Toerist in Goudswaard: 7 x bezienswaardigheden en alles wat je over het dorp moet weten

Goudswaard is bekend om zijn ‘costa’ en natuurgebied Korendijkse Slikken. Maar het biedt ook voor liefhebbers van historische straatjes en eeuwenoude gebouwen genoeg om de oog de kost te geven. Wie goed kijkt, ziet veel verrassende details. Wij geven je tips. Kijk je mee?

De dorpskerk van Goudswaard. Links het door leibomen omringde kerkplein. Foto: indebuurt

Wat je moet weten over ‘Korendijk’

Als je bovenin de Hoeksche Waard in westelijke richting Nieuw-Beijerland voorbij bent, merk je het meteen: nu rij je de rust echt tegemoet. Dat gevoel bekruipt je al helemaal in het uiterste westen van het eiland, bij Goudswaard. Hoe meer je het afgelegen polderdorp nadert, langs vergezichten van groen laagland, hoe meer je de drukte achter je laat en een oase van stilte tegemoet rijdt.

Naam

Goudswaard telt 2000 inwoners en is in 1439 gesticht bij de bedijking van nieuw korenland, op de plek van het eiland Corendic. De naam van het dorp is afgeleid van Gouwaert, een van de gorzen waaruit de polder Oud Korendijk is ontstaan. Ook verwijst het naar de bijzonder vruchtbare gronden die waren drooggelegd. Een goudmijn voor het telen van goudgeel koren.

Polderdorp

‘De Korendijk’, zoals het dorp vroeger genoemd werd – en in de volksmond nog steeds, heeft alles wat je van een polderdorp mag verwachten. Een molen, knusse huisjes, boerderijen en een kerk. Drie zelfs. De oudste is de dorpskerk van de Hervormde gemeente aan de Dorpsstraat, hierboven te zien. De kerk verving in 1712 een grotere en vervalen vijftiende eeuwse kerk.

Fusies

Goudswaard behoort sinds 2019 tot de gemeente Hoeksche Waard. In 1984 fuseerde de toen zelfstandige gemeente ook al en ging het op in de gemeente Korendijk.

Molen Windlust in Goudswaard. Foto: Victor van Breukelen

1 – Molen Windlust

Hij is een van de eerste aandachtstrekkers die je bij binnenkomst in Goudswaard begroet: de Windlust. Een ronde stenen molen die sinds 2018 onder het beheer van Stichting Molens Hoeksche Waard valt en waar op vrijwillige basis door molenaar Jan Engelen nog graan gemalen wordt.

Op een gevelsteen is boven het jaartal 1694 de afkorting B.A.L. te lezen, wat staat voor de naam van de eerste eigenaar, Bastiaan Arentszn Lantsert. Over het bouwjaar bestaan overigens sterke twijfels. De Windlust zou iets te jong ogen om een van de oudste nog bestaande stenen molens van het land te zijn.

De Dorpsstraat in Goudswaard staat vol met monumentale en karakteristieke pandjes. Foto: indebuurt

2 – Dorpsstraat

Vroeger was de Dorpsstraat de belangrijkste straat van Goudswaard. Dat kwam door de vele bedrijvigheid in deze straat, waarachter de kreek Het Sandee loopt. Je vond er van alles aan winkels, bedrijven en ook horeca. Van een slagerij tot een fietsenwinkel en van een café (Het Wapen van Goudswaard) tot een kleermakerij.

Die tijden zijn voorbij. De Dorpsstraat is nu geen winkelstraat meer. Maar door de vele fraaie monumentale gebouwen en de zeventiende en achttiende eeuwse gevels is het nu een waar openluchtmuseum in de Hoeksche Waard. Wie goed kijkt, ziet verrassende details zoals sierlijke lijsten en fraaie gevelstenen met wapens, teksten en jaartallen.

