In dit huisje bij de Zijlpoort woonde vroeger de Leidse boomsluiter en dit is wat hij deed

Beeld: indebuurt Leiden

Lopend door de Zijlpoort de stad in, kwam onze vertelvader Willem in de Haven een wel heel bijzonder huisje tegen. ‘Het boomsluitershuisje’, zo staat er op het gouden plaatje naast de voordeur.

Door Willem Hogendoorn.

In 1597 nam de gemeente Leiden een ‘boomsluiter’ in dienst. Dat is toch een beroep dat we nu niet meer kennen, maar zijn taak was niet ingewikkeld. Hij sloot namelijk ’s nachts de Rijn af met een rij van drijvende boomstammen die door kettingen aan elkaar zaten. In de ochtend werden de bomen dan weer weggehaald. Zo kon geen schip ’s nachts stiekem Leiden in- of uitvaren.

Zijlpoort verplaatst

Na een stadsuitbreiding in 1644 werd de huidige Zijlpoort gebouwd. De voorganger van deze poort stond niet op de huidige plek, maar een stukje terug aan het begin van de Haarlemmerstraat. Nu zit daar de coffeeshop ‘Groenewoud’. Bij de nieuwe Zijlpoort werd ook een huisje gebouwd voor de ‘Boomsluiter’. Hij kreeg er ook gelijk een taak bij. Hij werd namelijk ook Poortwachter van de Zijlpoort.

Tegenwoordig was dit best een fijn baantje geweest: ’s ochtends de bomen uit het water trekken en de poort open doen. Dan minimaal een uur of twaalf pauze om daarna de poort en de haven weer af te sluiten. En daar kreeg je dus best een leuke woning bij.

Mysterieus metselteken

Mocht je het huisje een keer gaan bekijken, dan kom je op de zijmuur een metselteken in de vorm van een ruit tegen. Metseltekens zijn symbolen die met baksteen als patroon in een bakstenen muur werden aangebracht. Ze zijn vaak afwijkend van kleur of structuur. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar deze tekens en daarom is er nog veel onduidelijk is over het ‘hoe en waarom’.

Het metselteken aan de zijkant van het huisje. Beeld: Willem Hogendoorn.

De eerste metseltekens hadden vaak een geheimzinnige, bezwerende of beschermende betekenis. Vanaf de zestiende eeuw ontstaat er een andere vorm die meer verhalend is. Vanaf die tijd komen vormen als de hartvorm, het ruitkruis, jaartallen en letters voor. Dit Leidse metselteken aan de Haven dateert hoogstwaarschijnlijk uit de zeventiende eeuw en is aangebracht als versiering. Het heeft daardoor geen symbolische waarde. Het teken heeft dus niks te maken met meneer de boomsluiter die er vroeger heel prettig woonde.

Lees meer…

Meer in deze categorie

Genieten van Leiden

Ga naar “Het verhaal achter het oude weeshuis aan de Hooglandse Kerkgracht: kinderen kregen er soms een blok aan het been”

Het verhaal achter het oude weeshuis aan de Hooglandse Kerkgracht: kinderen kregen er soms een blok aan het been

Ga naar “Blikvanger! Op dit Leidse plein staan straks roze megapaddenstoelen”

Blikvanger! Op dit Leidse plein staan straks roze megapaddenstoelen

Ga naar “Mysterie: dit betekenen de symbolen boven op de kerktoren van de Hooglandse Kerk”

Mysterie: dit betekenen de symbolen boven op de kerktoren van de Hooglandse Kerk

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Brabantia New Icon mat zwart en platium 20% korting (winkel collectie)”

Brabantia New Icon mat zwart en platium 20% korting (winkel collectie)

  • Blokker
  • Geldig t/m 29 mei 2022
Ga naar “Ontdek onze collectie tuinmeubelen van Keter vanaf € 74,95”

Ontdek onze collectie tuinmeubelen van Keter vanaf € 74,95

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 5 juni 2022
Ga naar “Scharreleieren XXL € 2,19”

Scharreleieren XXL € 2,19

  • Lidl
  • Geldig t/m 29 mei 2022
Ga naar “Heel veel mondverzorging* van € 10,30 voor € 5,15”

Heel veel mondverzorging* van € 10,30 voor € 5,15

  • Etos
  • Geldig t/m 5 juni 2022
Ga naar “Biodermal van € 27,98 voor € 13,99”

Biodermal van € 27,98 voor € 13,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 5 juni 2022

Vacatures

Ga naar “Operator”

Operator

  • Pro Industry
  • Parttime
Ga naar “Thuishulp”

Thuishulp

  • Luba Uitzendbureau Leiden
  • Parttime
Ga naar “Zomerbaan magazijn”

Zomerbaan magazijn

  • Luba Uitzendbureau Leiden
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Productionworker, Mentor Medical Systems”

Productionworker, Mentor Medical Systems

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Inpakmedewerker”

Inpakmedewerker

  • Luba Uitzendbureau Leiden
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Zomernaaidagen – week 2”

Zomernaaidagen – week 2

  • Atelier Kleurstof
  • 18 juli 2022

Topper

Ga naar “Zomernaaidagen – week 3”

Zomernaaidagen – week 3

  • Atelier Kleurstof
  • Van 25 aug t/m 28 aug

Topper

Ga naar “BIJzonder- Het leven van de bij. En wat doe jij?”

BIJzonder- Het leven van de bij. En wat doe jij?

  • Iederal
  • 10 juni 2022

Topper

Ga naar “Zomernaaidagen – week 6”

Zomernaaidagen – week 6

  • Atelier Kleurstof
  • Van 15 aug t/m 19 aug

Topper

Ga naar “Zomernaaidagen – week 5”

Zomernaaidagen – week 5

  • Atelier Kleurstof
  • Van 8 aug t/m 12 aug

Topper