Dit is waarom er een vergissing zit in het logo van de Leidse universiteit

De nagebouwde, Romeinse wachttorens in Park Matilo (Beeld: indebuurt Leiden)

YES! Eind vorige maand heeft het Werelderfgoedcomité van UNESCO de Nederlandse Limes de status van Werelderfgoed toegekend. Daarom behoort nu ook het Leidse Park Matilo tot het Werelderfgoed. Meer dan genoeg reden om in het verhaal achter Matilo te duiken. Onze vertelvader Willem Hogendoorn vertelt ons er alles over. Het grappige: hij kwam een vergissing tegen in het logo van de Leidse universiteit.

Door Willem Hogendoorn

Eerst nog even een korte uitleg over waarom het Leidse park zo bijzonder is. Het Romeinse Rijk in de tweede eeuw had als noordgrens de Rijn. Deze grens werd de Limes (grenspad) genoemd. De Limes begint in Katwijk, waar de Rijn in de Noordzee uitmondt. Dan gaat de grens verder langs de Rijn naar Duitsland. Na de Rijn loopt de Limes langs de Donau naar de Zwarte Zee. Langs de Limes waren ook forten en nederzettingen gebouwd, die allemaal een naam kregen.

Schrikken

De nederzetting langs de Limes bij Katwijk heette Lugdunum Batavorum. Dat was schrikken voor Leiden, want lange tijd dachten Leidenaren dat hun stad juist een ‘voortzetting’ was van Lugdunum. In 1575 werd de Leidse universiteit zelfs de Latijnse naam ‘Academia Lugduno Batava’ (Academie Lugdunum Batavorum’) gegeven en werd dit ook in het logo gezet.

Deze naam is waarschijnlijk bedacht door Jan van der Does. Zijn Latijnse naam was Janus Dousa en die kennen we weer van Leidse Doezastraat. Dousa maakte deel uit van de voorbereidingscommissie voor de Leidse vestiging van de universiteit en werd later ook de bibliothecaris.

Tekst loopt verder onder de afbeeldingen.

Verder kennen we natuurlijk de Leidse voetbalclub Lugdunum. Vermoedelijk komt die naam van de Leidse studentenvereniging ‘Lugdunum Batavorum’, waar de voetbalclub jarenlang goede contacten mee heeft gehad. In het logo staat nog een Latijnse uitdrukking, namelijk ‘Libertatis Praesidium’. Dit betekent: ‘Bolwerk van de Vrijheid’. Dat is ook het motto (levenshouding) van de universiteit.

Lugdunum was dus de Katwijkse nederzetting op de Limes. Het Leidse grensfort heette ‘Matilo’. Dit is gelegen in de huidige wijk Roomburg. In de tijd dat de Romeinen op fort Matilo verbleven, woonden er ook al andere mensen in de buurt. Deze werden (nog) geen Leidenaren genoemd, maar Cananefaten. Zij woonden in een kleine nederzetting dichtbij de (huidige) Koenesteeg, waar ook een poort naar hen is genoemd: de Cananefatenpoort.

Verandering

Wat verandert er nu Park Matilo werelderfgoed is? Voorlopig nog niet zo veel. Er zullen geen bussen vol toeristen komen. De Leidse universiteit gaat waarschijnlijk ook niet ineens het logo veranderen. Toch is het mooi dat we nu op ons gemak in eigen stad door werelderfgoed kunnen wandelen. Het pad in het huidige park helpt je daaraan herinneren, zoals je kunt zien op de derde foto van de galerij.

Leestip

De debuutroman van de Leidse thrillerschrijver Jeroen Windmeijer heet de ‘Bekentenissen van Petrus’. Tegenwoordig is het ook wel bekend als ‘het Petrusmysterie’. Het boek begint in hoofdstuk 1 op Matilo, met een wel heel bijzondere vondst. Voor de Leidenaar een echte aanrader om dit boek te lezen.

Lees meer…

Meer in deze categorie

Toen in Leiden

Ga naar “Storytime! Hoe Magdalena Moons een aanval op Leiden dwarsboomde…”

Storytime! Hoe Magdalena Moons een aanval op Leiden dwarsboomde…

Ga naar “5 x interessante weetjes over het Plantsoen”

5 x interessante weetjes over het Plantsoen

leiden plantsoen sleutelstad
Ga naar “Deze Leidse straat werd vroeger de bierkade genoemd: dit is de ‘bierhistorie’ van Leiden”

Deze Leidse straat werd vroeger de bierkade genoemd: dit is de ‘bierhistorie’ van Leiden

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Blumill Fitness artikelen vanaf € 94,99”

Blumill Fitness artikelen vanaf € 94,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Alle Maybelline en L’Oréal make-up van € 19,98 voor € 9,99”

Alle Maybelline en L’Oréal make-up van € 19,98 voor € 9,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Knorr Wereldgerechten van € 3,59 voor € 1,89”

Knorr Wereldgerechten van € 3,59 voor € 1,89

  • Geldig t/m 5 juli 2022
Ga naar “AH Koeltas solar € 19,99”

AH Koeltas solar € 19,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Ben & Jerry’s of Hertog ijs van € 1,75 voor € 0,99”

Ben & Jerry’s of Hertog ijs van € 1,75 voor € 0,99

  • Geldig t/m 5 juli 2022

Vacatures

Ga naar “Facilitair Medewerker”

Facilitair Medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Taxichauffeurs regio Leiden”

Taxichauffeurs regio Leiden

  • Top Support Nederland BV
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Orderpicker regio Leiden”

Orderpicker regio Leiden

  • Manpower
  • Fulltime
Ga naar “Business Developer Specialist”

Business Developer Specialist

  • Checkmark Labrecruitment
  • Fulltime
Ga naar “Klantadviseur Rabobank Leiden”

Klantadviseur Rabobank Leiden

  • Manpower
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Bourbon Street Comedy Club”

Bourbon Street Comedy Club

  • Bourbon Street Leiden
  • 27 juli 2022

Topper