Dit is het échte verhaal over burgemeester Van der Werff, het park en zijn standbeeld

Als er een park in Leiden naar je is vernoemd en daarin ook nog een standbeeld van je staat, dan moet je wel wat hebben betekend. We hebben het natuurlijk over het Van der Werffpark, dat in 1886 is aangelegd. Het is vernoemd naar Pieter Adriaansz van der Werff. Onze vertelvader Willem ging op onderzoek uit: waarom had de vroegere, Leidse burgemeester dit verdiend en was het ook terecht?

Door Willem Hogendoorn.

Even het geheugen opfrissen: Van der Werff was burgemeester tijdens de Spaanse omsingeling. Deze duurde van oktober 1573 tot 3 oktober 1574 (Leidens Ontzet) met een onderbreking van twee maanden. . Niet alleen over Pieter van der Werff zelf bestaan er legendes, maar ook over zijn standbeeld. Zo hoorde ik een gids aan een groep toeristen vertellen dat dit standbeeld een ‘tweedehandsje’ was uit Duitsland, omdat er geen geld was voor een nieuwe. Dat is complete onzin.

Na een enquête in 1873 onder de Leidenaren of er voor Van der Werff een standbeeld moest komen, was bijna iedereen vóór. Het geld werd bij elkaar gehaald door wat we nu een crowdfunding noemen, maar toen nog gewoon een inzamelingsactie heette.

Prijsvraag

Voor het ontwerp van het beeld werd een prijsvraag uitgeschreven. Uit de acht ontwerpen koos Leiden voor het beeld Johan Koelman. Er was nog wat geruzie of Pieter een hoofddeksel op moest hebben, maar Koelman wist de commissie te overtuigen dat een hoed ‘geen gezicht’ was.

Duits tweedehandsje

Het beeld is in brons gegoten door de firma Enthoven & Co uit Den Haag. Deze firma kwam oorspronkelijk uit Duitsland. Zou het daardoor komen dat er soms ‘oneerbiedig’ over een ‘Duits tweedehandsje’ wordt gesproken?

Burgemeester van der Werff verdiende zijn standbeeld door zijn ‘zelfopoffering’, zoals je ziet afgebeeld op onderstaand schilderij. Dit schilderij van Mattheus van Bree is van de Lakenhal. Op het doek zie je het moment waarop burgemeester Van der Werf in 1574 zijn eigen lichaam aanbiedt als voedsel aan een hongerige menigte.

>Lees verder onder de afbeelding.

Volgens de verhalen kwam de hongerige bevolking op 15 september 1574 naar het stadhuis om eten smeken. Bij die gelegenheid zou Pieter de beroemde woorden gesproken hebben: “Eten heb ik niet, maar eens moet ik sterven. Als gij dan door mijn dood geholpen zijt, slaat de handen aan dit lichaam, snijdt het in stukken en deel het uit”. Een beetje beschaamd gingen de Leidenaren toen terug naar huis.

Aangedikt

Ook al wordt er sterk getwijfeld of dit wel echt zo is gegaan; deze gebeurtenis staat bekend als “de zelfopoffering van burgemeester Van der Werff”. Zeer waarschijnlijk is het dus een aangedikt verhaal, dat niet helemaal (of helemaal niet) klopt. Maar wij Leidenaren houden nou eenmaal van legendes. Dus ieder jaar begint de 3 oktober optocht bij het standbeeld van Burgemeester van der Werff. Het maakt Leidenaren vrij weinig of dit verhaal nu wel of niet waar is. Laten we hopen dat we volgend jaar dit aangedikte verhaal eindelijk weer kunnen en mogen eren met een fantastische optocht.

Lees meer…

Meer in deze categorie

Toen in Leiden

Ga naar “Achter dit prachtige hofje in Leiden schuilt ook een schitterend verhaal”

Achter dit prachtige hofje in Leiden schuilt ook een schitterend verhaal

Ga naar “Op deze plek in Leiden vind je een spoor van slavernij”

Op deze plek in Leiden vind je een spoor van slavernij

Ga naar “Wist-juh-datje: door deze Leidenaar leren we kleuters vroeg ‘fröbelen’”

Wist-juh-datje: door deze Leidenaar leren we kleuters vroeg ‘fröbelen’

In onze gids

Ga naar “Bij de Broodjes”

Bij de Broodjes

  • Gabriël Metzustraat 62e
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Bagels & Beans Leiden – Stationsplein”

Bagels & Beans Leiden – Stationsplein

  • Stationsplein 8
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Bagels and Beans Stationsplein

Nu gesloten

Ga naar “Cupelicious”

Cupelicious

  • Breestraat 107
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Dekbedovertrek 4-seizoenen vanaf”

Dekbedovertrek 4-seizoenen vanaf

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Robijn wasmiddel* 4 stuks € 8,99”

Robijn wasmiddel* 4 stuks € 8,99

  • Big Bazar
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Edet toiletpapier 1+1 gratis, vanaf € 2,99”

Edet toiletpapier 1+1 gratis, vanaf € 2,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “AH Gesneden stamppotgroenten en -aardappelen 600 gram 1+1 gratis, vanaf € 1,19”

AH Gesneden stamppotgroenten en -aardappelen 600 gram 1+1 gratis, vanaf € 1,19

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Alle Douwe Egberts en Pickwick 1-kopsthee* 2e halve prijs, vanaf € 1,87”

Alle Douwe Egberts en Pickwick 1-kopsthee* 2e halve prijs, vanaf € 1,87

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 30 januari 2022

Vacatures

Ga naar “Eerste autotechnicus / APK-keurmeester”

Eerste autotechnicus / APK-keurmeester

  • Van der Linden Groep Leiden
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Junior service-adviseur / receptionist”

Junior service-adviseur / receptionist

  • Van der Linden Groep Leiden
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Pedagogisch Medewerker”

Pedagogisch Medewerker

  • FloreoKids
  • Parttime
FloreoKids

Topper

Ga naar “Projectmedewerker”

Projectmedewerker

  • Universiteit Leiden
  • Fulltime/Parttime