Binnenkijken bij de mysterieuze torens van de Nijmeegse Spoorbrug

(Foto: indebuurt Nijmegen)

Wat gebeurt er eigenlijk in die twee historische gebouwen bij de Spoorbrug? Woont er iemand, of niet? Menig Nijmegenaar heeft het zich de laatste tijd al héél vaak afgevraagd, merkt beheerder Peter Daanen. Tijd voor een rondleiding door het spannende gebouw dat ‘Het Landhoofd’ heet.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op dit platform.

Sinds 1963 was Peters schoonvader, Theo Elfrink, de huurder van de mooie plek. Peter: “Hij was kunstenaar en werkte hier in de linker toren iedere dag, tot hij in 2014 op 91-jarige leeftijd stierf. Één van de ruimtes hier gebruikte ik met mijn band al een tijd als repetitieruimte. Niet alleen is dit een inspirerende plek, maar de muren hier zijn een meter dik. Hartstikke geluiddicht dus.”

Spoorbrug

Peter wilde het huurcontract van zijn schoonvader graag overnemen, zodat de mooie plek behouden zou blijven. Eigenaar Prorail werkte daar in eerste instantie niet makkelijk aan mee. “Omdat de gebouwen onlosmakelijk met de Spoorburg verbonden zijn, kan Prorail het Landhoofd niet verkopen. De rechter toren stond al leeg. Daar werd herhaaldelijk ingebroken, waardoor Prorail toch wel een beheerder kon gebruiken. Als ik zowel de rechter als linker toren zou beheren, mocht ik de nieuwe huurder worden.”

Lage vloeren en schietgaten

Oorspronkelijk werden de torens rond 1879 gebouwd als fort. Peter: “Bij de bouw van de Spoorbrug, was  men bang dat de vijand via die brug het noorden van het land kon veroveren. In deze torens zouden dus soldaten komen, die de stad moesten beschermen. Daarom bevat het Landhoofd ook schietgaten en zijn de vloeren oorspronkelijk een stuk lager dan de ramen, zodat je veilig in de ruimtes kan bewegen.”

Het heeft altijd leeg gestaan

Grappig feitje: er hebben nooit soldaten in het Landhoofd gezeten. Peter: “Het heeft maar liefst tien jaar lang geduurd voordat de torens af waren. Toen waren de kanonnen van die tijd alweer gemoderniseerd. De torens hier waren helemaal niet bestand tegen de kracht van dat geschut. Eigenlijk stond het hier dus vanaf de eerste jaren dus al leeg.”

Voetgangers staken Spoorbrug over

Totdat de Spoorbrug door Nijmegenaren illegaal gebruikt werd om aan de overkant te komen. De Waalbrug bestond in die tijd nog niet. Peter: “De enige mogelijkheid om aan de overkant te komen was een veerpont die ongeveer ter hoogte van de Grotestraat vertrok. ’s Avonds voer deze niet. Omdat er toen nog maar zo’n twee treinen per dag over de Spoorbrug reden, gingen veel voetgangers te voet over de Spoorbrug naar de overkant.”

De torens zijn ondergronds met elkaar verbonden. (Foto: indebuurt Nijmegen)

Nijmegenaren vielen in de Waal

“Dat was levensgevaarlijk. De brug was namelijk niet volledig gesloten. Bij het oversteken vielen weleens Nijmegenaren in de Waal, dat overleef je niet. De spoorwegen besloten daarom dat de brug bewaakt moest worden. Twee gezinnen waarvan ten minste één gezinslid al bij de spoorwegen werkte, werden aangewezen. Zij mochten gratis in de torens wonen, in ruil voor de taak om in een wachthuisje de brug te bewaken.”

In de foto’s hieronder zie je de doorgang van de toren naar het spoor.

Bouwtekeningen bleven bewaard

Toen in 1936 de Waalbrug werd gebouwd, was het bewaken niet meer nodig. Wel bleven er tot de Tweede Wereldoorlog gezinnen in het Landhoofd wonen. Toen werd de plek bezet door de Duitsers. Zij sloopten de bovenste verdiepingen eraf, om er kanonnen neer te kunnen zetten. Later heeft de gemeente deze in de oude stijl kunnen herbouwen, omdat de oude bouwtekeningen altijd bewaard zijn gebleven.

Woningnood

Na de oorlog heerste er flinke woningnood in Nijmegen. Peter: “Om ervoor te zorgen dat er weer onderdak geboden kon worden aan twee gezinnen, mochten de torens weer bewoond worden. Eén gezin in elke toren. In 1962 is het hier uiteindelijk als onbewoonbaar verklaard, omdat het niet meer gezond zou zijn om te wonen. In die tijd kende mijn schoonvader de directeur van het Nijmeegse station. Zo is hij de huurder geworden van dit prachtige pand.”

Peters schoonvader in zijn toenmalige atelier: het Landhoofd (Foto: indebuurt Nijmegen)

Lees ook:

indebuurt maakt kans om website van het jaar te worden

Stem op ons!

Stem op ons! indebuurt is genomineerd voor Website van het Jaar

Meer in deze categorie

Binnenkijken bij

Ga naar “Binnenkijken bij de Nijmeegse foodinfluencer Elise: ‘Van al dat servies eten we niet’”

Binnenkijken bij de Nijmeegse foodinfluencer Elise: ‘Van al dat servies eten we niet’

Ga naar “Buitenkijken bij Monique: poppenhoofden, vogels, kabouters en een kruidentuin”

Buitenkijken bij Monique: poppenhoofden, vogels, kabouters en een kruidentuin

Ga naar “Binnenkijken bij Annelien: ‘Het huis trilt als de bus langskomt’”

Binnenkijken bij Annelien: ‘Het huis trilt als de bus langskomt’

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Comfy collection sweaters, joggingbroeken en beanies € 7,99”

Comfy collection sweaters, joggingbroeken en beanies € 7,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Huispak met legging M t/m XXL € 19,99”

Huispak met legging M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Alle Pepsi en 7up 1.5 literflessen van € 9 voor € 4,50”

Alle Pepsi en 7up 1.5 literflessen van € 9 voor € 4,50

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99”

Teddy shopper 57 x 44 x 2 cm € 9,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker Banketbakkerij-Chocolaterie”

Verkoopmedewerker Banketbakkerij-Chocolaterie

  • Banketbakkerij-chocolaterie Looijenga
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Nijmegen”

Kerstmarkt in Nijmegen

  • Van 8 dec t/m 23 dec
Ga naar “Halloween in Nijmegen”

Halloween in Nijmegen

  • Poppodium Doornroosje
  • 29 oktober 2022
Ga naar “Najaarskermis Nijmegen 2022”

Najaarskermis Nijmegen 2022

  • Van 2 okt t/m 10 okt
Ga naar “Zevenheuvelennacht 2022”

Zevenheuvelennacht 2022

  • 19 november 2022
Ga naar “Zevenheuvelenloop 2022”

Zevenheuvelenloop 2022

  • 19 november 2022
Zevenheuvelenloop in Nijmegen