Leiden

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Wist-je-datje: dit is waarom barbershops bij de ingang zo’n gekleurde paal hebben

Door Lidwien Arndt 11 juli 2020

Waarschijnlijk loop je jouw favoriete barbershop in Leiden binnen zonder ook maar een seconde stil te staan bij dat draaiende mechanisme aan de voorgevel. Je weet wel, die paal met rood, wit en blauwe strepen. Snappen we, maar wedden dat daar verandering in komt als je het verhaal achter het gevaarte weet?

Zo’n ‘zuurstok’ wordt ook wel een barbiersstok, barbierspaal of kapperspaal genoemd. Je komt ‘m niet alleen in Leiden tegen, maar over de hele wereld. Het object aan de muur hangt er niet alleen om je aandacht te trekken, maar is een verwijzing naar de middeleeuwen…

Bakkenbaarden scheren én tanden trekken

Dat lezen we bijvoorbeeld op de website van het Amerikaanse tijdschrift Reader’s Digest. In de middeleeuwen hadden barbiers een ander takenpakket dan alleen het scheren van baarden en opfrissen van kapsels. Ze waren namelijk ook een soort medici en mochten onder andere tanden trekken en aderlaten.

Tekst loopt door onder de foto.

Beeld: indebuurt Leiden

Operaties door barbiers

Het aderlaten, het onttrekken van bloed uit een ader, deden barbiers destijds in de veronderstelling dat hiermee ziekten en kwaaltjes verholpen werden. In de middeleeuwen werden operaties niet uitgevoerd door artsen, maar door monniken en priesters. Barbiers en kappers hielpen hen door kleine en grote operaties uit te voeren wanneer zij handen tekortkwamen.

Doeken met bloed

Tijdens die operaties kregen patiënten witte stokken om vast te houden: op die manier waren de aders beter zichtbaar. Je kunt je vast voorstellen dat zo’n aderlating een bloederige bedoening was. Barbiers gebruikten daarom witte doeken om het bloeden te stelpen. Na de behandeling wasten de barbiers de doeken en hingen ze de boel op de witte stokken om de lappen stof daar te laten drogen. Sommige doeken waren zo bebloed dat ze ook na de wasbeurt nog rood waren. En door de wind verstrengelden de lappen met elkaar, waardoor er een soort rode ‘kolk’ om de witte paal heen ontstond. Kijk nu komen we ergens! Want die witte paal met rode doeken kennen we nu nog steeds, maar dan als de ronddraaiende cilinder aan de gevels van barbershops.

Overgewaaid uit Engeland

In Engeland werden chirurgen later verplicht om een rood-witte paal te gebruiken, de barbieren een blauw-witte. Deze regelgeving waaide vervolgens over. Waarom de barbiersstok tegenwoordig blauwe, rode én witte strepen heeft, is ons niet bekend. Weet jij het wel? Laat het ons weten!

Nog meer mysteries:

Mysterie opgelost: dit is de langste straatnaam van Leiden

Llanfairpwllgwyngyllgogerychwyrndrobwllllantysiliogogogoch. Nee, dit is niet het werk van onze kanto...
Stootblok herensingel

Leids mysterie: dit is waarom er een stootblok staat naast de Zijlpoortsbrug

Meer dan eens sturen jullie de leukste vragen onze inbox in. Dit was er zo één: een oplettende lezer...

Wist-juh-datje: dit is de functie van de stenen paaltjes op straat in Leiden

Je kunt er overheen springen, lelijk je knie stoten of je loopt er gewoon lekker omheen: de paaltjes...