Mysterie: dit betekenen de symbolen boven op de kerktoren van de Hooglandse Kerk

Foto door: Tom de Rooij, https://www.tdrphotography.nl/

Heb je weleens goed naar de Hooglandse Kerk gekeken? Helemaal op het topje kun je drie symbolen bovenop elkaar spotten: een bol, een kruis en een haan. Waarom? Dat zochten wij uit. 

Niet alleen op deze Leidse kerk, ook andere (voornamelijk protestantse) kerken in onze stad – en in de rest van het land – zijn voorzien van deze symbolen.

Eeuwenlang gebruik

De symbolen zijn eeuwenlang in gebruik, allereerst door heidenen. In de oudheid was het gebruikelijk om ze op torens, palen, kerstbomen en Meibomen te plaatsen. De reden? Als afweermiddel, om boze geesten weg te houden. Na de kerstening (een periode waarbij heidense volken zich massaal bekeerden tot het christendom) werd een aantal heidense symbolen geïntegreerd in de christelijke cultuur, inclusief christelijk sausje. Waaronder de bol, het kruis en de haan.

De haan

De drie symbolen hebben allemaal een eigen betekenis. We beginnen bij de makkelijkste: de haan. Beter bekend als de windhaan of weerhaan. Door de haan konden Leidenaren vroeger de windrichting aflezen.

Waarom een haan? Veel mensen denken dat de haan verwijst naar de nieuwe morgen, een nieuw begin. Maar dit is slechts een deel van de uitleg. De haan zou verwijzen naar de verloochening van Jezus door zijn discipel Petrus. Nadat Petrus tot drie keer toe Jezus verraadt, kraait een haan in het Bijbelverhaal. Doordat de haan op een hoog punt staat, waar iedereen hem kan zien, zou het mensen eraan moeten herinneren dat ze trouw moeten zijn aan het geloof. Een andere christelijke theorie is dat de haan mensen behoedt voor gevaar, net als God.

Verhaal gaat verder onder de afbeelding

Beeld: indebuurt Leiden

Het kruis

Terwijl het kruis vroeger een heidens symbool was, is het nu één van de bekendste christelijke symbolen. Het kruis staat symbool voor de kern van het christelijke evangelie: Jezus stierf aan het kruis en heeft daardoor de zonden van de mensen op zich genomen.

De bol

Last but not least: de bol. Dit symbool is ook van oorsprong een heidens symbool. Met de glans van de bol wilden heidenen kwade geesten verjagen. Vroeger dacht men namelijk dat geesten bang waren voor spiegels. Leuk feitje: met precies dezelfde intentie is de oorsprong van de kerstballen ontstaan.

Waarom dit heidense symbool overgenomen is, is niet helemaal duidelijk. Bij sommige christenen symboliseert de bol een appel, die voor de zondeval staat. Het gaat dan om de appel die Adam en Eva aten in het paradijs, waardoor ze in zonden vervielen.

De volgorde

Overigens is de volgorde van de bol, het kruis en de haan niet toevallig. De appel als zondeval, het kruis voor de verzoening van God via Jezus en de haan voor het nieuwe begin vormen samen de kern van de christelijke gedachte.

Spot de symbolen

Niet iedere kerktoren heeft een bol, kruis en haan op de top staan. Bij sommige kerken spot je maar één van deze symbolen, of juist iets heel anders. Op de Hartebrugkerk staat bijvoorbeeld een engeltje boven de Leidse sleutels. Voor je volgende wandeling door Leiden: vergeet niet naar de symbolen te kijken.

Bron: Historiek, Stadsgids030

Lees meer…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Aha! Hier komt de uitdrukking ‘onder de rook van Leiden’ vandaan”

Aha! Hier komt de uitdrukking ‘onder de rook van Leiden’ vandaan

leiden sleutelstad nieuwe rijn
Ga naar “Het verhaal achter de brandspuithuisjes: dit is hoe het blussen van brandjes vroeger een wedstrijd werd in Leiden”

Het verhaal achter de brandspuithuisjes: dit is hoe het blussen van brandjes vroeger een wedstrijd werd in Leiden

Ga naar “Het verhaal achter het oude weeshuis aan de Hooglandse Kerkgracht: kinderen kregen er soms een blok aan het been”

Het verhaal achter het oude weeshuis aan de Hooglandse Kerkgracht: kinderen kregen er soms een blok aan het been

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Blumill Fitness artikelen vanaf € 94,99”

Blumill Fitness artikelen vanaf € 94,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “AH Koeltas solar € 19,99”

AH Koeltas solar € 19,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Alle Maybelline en L’Oréal make-up van € 19,98 voor € 9,99”

Alle Maybelline en L’Oréal make-up van € 19,98 voor € 9,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Slaapzak € 9,99”

Slaapzak € 9,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022
Ga naar “Spijkerjasje € 22,99”

Spijkerjasje € 22,99

  • Geldig t/m 10 juli 2022

Vacatures

Ga naar “Facilitair Medewerker”

Facilitair Medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Taxichauffeurs regio Leiden”

Taxichauffeurs regio Leiden

  • Top Support Nederland BV
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Directiesecretaresse / Management Assistent”

Directiesecretaresse / Management Assistent

  • FYGI
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Orderpicker regio Leiden”

Orderpicker regio Leiden

  • Manpower
  • Fulltime
Ga naar “Receptioniste m/v regio Leiden – Zoetermeer”

Receptioniste m/v regio Leiden – Zoetermeer

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Bourbon Street Comedy Club”

Bourbon Street Comedy Club

  • Bourbon Street Leiden
  • 27 juli 2022

Topper