Violist Jozef speelt elke zomer in de binnenstad: ‘Als ik speel moet jij de emotie voelen’

Door Carin van der Meij 18 augustus 2019

Jozef Farkas (62) is een bekend gezicht in de binnenstad van Leiden. In de winkelstraten speelt hij regelmatig klassieke muziek op zijn viool, in de hoop iets bij te verdienen. Elke dag lopen honderden Leidenaren Jozef voorbij, maar wat weet je eigenlijk van deze straatmuzikant? Wij besloten hem op de Haarlemmerstraat eens aan te spreken en uit te nodigen voor een gesprek. 

We spreken met Jozef af in het huis van John Marks, die de violist de afgelopen drie zomers onderdak heeft aangeboden. John dient gelijk als tolk, want Jozef spreekt alleen Duits en Slowaaks. De 62-jarige woont namelijk met zijn gezin in Slowakije, in de stad Banska Bystrica. Al 23 jaar reist hij elke zomer naar Leiden om als straatmuzikant aan de slag te gaan.

Staatsopera

In Nederland is Jozef een straatmuzikant, maar in Slowakije is hij onderdeel van het orkest van de Staatsopera van de stad Banska Bystrica. Jozef is daar de leider van de tweede violen. “Mijn ‘hoofdbaan’ is in het orkest, maar ik ben ook vioolleraar en speel in een kamerorkest,” vertelt hij. Zijn inkomsten zijn te weinig om zijn gezin te kunnen onderhouden en daarom komt Jozef al 23 jaar elke zomer naar Leiden om als straatmuzikant wat bij te verdienen.

jozef
Jozef aan het spelen tijdens de Leidse Rembrandt Dagen (Beeld: John Marks)

Voor het eerst naar Leiden

Om als straatmuzikant aan de slag te gaan was niet Jozefs zijn idee, maar dat van Pieter; een violist uit het orkest. “Pieter kwam zelf uit Leiden en hij vroeg of ik een zomer mee wilde om te spelen. We hebben toen drie of vier weken in de stad gespeeld als duo.” Het violistenduo viel in de smaak en Leidenaren vroegen zelfs om meer. “Omdat zoveel mensen vroegen of we niet een cd’tje hadden, hebben we er eentje opgenomen in de Lutherse Kerk in Leiden.”

Van samen naar alleen

Zeven zomers hebben Jozef en Pieter in Leiden en Den Haag klassieke muziek gespeeld. Door persoonlijke omstandigheden ging Pieter het achtste jaar niet meer mee. “Ik heb toen wel getwijfeld of ik weer naar Nederland zou gaan. Ik wist niet hoe het zou zijn om alleen te spelen, maar ik dacht ik ga het eens proberen.” Jozef lacht en vervolgt: “Ik begon met mijn hart te spelen en ik kreeg veel meer publiek dan voorheen.”

‘Ik ken hier meer mensen dan in mijn eigen geboortestad’

Noodzaak

Als Jozef in Nederland is, gaat hij elke dag op pad om te spelen. Inmiddels heeft hij een repertoire van veertig minuten aan klassieke muziek uit zijn hoofd geleerd. Hoewel de violist in het begin nog voor het plezier én het geld naar Leiden kwam, zijn de bezoekjes nu een noodzaak geworden. “Ik doe dit echt om rond te komen. In Slowakije verdien je te weinig als straatmuzikant, dus dat is ook geen optie.” De opbrengsten zijn in de loop der jaren wat afgenomen. Met het spelen op straat verdient Jozef gemiddeld zo’n 40 – 50 euro per dag. Daarom probeert de violist de laatste jaren steeds meer nieuwe plekken uit en speelt nu ook in bijvoorbeeld Haarlem, Voorschoten en Gouda.

Professioneel violist

Jozef is professioneel violist, het moet een omschakeling zijn geweest om hier gezien te worden als een ‘gewone’  straatmuzikant. Jozef beaamt dit. “Ik baal ervan als mensen geen aandacht hebben voor mijn muziek. Als iemand maar vijf cent geeft dan zie ik dat echt als een belediging voor mijn muziek. Ik geef tijdens het spelen 150 procent en die waardering zou ik wel meer willen zien.”

jozef
Jozef aan het spelen op straat (Beeld: Jan-Paul van der Meij)

Oogcontact

Met zijn ogen probeert Jozef tijdens het spelen contact te maken met het voorbijlopend publiek. “Als ik speel moet jij de emotie voelen. Het zou fijn zijn als mensen eens een paar minuten blijven staan en gewoon eens luisteren naar mijn muziek.” Wanneer wij vragen naar zijn favoriete muziekstuk zegt hij direct: “Schindler’s List. Ik speel dit met veel emotie en mensen reageren daar goed op. De emotie komt dan altijd over.”

Tweede thuis

Inmiddels is Leiden zijn tweede thuis geworden en heeft de violist hier een kleine sociale kring opgebouwd. “Ik ken hier meer mensen dan in mijn eigen geboortestad,” vertelt de 62-jarige. Deze week pakt Jozef zijn viool weer in om terug te keren naar zijn gezin in Slowakije. Wanneer we vragen of hij volgend jaar weer terug komt, haalt hij zijn schouders op en zegt: “Als ik weer onderdak kan krijgen dan kom ik.”

Lees ook:

carlijn en merle

Carlijn en Merle willen doorbreken in de muziekwereld: ‘Soms is die concurrentie frustrerend’

Carrière maken met je beste vriendin, Carlijn en Merle doen het. "Maar het voelt eigenlijk alsof we ...
caroline

Caroline is een voorleeskanaal op YouTube gestart: ‘Ik vind het heel leuk om stemmetjes te doen’

Kinderen vinden het fantastisch wanneer ouders voorlezen, maar ook voor papa of mama kan het een fee...