Leidse glibbers opgelet! 10 x betekenissen van bekende Leidse achternamen

Door Carin van der Meij 28 augustus 2018

Hallo Leienaar, weet jij wat jouw achternaam betekent? Piet van Sterkenburg wel. Piet heeft een fantastisch boek geschreven over 30.000 Leidse familienamen en de betekenis ervan. Je draagt je achternaam immers heel je leven, dus een beetje achtergrondinformatie is wel leuk… Niet waar? Wij zetten er alvast tien voor je op een rij.

<< < Pagina 1 / 2 >
⟵ swipe swipe ⟶

Boek Leienaars

Leienaars achternamen boek

Drie jaar lang heeft Piet van Sterkenburg aan het boek ‘Leienaars’ gewerkt. Wauw! Wat een werk moet dat geweest zijn. 30.000 familienamen uit Leiden heeft hij in dit imposante boek opgeschreven. Achternamen zijn voornamelijk opgedeeld in vier hoofdgroepen: verwantschapsnamen, herkomstnamen/geografische namen, beroepsnamen en bijnamen. Natuurlijk kunnen wij niet alle 30.000 namen met je doornemen, maar we lichten er alvast tien voor je uit.

Achternaam 1: Van As

Ook de achternamen Asch, Asche en Van Asch vallen hieronder. Dit is een herkomstnaam naar As, een plaats in de provincie Belgisch-Limburg en de plaats Asse in Vlaams-Brabant. De naam As gaat dan weer terug naar de waternaam Aska, wat schitterend betekent.

Achternaam 2: Barends

Hier vallen ook Barendse, Barendsen, Barendtszen, Baerends en Barrendse onder. Het is een verwantschapsnaam, vernoemd naar de vader. In de Germaanse periode werden er ook al (achter)namen gebruikt. De Germanen vernoemden hun kinderen naar zichzelf. Als de vader bijvoorbeeld Amaling en de moeder Ansgard, dan kreeg de baby de naam Amagard. Barend is een variant van Berend, wat weer een variant is van de Germaanse naam Bernhard. Dat betekent beer en sterk.

Achternaam 3: Bruière

Afgeleiden achternamen zijn La Brujeere, Labree, Labrie, Labruijère, Labrujère, Labrujere en Labruyère. Deze achternamen zijn vernoemd naar een adresnaam of beroepsnaam. De variant van Bruijère is namelijk ‘heide’, maar de naam is ook een variant uit het Middelnederlandse ‘bruwer’, wat bierbrouwer betekent.

Achternaam 4: Den Elsen

Je hebt verschillende vormen ‘Elsen’ en ook verschillende betekenissen. Den Elsen en Den Elzen zijn een beroepsbijnaam voor de schoenmaker. Een schoenmaker gebruikte namelijk een els, een gereedschap. Dan heb je nog Van Elsen. Deze naam is afkomstig van de plaatsen Elzen in Noord-Brabant en Overijssel. In deze gebieden had je namelijk veel elzenbomen. En Van den Elsen en Van den Elzen zijn adresnamen met als betekenis ‘plaats waar elzen groeien’.

Achternaam 5: Jong 

Valt ook de Jong, ’t Jong, De Jonge, Jongen, De Jongh, Dejonghe, Jonk, Jung en Junge onder. Deze achternamen werden gebruikt om vader en zoon van elkaar te onderscheiden. Eigenlijk was het een soort bijnaam.

Klik op het oranje pijltje voor nog meer Leidse achternamen

Achternaam 6: Geesink/Gesink

Deze achternamen zijn afkomstig van de gelijknamige boerderijnaam in Bredevoort, in Gelderland. De oorspronkelijke bewoner van deze boerderij droeg de naam Gees. Gees is dan weer een verkorte vorm van de Germaanse voornaam Gerhard.

Achternaam 7: Hildebrandt

Ook Hildebrand, Hildebrands, Hilbrand, Hilbrands, Hillebrandse en Hillebrand vallen hieronder. Dit zijn vadernamen en gaan helemaal terug naar de Germaanse periode. Afgeleid van de Germaanse voornaam Hildbrand, wat strijd en zwaard betekent.

Achternaam 8: (de) Maat

De Maat en Maat zijn oorspronkelijk bijnamen uit de Middelnederlandse periode. Vroeger schreef je het als ‘maet’ en was het een ander woord voor makker. Dan heb je ook nog Van de Maat, Van der Maat, Van der Maaten, Ter Maat, Van de Made, Van der Made, Van de Maden, Van der Maden, Van der Mee en Vermaat. Ja, mond vol. Dit zijn dan weer adresnamen. Vernoemd naar maat, made, wei… kortom een perceel hooiland (grasland).

Achternaam 9: Sierat

Ook Siera, Sira, Siraa en Serra vallen hieronder. Deze achternamen zijn herkomstnamen. Vernoemd naar de plaatsnaam Sirault. De naam Sierat was heel erg populair in Leiden. In heel Nederland waren er volgens de volkstelling van 1947 178 Sierats, waarvan 164 in Zuid-Holland. 91 daarvan woonde in Leiden.

Achternaam 10: Visser

De achternamen Vissers, De Visser, Visseren; Visscher en Visschers hebben dezelfde betekenis als Visser. Het is eigenlijk heel simpel, deze namen zijn vernoemd naar de beroepsnaam van een visser.

Bron: Boek ‘Leienaars’ van Piet van Sterkenburg

leiden haven

Mysterie: Dit is de betekenis achter een Leidse glibber

Elke Leidenaar heeft wel eens het scheldwoord Leidse glibber in de mond gehad. Misschien ook wel met...
<< < Pagina 1 / 2 >
⟵ swipe swipe ⟶