Auw! Deze straffen riskeerden Nijmegenaren in de Middeleeuwen 

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar vroeger zag je met enige regelmaat een stadsgenoot met een ‘schaamfluit’ door Nijmegen lopen. Of een Nijmegenaar zonder handen. Waarom? De straffen van de Middeleeuwen zagen er iets anders uit dan nu. Lees en huiver.

Er waren in de Middeleeuwen drie soorten straffen: schandstraffen, lijfstraffen en de doodstraf. Bij schandstraffen draaide het om vernedering. Iedere Nijmegenaar kon zien wat de misdadiger had gedaan. Bij lijfstraffen moest de stadsgenoot zoveel mogelijk pijn hebben.

Bron: Canon van Nederland.

Naar de gevangenis

Pleeg je tegenwoordig een ernstig misdrijf, dan beland je waarschijnlijk achter de tralies. Vroeger had de gevangenis veelal een andere functie: Nijmeegse verdachten wachtten hier de uitvoering van hun straf af. De reden dat een gevangenisstraf niet vaak werd uitgedeeld, was dat de samenleving weinig baat had bij de straf. De gevangenis werd dus meestal als een ’tussenstap’ gezien.

Gevangenis in Nijmegen

Veroordeelde stadsgenoten gaan nu naar een gevangenis ergens in Nederland. Vroeger werden Nijmegenaren gevangen genomen in de kelder onder het stadhuis.

Bron: Historisch Nieuwsblad.

(Foto: Regionaal Archief Nijmegen)

Handen afhakken

Veel Nijmegenaren kochten hun brood, vlees, vis en groenten vroeger op de markt. Helaas waren de producten voor veel mensen te duur en terugvallen op een uitkering was geen optie. Stelen was een groot risico: werd een Nijmegenaar op heterdaad betrapt, dan werden de handen vaak afgehakt. Op die manier was een dief snel te herkennen en kon-ie zijn ‘beroep’ niet meer uitvoeren!

Bron: Gevangenenpoort.

(Foto: Regionaal Archief Nijmegen)

Schaamfluit

Loop je door de Broerstraat dan zie je regelmatig een straatmuzikant zitten. Hij heeft vaak veel bekijks! Gelukkig voor hem is het een professional, want vroeger hadden muzikanten het zwaar. Een slechte muzikant liep het risico om een zogenoemde schaamfluit te krijgen. Dit was een enorme fluit die een Nijmegenaar om zijn nek hing, waardoor heel de stad zag dat hij geen muzikale held was.

Kun je raden waar dit ding voor gebruikt werd?Hint: het is een middeleeuws voorwerp.

Posted by Historia Magazine on Friday, July 10, 2015
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Bron: Historia Magazine.

Schandsteen

Op zondag was heel Nijmegen in de Sint-Stevenskerk te vinden. Vaste prik, voor iedereen! Maar wat nou als je te laat kwam? Dan werd je gestraft. De meest voorkomende manier was de schandsteen. Die moest je een tijd lang om je nek dragen terwijl je over de Grote Markt liep. Dit lijkt misschien niet heel erg, maar vergis je niet: de stenen waren kilo’s zwaar.

Onterende straffen

Naast de schandsteen waren er ook andere varianten om Nijmegenaren te generen. Denk aan de schandmantel, schandstoel of zelfs de schandkooi. Van deze items zijn niet veel afbeeldingen te vinden. Hieronder zie je een schandmantel die in Duitsland werd gebruikt.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen
Bron: Wikipedia.

Verbanning

Een gebiedsverbod, beter bekend als verbanning, was in de Middeleeuwen een van de zwaarste straffen die Nijmegenaren konden krijgen. De straf werd bij verschillende misdrijven opgelegd. Volgens deze site stond verbanning uit Nijmegen gelijk aan de doodstraf. “Wie voorgoed verdreven wordt van huis en haard, heeft grote kans te eindigen als struikrover of lijf en leden te verliezen.” Het doel van een verbanning was dat ‘ongewenste personen’ voor altijd uit de maatschappij verdwenen waren.

