Mysterie opgelost: dit is het verhaal achter de familiewapens op de poort van de burcht

De burcht

Als je de trappen van de burcht in Leiden op loopt, zie je een prachtige poort. Aan de zijkant van deze poort hangt een aantal familiewapens. Van wie zijn deze familiewapens en waarom hangen ze op de burcht? Wij lossen het mysterie voor je op. 

Oorsprong van de burcht

De burcht is het oudste gebouw van Leiden, een gebouw vol geschiedenis. In eerste instantie was de burcht een heuvel, gemaakt in de 9e en 10e eeuw. De Rijn stroomde in die tijd voortdurend over en de burchtheuvel zorgde voor bescherming.

In de 11e en 12 eeuw werd er een echte burcht op de heuvel gebouwd. Eerst van hout, later een stenen ringmuur (die er overigens nog steeds staat). De burcht hield niet meer alleen water tegen, maar ook vijanden. Het was een militair bolwerk geworden. Vanaf de burcht konden Leidenaren de vijanden zien aankomen en vervolgens zelf aanvallen.

Burcht
Tekening van de burcht in Leiden uit 1760. (Beeld: Erfgoed Leiden en Omstreken)

De burcht verkocht aan Leiden

We maken even een sprongetje in de tijd. De burcht werd steeds minder voor militaire doeleinden gebruikt. In de 17e eeuw stopte de militaire functie en werd de burcht verkocht. Maar door wie? Wie was verantwoordelijk voor de burcht? Dat was de burggraaf. De graven van Holland stelden mensen aan als burggraaf. Het was een adellijke titel. Werd je benoemd tot burggraaf, dan was je daarmee verantwoordelijk voor de burcht. Je zou kunnen zeggen: de burggraaf was een soort burgemeester van die tijd.

Het was dus de toenmalige burggraaf, Claude-Lamoral de Ligne, die de burcht verkocht aan de stad Leiden. Na deze beslissing veranderde er een hoop. 

Familiewapen van burggraven

Van de burcht werd een openbaar park gemaakt. Er werd een herberg bijgebouwd en een poort aan de Burgsteeg. De burcht zelf werd ook onder handen genomen.

Maar hoe zit het dan met die wapens? Nou dat zit zo. 

Er kwam ook een nieuwe toegangspoort bij de burcht – en nu komt het – met wapens daarop van alle Leidse burgemeesters, die toen de titel ‘burggraaf’ hadden. De eerste burggraaf was Jan Pietersz van der Maersche. Hij was burggraaf van 1651 tot 1664. Daarna volgden er nog acht.

Al hun familiewapens hangen aan de poort van de burcht. Behalve het familiewapen van de laatste burggraaf, Diederik van Leyden, die hangt niet aan de poort.

In 1764 werd de titel en functie burggraaf afgeschaft en kwamen er geen nieuwe familiewapens meer bij.

Burcht
Familiewapen van Jan Pietersz van der Maersche. De eerste burgemeester/burggraaf van de burcht. (Beeld: Erfgoed Leiden en Omstreken)

Zit jij ook al tijden met een Leids mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij alles op alles zetten om jouw mysterie op te lossen. 

Dit artikel werd al eens eerder gepubliceerd op 21 oktober 2017 

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Daarom zijn er nog maar twee Leidse stadspoorten”

Daarom zijn er nog maar twee Leidse stadspoorten

leiden sleutelstad morspoort
Ga naar “Mysterie: dit is waar de Leidse buslijnnummers op zijn gebaseerd”

Mysterie: dit is waar de Leidse buslijnnummers op zijn gebaseerd

Bus Leiden Bushalte Lammenschans
Ga naar “Dit is het échte verhaal over burgemeester Van der Werff, het park en zijn standbeeld”

Dit is het échte verhaal over burgemeester Van der Werff, het park en zijn standbeeld

In onze gids

Ga naar “Cupelicious”

Cupelicious

  • Breestraat 107
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Bagels & Beans Leiden – Stationsplein”

Bagels & Beans Leiden – Stationsplein

  • Stationsplein 8
  • Restaurants en horeca
  • 08:00 - 17:30
Bagels and Beans Stationsplein

Nu geopend

Ga naar “Bij de Broodjes”

Bij de Broodjes

  • Gabriël Metzustraat 62e
  • Restaurants en horeca
  • 10:00 - 16:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Teddy lounge pak € 14,99”

Teddy lounge pak € 14,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 december 2021
Ga naar “Trui met ballonmouwen € 9,99”

Trui met ballonmouwen € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 december 2021
Ga naar “Blokker serviesserie Ottawa 3+1 gratis”

Blokker serviesserie Ottawa 3+1 gratis

  • Blokker
  • Geldig t/m 12 december 2021
Ga naar “alle Blokker melkopschuimers en koffiemolens 25% korting”

alle Blokker melkopschuimers en koffiemolens 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 12 december 2021
Ga naar “Supertrash kleding vanaf € 12,99”

Supertrash kleding vanaf € 12,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 december 2021

Vacatures

Ga naar “Pedagogisch Medewerker”

Pedagogisch Medewerker

  • FloreoKids
  • Parttime

Topper

Ga naar “Pedagogisch Medewerker Zij-instromer”

Pedagogisch Medewerker Zij-instromer

  • FloreoKids
  • Parttime
Ga naar “Inpakmedewerker cleanroom”

Inpakmedewerker cleanroom

  • Luba Uitzendbureau Leiden
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Secretaresse”

Secretaresse

  • Luba Uitzendbureau Leiden
  • Parttime
Ga naar “Laborant celkweek”

Laborant celkweek

  • Checkmark Labrecruitment
  • Fulltime