Brugge? De Hofstraat in Dordrecht? Nee, de Dorpsstraat in Goudswaard. Foto: indebuurt

Nog twee monumentale panden in de Dorpsstraat in Goudswaard. Rechts is tegenwoordig schildersbedrijf Riedijk gevestigd en links is een voormalige timmermanswinkel. Foto: indebuurt
De herbouwde ‘armenhuisjes’ aan de Dorpsstraat in Goudswaard. Foto: indebuurt

3 – Armenhuizen

Twee blokken van vier rijwoningen, onderbroken door een boogpoortje, herinneren aan de acht rijwoningen die hier aan de Dorpsstraat hebben gestaan, bekend als de ‘armenhuisjes’. De oorspronkelijke huizen zijn in 1635 in opdracht van de gemeente gebouwd en werden gezamenlijk met de diaconie van de Hervormde kerk gebruikt om mensen met weinig geld, vooral arme weduwen, hier onderdak te bieden.

In 1913 zijn de huizen herbouwd nadat ze onbewoonbaar waren verklaard, lezen we in dit verhaal uit het AD. In 1985 volgde een grote restauratie.

Tekst gaat onder de foto verder.

De boogdoorgang tussen de ‘armenhuisjes’. Foto: indebuurt

Gevelstenen

De ontstaansgeschiedenis van de huizen en de herbouw is te lezen op ingemetselde gevelstenen boven de ronde doorgang tussen de twee woonblokken. Met onder meer deze spreuk in het oud Nederlands: ‘Dit werkck heeft godt gegeeven, en ’t wordt hem toegeschreeven. Dit werck heeft godt geboudt, en ’t wordt hem voordts betroudt’.

De gevelstenen boven de ronde doorgang van de ‘armenhuisjes’. Foto: indebuurt

4 – Kerk in woonhuis

Is het een woonhuis? Nee, een kerk. Foto: indebuurt

Op het eerste oog lijkt dit ‘gewoon’ een woonhuis, maar dat is alleen de buitenkant. Achter de monumentale voorgevel aan de Dorpsstraat 50 in Goudswaard bevindt zich namelijk een kerkzaal waar sinds 1985 de Gereformeerde gemeente samenkomt, zoals ook te lezen is boven de voordeur.

In een artikel uit het Reformatorisch Dagblad is te lezen dat een kleine groep mensen zich in 1962 afscheidden van de Gereformeerde gemeente uit de Eben Haëzenkerk aan de Molendijk en een eigen gemeente zijn begonnen. Eerst 23 jaar lang in het dorpshuis en later hier aan de Dorpsstraat 50, waar een woonhuis is gekocht en verbouwd tot kerkzaal met zo’n tachtig zitplaatsen.

Het oude gemeentehuis van Goudswaard, tussen de voormalige dienstwoningen in. Foto: indebuurt

5 – Voormalig gemeentehuis en dienstwoningen

Molendijk 78, met aan weerszijden de voormalige dienstwoningen, is voor Goudswaard wat het Hof van Moerkerken in Mijnsheerenland is: de parel van het dorp. Hier legde op 29 april 1898 burgemeester Zahn de eerste steen van zijn toekomstige werkplek: het gemeentehuis, ingeklemd tussen zijn eigen nieuwe woning (rechts) en dat van gemeentelijk-geneesheer Van Ravesteijn.

Het raadhuis van Goudswaard verloor in 1984 zijn functie door de gemeentelijke herindeling. Boven de deur op Molendijk 78 is in glas in lood nog steeds het oude gemeentewapen zichtbaar. In het pand is nu een schoonheidsinstituut gevestigd. Links zit huisartsenpraktijk Korendijk en de voormalige burgemeesterswoning is nu een woonhuis. Meer weten? Lees dan dit artikel uit het AD.

Het gerestaureerde en tot woonhuis verbouwde poldergemaal in Goudswaard. Foto: indebuurt

6 – Poldergemaal

In 1872 kreeg Goudswaard zijn eerste poldergemaal. Die werd binnendijks gebouwd, bij de uitwateringssluis naar de haven. Een door een stoommachine aangedreven scheprad loosde toen overtollig polderwater in de haven aan het Spui, totdat in 1893 een pomp het scheprad verving. Twintig jaar later kwam er een nieuwe stoommachine en kreeg het gebouw een aanbouw.

