Terug in de tijd: het Hoge Huys in Numansdorp kent een rijke historie én vele bijnamen

Door Jasper van Everdingen 11 augustus 2019

Het is een van de iconische gebouwen van Numansdorp en ook een van de meest bekende in de Hoeksche Waard: het ‘Hoge Huys’. Maar in tegenstelling tot veel oudere Numansdurpers weet de jongere generatie weinig over dit markante pand bovenaan de Voorstraat. Hoewel het toch een belangrijke plek in de historie van de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen én Numansdorp heeft ingenomen.

Sinds de bedijking van de Numanspolder (1642) heeft op de plek van het ‘Hoge Huys’ vrijwel altijd een huis gestaan. De voorloper van het huidige Rijksmonument bovenaan de Voorstraat was een in 1644 gebouwde herberg. Die werd aan de buitenkant van de Zeedijck (nu Schuringsedijk) van het Nieuwe Dorp van Cromstrijen opgetrokken. Dit pension werd bewoond door Cornelis Pietersz Picklap, de oudste schipper van Numansdorp.

Het gepleisterde pand van nu is ouder dan Fort Buitensluis (1860), ouder dan de ontmantelde korenmolen Landzicht (1856), maar jonger dan de dorpskerk (1647). De voorganger van het Hoge Huys stond er wel eerder dan het godshuis. In de herberg bovenaan de hoofdstraat van ‘de Buitensluis’ werd in 1648 de kerkrekening van de dorpskerk afgesloten.

Tekst gaat onder de foto verder.

Het Hoge Huys in 1950. Foto: Henk van den Heuvel

Burgemeester

Arie Vlielander, toenmalige burgemeester van Numansdorp, werd in 1829 de laatste eigenaar van de herberg. Ruim een halve eeuw lang zou hij burgervader van het dorp zijn, van 1820 tot 1872. Intussen liet Vlielander, die sinds 1820 ook rentmeester van de Ambachtsheerlijkheid Cromstrijen was, rond 1830 de zeventiende-eeuwse herberg afbreken en het statige huis bouwen dat nu nog altijd op de Voorstraat uitkijkt.

Vlielanders

Het rentmeesterschap van de ABH, de achtertuin van Numansdorp, droeg Arie Vlielander liefst vijftig jaar. En na hem meerdere generaties Vlielander, de familie die een grote stempel op de Ambachtsheerlijkheid en het dorpsleven van Cromstrijen drukte. Zo is Benjamin Vlielander wethouder van Numansdorp geweest en net als Arie dijkgraaf van Numanspolder. In Numansdorp is een straat naar de familie vernoemd.

Tekst gaat onder de foto verder.

Een tafelschildering van het Hoge Huys uit 1820. Foto: Annee Bos

Bijnamen

Het grandioze huis dat Arie Vlielander bovenaan de Voorstraat liet bouwen, werd in de volksmond al snel het ‘Hoge Huys’ genoemd. Menig Numansdorper kent ook andere benamingen zoals ‘Waterschapshuis’, het ‘Ambachtsheerenhuis’ en het ‘huis van Vlielander’. De meest bekende bijnaam blijft toch het Hoge Huys en die naam prijkt ook op voorgevel van het pand.

Zijvleugel

Halverwege de vorige eeuw groeide de ABH uit tot een van de grootste en modernste landbouwbedrijven van Nederland. Aan de achterzijde van het ‘Ambachtsheerenhuis’ moest meer woon- en werkruimte worden aangebouwd. Deze zijvleugel is inmiddels weer verdwenen. Nadat de familie Kolf in 1990 zijn intrek in het pand deed, zo schrijft Henk van den Heuvel op zijn website, werd op die plek een levensloopbestendig huis gebouwd, met een glazen doorgang tussen de huizen.

Tekst gaat onder de foto verder.

Het Hoge Huys na de verbouwing. Foto: Henk van den Heuvel

Achtertuin

Het witte bijgebouw aan de oostzijde van het Hoge Huys, met het puntdak en de vier ronde poorten langs de Schuringsedijk, is een koetshuis. Daarachter lag een grote achtertuin met stallen en een groot wandelpark. Dat is nu niet meer voor te stellen. De natuur heeft er de vrije loop gekregen en nu staat er een klein bos, dat een groene buffer vormt tussen het dorpscentrum en de nieuwbouwwijk Torensteepolder.

Bekijk hier meer foto’s van het Hoge Huys in Numansdorp, afkomstig van Henk van den Heuvel van Piershil.com.

Lees ook:

Toen ’t Schippershuis in Numansdorp nog een café aan de haven was

’t Schippershuis is in de Hoeksche Waard al ruim een eeuw een begrip. Ook het markante gebouw waarin...

Terug in de tijd: Newland in Klaaswaal was 17 jaar lang populair bij jong en oud

Je kan er nu carpaccio, sushi en Pekingeend eten zoveel je wilt. Toch denken veel Hoeksche Waarders ...

Terug in de tijd: 55 jaar oude Haringvlietbrug was ooit een tolbrug

Het is deze maand 55 jaar geleden dat de Haringvlietbrug in gebruik werd genomen. Op 20 juli 1964 ve...

Mysterie opgelost: dit is het verhaal achter die ronde toren die boven Numansdorp uitsteekt

Numansdorp kent veel iconische gebouwen. Denk bijvoorbeeld aan Fort Buitensluis, het witte ‘Hoge Huy...

adv.