

Zalm. Daarvoor moest je in de 19e eeuw in Rotterdam zijn. Of eigenlijk bij Kralingse Veer in de buurt. Vroeg je je af waarom dat fijne restaurant daar aan het water het Zalmhuis heet? Omdat er hier vroeger volop naar zalm werd gevist! Eten we nu liever een zalmpje uit Schotland of Noorwegen, in die tijd lag de grootste zalmafslag van het land gewoon bij Rotjeknor. In 1880 alleen al werden er meer dan 100.000 zalmen (!) gevangen.

Arnoud was wel een slimme kerel. Hij woonde en werkte niet eens bij Rotterdam in de buurt, sterker nog: hij woonde op de Keizersgracht in Amsterdam en later op landgoed Clingendael in Den Haag. Hij zag door al zijn fancy dinerparty’s waarschijnlijk al gauw de potentie van zalm in. Dus wat deed hij? Hij zorgde dat hij het recht op alle visserij van steur en zalm tussen Bolnes en de Leuvehaven in handen kreeg. Dat is dus zeg maar helemaal van Krimpen naar hartje Rotterdam. Door zijn titel als Heer van Dortsmond had ‘ie al een hoop privileges om te vissen in de omgeving van Dordrecht, dus deze konden er ook nog wel bij.

Eiland van Brienenoord

Het Eiland van Brienenoord

In de bocht van de Nieuwe Maas bij Oud-IJsselmonde, waar de baron zijn visafslag had, ontstond aan het begin van de 19e eeuw door verslibbing van een zandplaat een eilandje van zo’n 21 hectare. In 1847 kocht Arnoud (hij kon echt niet stilzitten) het eiland, wat in die tijd ook wel noord – naar ‘den oord’ – werd genoemd. Zie ons mysterie over zuid en het Feijen Noort, maar in dit geval werd het dus in de loop der tijd Brienenoord – (n)oord van baron van Brienen.

In 1904 werd het Eiland van Brienenoord Rotterdams grondgebied. In 1943 kwamen er volkstuintjes, maar de Duitsers kapten bijna alle bomen omdat ze die nodig hadden voor verdedigingswerken. En weer later verdwenen er veel bomen in de kachels tijdens de hongerwinter. En na de oorlog werd er ook nog eens naar aardolie geboord; het eiland had het maar zwaar te verduren. Inmiddels is het een natuurgebied waar je heerlijk kunt wandelen. Je kunt er sinds 2000 zelfs Schotse hooglanders tegenkomen en elk voorjaar is het eiland in de ban van een enorme paddentrek.

De brug

Toen in de jaren ’60 van de vorige eeuw de A16 werd aangelegd en Rotterdam er een nieuwe oeververbinding bij moest krijgen, kwamen pijlers aan de zuidkant van de brug op het eilandje te staan. Op het eiland werden de pijlers ook gebouwd, als een soort Neeltje Jans, maar dan in Rotterdam. In 1962 stelde de gemeenteraad de naam van de brug vast: de Van Brienenoordbrug.

Daar heb je je antwoord: het eiland en de brug zijn niet naar ene ‘Meneer van Brienenoord’ genoemd, maar naar baron Arnoud Willem van Brienen van de Groote Lindt. Kun jij mooi de blits mee maken op een verjaardag of bij een avondje Triviant!

Van Brienenoordbrug
De Van Brienenoordbrug tijdens de opening in 1965. Links het Eiland van Brienenoord. | Foto: ANP

Lees ook:

Van Brienenoordbrug

Toen in Rotterdam: ‘De brug komt er aan!’

Het is altijd weer een moment van thuiskomen, rijdend over de rechter Van Brienenoordbrug met de sky...
Oudedijk

Rotterdamse Mysteries: ‘Zo oud als de weg naar Kralingen’

In de rubriek Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad. Waarom de t...
Rotterdam Partners

Waarom zeggen we in Rotterdam eigenlijk ‘in Noord’ en ‘op Zuid’?

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad....

adv.