Het gemaal heeft dienst gedaan tot 1973 omdat toen een nieuw en groter gemaal in Nieuwendijk zijn functie – en dat van andere gemalen in onder meer Piershil en Nieuw-Beijerland – overnam. In 2006 kocht agrariër Bas Ambt het leegstaande gebouw, knapte het op en verbouwde het gemaal – dat sinds 1977 op de monumentenlijst staat – tot woonhuis. Meer info lees je in dit AD-artikel.

Natuurgebied Korendijkse Slikken. Foto: Jeffrey Groeneweg/Qphoto

7 – Korendijkse Slikken

Een van de mooiste stukjes natuur op het eiland is de Korendijkse Slikken. Samen met het zwemstrandje van Costa del Spui is dit een van de toeristische trekpleisters aan de westkant van de Hoeksche Waard. Het deltanatuurgebied heeft in 2018 een metamorfose ondergaan om de natuur te verbeteren. Ook zijn er meer mogelijkheden om hier als bezoeker van te genieten.

In het vogelreservaat zijn (verhoogde) wandelpaden, een enorme houten vogelkijkhut (De Zeemol) met een 180 graden breed uitzicht en een kijkterp, die een panorama biedt op het Haringvliet en het Spui. Een plek waar veel mensen het einde van de wereld-gevoel ervaren. Parkeren kan op de parkeerplaats rechts van het witte huis op de Westdijk. Vergeet niet je verrekijker mee te nemen.

Ook leuk om te zien en te lezen:

Meer in deze categorie

Doen

Ga naar “Daar is-tie dan, de zomer! 7 x tips voor zonnige uitjes in de Hoeksche Waard”

Daar is-tie dan, de zomer! 7 x tips voor zonnige uitjes in de Hoeksche Waard

Ga naar “Deze 6 musicals wíl je zien (en je krijgt nu korting)”

Deze 6 musicals wíl je zien (en je krijgt nu korting)

Aangeboden door Leukstetickets.nl

Ga naar “Wandelen door de ‘gevaarlijkste plek van de regio’: dat kan op deze dagen met gids Wim”

Wandelen door de ‘gevaarlijkste plek van de regio’: dat kan op deze dagen met gids Wim

Aangeboden door Waterschap Hollandse Delta

Dordrecht wandelen binnenstad

In onze gids

Ga naar “Paviljoen De Oude Tol”

Paviljoen De Oude Tol

  • Randweg 35
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Paviljoen-de-Oude-Tol-buitenkant

Nu gesloten

Ga naar “De Theetuin – Restaurant en Partycentrum”

De Theetuin – Restaurant en Partycentrum

  • Pruimendijk 16
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
De Theetuin Ridderkerk

Nu gesloten

Ga naar “De Koningshoeve”

De Koningshoeve

  • Botweg 1b
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Het terras van de Koningshoeven in Klaaswaal. Foto: Koningshoeve

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Möberg teddy dames- of herenvest € 24,99”

Möberg teddy dames- of herenvest € 24,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59”

Kiproerbak met sperziebonen en rijst € 1,59

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Houten klimrek per stuk € 39,99”

Houten klimrek per stuk € 39,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Oral-B elektrische tandenborstel PRO3 en i0 van € 69,99 voor € 34,99”

Oral-B elektrische tandenborstel PRO3 en i0 van € 69,99 voor € 34,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 26 september 2021
Ga naar “Dames huispak* St/m XL € 9,99”

Dames huispak* St/m XL € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 26 september 2021

Vacatures

Ga naar “Productiemedewerker”

Productiemedewerker

  • BT Nyloplast
  • Fulltime
BT Nyloplast van bovenaf
Ga naar “Verkoopster”

Verkoopster

  • BAZZ Jeans & Casual
  • Parttime
bazz herenmode damesmode
Ga naar “Grafisch vormgever / content creator”

Grafisch vormgever / content creator

  • Slaapboulevard Kwakernaat
  • Parttime
Slaapboulevard Kwakernaat SBK-advies
Ga naar “Medewerker orderadministratie”

Medewerker orderadministratie

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “HR-Coordinator”

HR-Coordinator

  • Van Oordt. The portion company
  • Fulltime/Parttime