Mysterie: Waarom stemmen we altijd op woensdag?

Door Rosanne Buitendijk 19 maart 2019

Heb je je baas al verteld dat je morgen iets later bent omdat je eerst nog even langs het stemlokaal moet? Deze woensdag stemmen we voor de Provinciale Staten en waterschappen. Het is je misschien wel opgevallen: net als bij de gemeenteraadsverkiezingen van vorig jaar, valt ook deze stemdag weer midden in de werkweek. Maar waarom stemmen we eigenlijk altijd op woensdag? 

Best opvallend, want het is niet bij wet vastgelegd dat de stemdag midden in de week moet. Toch wordt er bijna altijd voor gekozen vanuit een hele rits aan praktische redenen.

Deze dagen vallen af

Het is natuurlijk handig in een democratie als de onze als zoveel mogelijk mensen stemmen. Daarom vallen vrijdag én het weekend af. Op zondag kunnen orthodoxe christenen niet naar het stemlokaal, want dan houden zij zondagsrust. Vrijdag en zaterdag vallen af vanwege de sabbat.

Dan blijven maandag tot en met donderdag over. Maar omdat er best veel voorbereiding aan zo’n stemdag vooraf gaat, valt maandag af. De stemvrijwilligers vieren natuurlijk ook gewoon weekend. Van de drie dagen die er over blijven, is de woensdag het handigst. Als je het lijstje met stemlokalen goed bestudeerd hebt, kun je vast al raden waarom. Heel veel stemlokalen zijn gevestigd in een school. Omdat de meeste scholen op woensdagmiddag helemaal leeg zijn, is dat de fijnste optie. Op die manier lopen de stemmers niet de hele dag de schoolkindertjes voor de voeten.

Uitzonderingen

Denk je nu: maar ik heb heus ook wel eens op een andere dag gestemd. Dat kan. Er is namelijk één uitzondering en dat is de verkiezing voor het Europees Parlement. De hele Europese Unie moet dan binnen een paar dagen naar de stembus. Omdat veel landen wél in het weekend stemmen, is die periode vastgezet op donderdag tot en met zondag. In Nederland wordt dan standaard gekozen voor donderdag. Dit jaar gaan we voor de Europese Parlementsverkiezingen op donderdag 23 mei naar de stembus.

Ook de Tweede Kamer verkiezingen in 2007 zouden eigenlijk niet op een woensdag, maar op een dinsdag zijn. De bedoeling was dat we in dat jaar op dinsdag 15 mei naar de stembus zouden gaan. De reden? Hemelvaart. Dat viel namelijk in dezelfde week, zoals altijd op donderdag. Een vrije dag direct na de verkiezingsdag werd niet praktisch gevonden. Uiteindelijk liep het allemaal anders: omdat het kabinet Balkenende II vroegtijdig viel, stemden we daarom al op 22 november 2006. Een woensdag inderdaad.

Bron: Kiesraad.nl 

Meer over de verkiezingen

Provinciale Statenverkiezingen: op welke partij stem jij? Deze Kieswijzer helpt je verder

De Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen komen eraan. En denk je nu: oh, help! Ik heb geen ...

adv.