In dit bekende gebouw werden de ‘Jantjes van Leiden’ opgeleid

‘Je er met een Jantje-van-Leiden van afmaken’. Dat betekent dat je ergens niet je best op doet. Zou dat iets te maken hebben met de Leidse Kweekschool voor Zeevaart, waar matrozen werden opgeleid? Door het liedje ‘Daar komen de Jantjes, daar komen ze aan’ werd ‘Jantje’ een populaire benaming voor matrozen. Onze vertelvader Willem is geen matroos geweest, maar hij weet wel precies hoe dit zit.

Door Willem Hogendoorn.

In het gebouw op de foto hierboven (het ligt aan het Rembrandtpark) werden van 1855 tot 1914 matrozen voor de Koninklijke Marine opgeleid. Het was een internaat, dus de leerlingen sliepen op de bovenste etage sliepen. Niet in een bed, maar in een hangmat om alvast aan het leven op zee te wennen. De baas van de marine, Prins Hendrik (de Zeevaarder) was zeer tevreden over deze matrozen.

Op aandringen van deze prins werd voor deze opleiding, die ooit was gestart in een houten schuur, dit internaat aan het Noordeinde gebouwd. Hier werden toen dus matrozen ‘de Jantjes van Leiden’ opgeleid. Die matrozen deden heel goed hun best en hebben dus niets te maken met: ‘Je er met een Jantje-van-Leiden van afmaken.’

Slechte kleermaker

Je ergens met een Jantje-van-Leiden van afmaken betekent tegenwoordig dat je ergens met de pet naar gooit. Vroeger had het ook een andere betekenis, namelijk: ‘met een mooi praatje ergens onderuit weten te komen’. Deze laatste betekenis is het oudst, maar tegenwoordig dus minder gebruikelijk. De uitdrukking komt uit de zestiende eeuw.

In die tijd woonde Jan Beukelszoon in Leiden. Deze Jan was kleermaker en leverde geregeld fout werk af. Door middel van mooie praatjes wist hij echter steeds te voorkomen dat hij zijn werk opnieuw moest doen. Door de ‘mooie praatjes’ van Jan Beukelszoon is de uitdrukking ‘je er met een Jantje-van-Leiden van af maken’ ontstaan.

Ziekenboeg

Bij het internaat hoorde ook een ziekenboeg. Hoewel er in die tijd nog geen sprake was van corona, moesten zieke ‘Jantjes’ gelijk in quarantaine, om verdere besmettingen te voorkomen. De ziekenboeg was naast het internaat in een apart gebouw ondergebracht (zie onderstaande foto, met rechts achter het internaat de Kweekschool). In het gebouw van de Kweekschool is nu een advocatenkantoor gevestigd.

Lees verder onder de afbeelding.

Beeld: Willem Hoogendoorn.

Deze ziekenboeg is nu gewoon in gebruik als woonhuis. Op de gevel van het huis is één van de 120 Leidse muurgedichten geschilderd. Het is het enige Leidse muurgedicht in het Fries en het heet ‘Maaie op it iis’ (Mei op het ijs). Dit komt, omdat de bewoner van dit pand uit Friesland kwam. Het gedicht is gemaakt door de Friese dichter, advocaat, journalist en politicus Pieter Jelles Troelstra in 1881.

Lees meer…

Meer in deze categorie

Toen in Leiden

Ga naar “Storytime! Hoe Magdalena Moons een aanval op Leiden dwarsboomde…”

Storytime! Hoe Magdalena Moons een aanval op Leiden dwarsboomde…

Ga naar “5 x interessante weetjes over het Plantsoen”

5 x interessante weetjes over het Plantsoen

leiden plantsoen sleutelstad
Ga naar “Deze Leidse straat werd vroeger de bierkade genoemd: dit is de ‘bierhistorie’ van Leiden”

Deze Leidse straat werd vroeger de bierkade genoemd: dit is de ‘bierhistorie’ van Leiden

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “CoolBest 0.33-1 liter van € 4,38 voor € 2,19”

CoolBest 0.33-1 liter van € 4,38 voor € 2,19

  • Geldig t/m 3 juli 2022
Ga naar “AH Verse pasta van € 4,38 voor € 2,19”

AH Verse pasta van € 4,38 voor € 2,19

  • Geldig t/m 3 juli 2022
Ga naar “Blokker wasmanden 35% korting”

Blokker wasmanden 35% korting

  • Geldig t/m 3 juli 2022
Ga naar “Komkommer € 0,49”

Komkommer € 0,49

  • Geldig t/m 3 juli 2022
Ga naar “Alle Robijn, Ariel en Lenor van € 19,98 voor € 9,99”

Alle Robijn, Ariel en Lenor van € 19,98 voor € 9,99

  • Geldig t/m 3 juli 2022

Vacatures

Ga naar “Facilitair Medewerker”

Facilitair Medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Taxichauffeurs regio Leiden”

Taxichauffeurs regio Leiden

  • Top Support Nederland BV
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Orderpicker regio Leiden”

Orderpicker regio Leiden

  • Manpower
  • Fulltime
Ga naar “Business Developer Specialist”

Business Developer Specialist

  • Checkmark Labrecruitment
  • Fulltime
Ga naar “Sales Support”

Sales Support

  • RGF Staffing the Netherlands B.V.
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Bourbon Street Comedy Club”

Bourbon Street Comedy Club

  • Bourbon Street Leiden
  • 27 juli 2022

Topper