Een duistere geschiedenis: Halloween en heksenvervolgingen in Leiden

Foto van het informatiebord over de doodstraf bij het Gerecht| Beeld: Willem Hogendoorn

Op 31 oktober is het weer Halloween. Halloween wordt vaak geassocieerd met heksen. Leiden was de eerste stad in Holland waar heksen werden terechtgesteld, waarvan één door onthoofding. Is het nog wel veilig om een gezellig Halloweenfeest in Leiden te vieren? Onze Buurtbijdrager Willem denkt van wel.

Door Willem Hogendoorn

Leidse heksen in 1495

Kettermeester Anthonis kwam in 1495 naar Leiden om te onderzoeken of twee van toverij verdachte vrouwen ook inderdaad als heksen bestempeld konden worden. De verdachte vrouwen waren Barbara Woutersdochter en Alijt Machariusdochter, beiden in Leiden geboren. Zij werden terechtgesteld omdat zij zich schuldig zouden hebben gemaakt aan satanisme en toverij. Beiden kregen de doodstraf.

Doodstraffen

Barbara werd op 24 september 1495 op de brandstapel gezet; Alijt werd onthoofd. Mogelijk speelde haar jonge leeftijd of afkomst een rol bij de voltrekking van haar vonnis. Onthoofding is namelijk minder pijnlijk dan verbranding. Voor zover nu bekend, waren zij de eerste vrouwen in Holland die wegens hekserij ter dood veroordeeld werden. En dat gebeurde dus in Leiden. Hoe een onthoofding zoals die van Alijt voltrokken werd, staat afgebeeld op bovenste foto van het informatiebord bij het Gerecht in Leiden. De doodstraffen werden daar uitgevoerd op het pleintje voor het Gravensteen.

Het Gravensteen Leiden | Beeld: Willem Hogendoorn

De legende

Heksen zijn kenmerkend tijdens Halloween. Je ziet ze overal in en rondom huis, maar ook op straat voor een gezellig Halloweenfeest. Maar waarom zijn heksen zo kenmerkend voor Halloween? Op 31 oktober, de nacht van Halloween, kwamen volgens oude legendes dertien heksen bij elkaar voor een heksensabbat. Tijdens een heksensabbat werd onder andere zwarte magie uitgeoefend en er werden bezweringen uitgesproken. Met Halloween is de barrière tussen de huidige wereld en de volgende wereld het dunst. Op die manier kunnen de geesten van overledenen reizen tussen de aarde en het geestenrijk.

De ‘heksen’ van nu

Gelukkig hebben we nu geen heksenjachten en veroordelingen meer. Bij Halloween kun je nog wel een verklede heks tegenkomen tijdens hun ’trick or treat-tocht’ langs de deuren. Deze moderne heksen halen na afloop hun schmink van het gezicht en hangen hun kostuum weer in de kast voor volgend jaar. De heksenwaag is dus ook niet meer nodig. De Leidse Waag werd overigens nooit gebruikt om vrouwen die verdacht werden van hekserij te wegen. Daar hadden we natuurlijk de Heksenwaag in Oudewater voor.

De Leidse Waag | Beeld: Willem Hogendoorn

Bronnen:
https://www.deboet.nl/halloween-heksen
Erfgoed Leiden
Leidsch Dagblad van 8 januari 2022.

Meer in deze categorie

Toen in Leiden

Ga naar “Uit het archief: zo zag de Haarlemmerstraat eruit in de jaren 80”

Uit het archief: zo zag de Haarlemmerstraat eruit in de jaren 80

haarlemmerstraat leiden haarlem
Ga naar “Dit was het tragische lot van de vrouwen van Rembrandt”

Dit was het tragische lot van de vrouwen van Rembrandt

Rembrandt van Rijn
Ga naar “Mysterie opgelost: dit was de koudste dag in Leiden”

Mysterie opgelost: dit was de koudste dag in Leiden

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Nescafé Dolce Gusto of Starbucks koffiecups van € 5,69 voor € 3,39”

Nescafé Dolce Gusto of Starbucks koffiecups van € 5,69 voor € 3,39

  • Dirk
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Beauty kussensloop 60 x 70 cm € 4,99”

Beauty kussensloop 60 x 70 cm € 4,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Alle Iglo maaltijden Diepvries van € 7,29 voor € 3,99”

Alle Iglo maaltijden Diepvries van € 7,29 voor € 3,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “Keuze uit vele multipakken van Andrélon, Axe, Dove, Dove Men+Care, Neutral, Prodent, Robijn, Sun en Zwitsal. van € 19,96 voor € 9,98”

Keuze uit vele multipakken van Andrélon, Axe, Dove, Dove Men+Care, Neutral, Prodent, Robijn, Sun en Zwitsal. van € 19,96 voor € 9,98

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 29 januari 2023
Ga naar “HOME CREATION 6-delige kommenset Aziatische stijl Gemaakt van porselein. Afmetingen: ca. Ø 13×7.5 cm. Per set. € 9,99”

HOME CREATION 6-delige kommenset Aziatische stijl Gemaakt van porselein. Afmetingen: ca. Ø 13×7.5 cm. Per set. € 9,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 29 januari 2023

Vacatures

Ga naar “Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting”

Onderhoudsmedewerker interieurbeplanting

  • De Klerk
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Fulltime verkoper”

Fulltime verkoper

  • Budget Home Store XL Zoeterwoude
  • Fulltime

Topper

Agenda

Ga naar “Gluren bij de Buren”

Gluren bij de Buren

  • 5 februari 2023