Zeg nou zelf: verbannen worden uit Nijmegen klinkt als een heftige straf, nietwaar?

(Foto: Regionaal Archief Nijmegen)

Brandstapel

De verhalen van heksen op de brandstapel zijn bij veel mensen misschien wel bekend. Maar de verbrandingsdood kwam vaker voor. Rechters deelden deze straf bijvoorbeeld ook uit aan mensen die een ander geloof aanhielden. De brandstapel werd vaak midden op de Grote Markt gezet, want heel de stad keek mee.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

Bron: Historia Net.

Naakt op een paard

Ja, de kop las je goed. Nijmegenaren die ervoor uitkwamen dat ze op mensen van hetzelfde geslacht vielen, konden hiervoor op een bizarre manier gestraft worden. Volgens dit NTR-programma moesten deze mensen naakt, achterstevoren op een paard rijden door de stad. Dat was niet alleen gênant voor de Nijmegenaar, maar zorgde ook voor vermaak.

Gelukkig liggen de tijden van deze straffen ver achter ons!

(Foto: Regionaal Archief Nijmegen)

Martelkelders

Onder het stadhuis in Nijmegen zijn nog steeds martelkamers te zien zijn waar in de middeleeuwen Nijmeegse burgers werden gestraft. Meer hierover lees je in onderstaand artikel.

Freaky: zo ziet de martelkelder onder het stadhuis eruit (foto’s)

  • Toen in Nijmegen

Nijmegen heeft een rijke geschiedenis, dat weten we inmiddels. Maar wist je ook dat er onder…

Lees ook…

indebuurt maakt kans om website van het jaar te worden

Stem op ons!

Stem op ons! indebuurt is genomineerd voor Website van het Jaar

Meer in deze categorie

Toen in Nijmegen

Ga naar “48 militairen sneuvelden bij de Waalcrossing: deze podcast vertelt hun verhalen”

48 militairen sneuvelden bij de Waalcrossing: deze podcast vertelt hun verhalen

market garden in nijmegen
Ga naar “Een van de drie oudste hotels van Nederland ligt bij Nijmegen”

Een van de drie oudste hotels van Nederland ligt bij Nijmegen

Ga naar “September is Market Garden maand: deze herdenkingen zijn in Nijmegen”

September is Market Garden maand: deze herdenkingen zijn in Nijmegen

bevrijding nijmegen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Elektrisch droogrek van € 49,95 voor € 49,95”

Elektrisch droogrek van € 49,95 voor € 49,95

  • Geldig t/m 4 oktober 2022
Ga naar “Alle Pepsi en 7up 1.5 literflessen van € 9 voor € 4,50”

Alle Pepsi en 7up 1.5 literflessen van € 9 voor € 4,50

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Elektrisch droogrek van € 49,95 voor € 49,95”

Elektrisch droogrek van € 49,95 voor € 49,95

  • Geldig t/m 4 oktober 2022
Ga naar “Teddy gilet S/M en L/XL € 49,99”

Teddy gilet S/M en L/XL € 49,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Verkoopmedewerker Banketbakkerij-Chocolaterie”

Verkoopmedewerker Banketbakkerij-Chocolaterie

  • Banketbakkerij-chocolaterie Looijenga
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Nijmegen”

Kerstmarkt in Nijmegen

  • Van 8 dec t/m 23 dec
Ga naar “Halloween in Nijmegen”

Halloween in Nijmegen

  • Poppodium Doornroosje
  • 29 oktober 2022
Ga naar “Najaarskermis Nijmegen 2022”

Najaarskermis Nijmegen 2022

  • Van 2 okt t/m 10 okt
Ga naar “Zevenheuvelennacht 2022”

Zevenheuvelennacht 2022

  • 19 november 2022
Ga naar “Zevenheuvelenloop 2022”

Zevenheuvelenloop 2022

  • 19 november 2022
Zevenheuvelenloop in Nijmegen