Leiden

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie opgelost: zo zijn postcodes in Leiden ontstaan

Door Carin van der Meij 7 maart 2020

Het gaat gedachteloos: je postcode invullen bij het plaatsen van een bestelling of wanneer je gaat zoeken naar een afhaalrestaurant in de buurt. Overal laten we deze reeks achter. Wij vroegen ons af: waar komen postcodes eigenlijk vandaan en waarom heeft Leiden postcodes tussen de 2300 en 2334?

Bij het openklappen van het geschiedenisboekje over de Nederlandse post, komen we uit bij het jaartal 1799. In dit jaar werd de post in ons land genationaliseerd.

Lopende bode

De postbode had destijds elke werkdag een flinke work out: de lopende bode liep acht uur lang van stad naar stad met de post onder de arm. Leiden en andere steden hadden nog geen postcodes, dus de brieven werden afgeleverd bij zogeheten bestellers. Zij bezorgden vervolgens de post bij de geadresseerden.

Nieuwe tijden, nieuw systeem

Naarmate de technologie verder ontwikkelde, werd het bezorgen van brieven voor alle Pieter Post’en steeds makkelijker. Aan het einde van de 20ste eeuw nam PTT – voorganger van PostNL – de computergestuurde sorteermachines in gebruik en in 1978 werden de postcodes geïntroduceerd.

Verhaal gaat verder onder afbeelding

Krantenknipsel Leidse Courant van 2 januari 1978. Beeld: Erfgoed Leiden en Omstreken
Krantenknipsel Leidse Courant van 2 januari 1978. Beeld: Erfgoed Leiden en Omstreken

Systeem achter de postcode

Leidenaren maken dus nog maar iets meer dan veertig jaar gebruik van een postcode. De code bestaat een reeks uit vier cijfers en twee letters en is als volgt opgedeeld:

  • De eerste twee cijfers duiden op een geografische regio.
  • De laatste twee cijfers verwijzen naar een kleine woonplaats of wijk binnen een grote plaats.
  • De letters maakt de code nog iets specifieker en verwijzen naar een groep van ongeveer 25 woningen, bedrijfspanden of postbussen.

In Leiden zijn de eerste twee cijfers altijd 23 en alle adressen in de Binnenstad-Zuid hebben een postcode die begint met 2311. Als we dan verder inzoomen op bijvoorbeeld de Breestraat zien we dat de eerste 21 huisnummers de letters CG aan hun cijfers moeten toevoegen. De volgende 26 huisnummers vallen dan weer onder de postcode 2311 CH.

Meerdere codes in Leiden

Waarom Leiden meerdere viercijferige postcodes heeft? Makkelijk: om het overzichtelijk te houden. Er is besloten dat aan één postcode een maximum van vijftienduizend inwoners zit. Leiden heeft er natuurlijk een stuk meer dan dat en dus ook meerdere codes, verdeeld over de 10 wijken en 54 buurten. In totaal heeft Leiden op dit moment 3477 verschillende postcodes.

Indelen van postcodes

De postcode zorgt ervoor dat brieven en pakketten makkelijker kunnen worden gesorteerd en sneller op je deurmat belanden. De cijfers en letters zijn niet lukraak gekozen door de toenmalige PTT. Het postbedrijf heeft bij de introductie van de postcodes afspraken gemaakt met alle toenmalige gemeentebesturen over de woonplaatsbenamingen en begrenzingen daarvan.

Met deze gegevens is het verdelen van de postcodes begonnen, met de Randstad als vertrekpunt. Kijk maar eens naar steden als Den Haag en Amsterdam: lage postcodecijfers. Terwijl in Groningen en Zwolle juist weer hoge postcodecijfers zijn. Zo, die (post)code hebben we ook weer gekraakt.

Bron: PostNL, Plaatsengids

Lees ook:

Visfontein Leiden Nieuwe Rijn

Leids mysterie: dit is waarom er een fontein staat op de vismarkt in Leiden

Langs de Nieuwe Rijn staat al sinds 1693 een fontein: de visfontein. Het is een opvallend exemplaar,...

Wist-juh-datje: dit is de functie van de stenen paaltjes op straat in Leiden

Je kunt er overheen springen, lelijk je knie stoten of je loopt er gewoon lekker omheen: de paaltjes...
Suppiershuysinghe

Leids mysterie: zo komt koffiehuis ’t Suppiershuysinghe aan zijn naam

Zeg eens eerlijk, heb je dit ooit voorgesteld: "Spreken we af bij het 't Suppiershuysinghe?" Of zeg ...