Mysterie: is het havenlicht in Strijensas een vuurtoren of een lichtopstand?

Het iconische havenlicht bij Strijensas. Foto: Rein Geleijnse

Is het havenlicht in Strijensas nou een lichtopstand of een vuurtoren? De meningen in de Hoeksche Waard zijn erover verdeeld, evenals diverse informatiebronnen. En wanneer is iets precies het een of het ander? Ook daarover is onduidelijkheid. Wij vroegen het na bij de Nederlandse Vuurtoren Vereniging. 

Afgaande op het informatiebord langs de buitenhaven van Sas, is het iconische havenlicht dat daar aan het Hollands Diep staat een ‘lichtopstand’. Volgens dit paneel dateert het rijksmonument uit eind 1883, begin 1884. Ook zou dit exemplaar ‘sterk lijken op de lichtopstanden bij Den Oever en Stavoren’. Wie ze even snel opzoekt, ziet dat deze havenlichten aan het IJsselmeer zelfs kopieën van elkaar lijken, maar ook dat de onderstellen niet drie (zoals in Strijensas) maar vier lagen tellen. 

Tekst gaat onder de foto verder.

Het informatiebord in Strijensas. Foto: My Lights

Havenlicht

Raadplegen we het monumentenregister van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, blijkt dat het havenlicht in Sas al omstreeks 1870 is gebouwd. De anderen zijn uit 1884. Hetzelfde register heeft het in Den Oever en Stavoren duidelijk over ‘lichtopstanden’. Over Sas wordt alleen gezegd dat ‘op de oevers langs de Nederlandse binnenwateren nog diverse lichtopstanden voorkomen’. Het monument zelf staat te boek als ‘havenlicht’.  

Duidelijk is dus dat de jaartallen op het informatiebord langs de buitenhaven van Strijensas niet kloppen met de gegevens van het Rijksmonumentenregister. En wie op Google gaat zoeken, ziet nog meer verwarring: de ‘lichtopstanden’ in Strijensas, Stavoren en Den Oever worden met regelmaat vuurtorens genoemd. Daardoor dient zich vanzelf de vraag aan wat dan precies de definitie van een vuurtoren is en van een lichtopstand. 

Tekst gaat onder de foto verder.

De ‘lichtopstand’ bij Den Oever. Foto: Jaap Bouman

Definitie

Volgens de Nederlandse Vuurtoren Vereniging bestaat er geen glasheldere en waterdichte definitie om de  scheidslijn tussen vuurtoren en lichtopstand te bepalen. Definities die er zijn, bieden namelijk ruimte voor  verschillende opvattingen. Dat heeft met de locatie, omvang en functie van de toren te maken. Daarbij komt dat bestaande definities achterhaald zijn, omdat schepen tegenwoordig meestal hun positie met digitale apparatuur bepalen.  

Zelf gebruikt NVV een studie van Ken Trethewey, van de Britse Association of Lighthouse Keepers, met een brede en actuele definitie die aansluit op de belevingswereld van veel mensen. ‘Een vuurtoren is een geheel of gedeeltelijk omsloten gebouwde constructie met daarop een licht dat als navigatiehulpmiddel wordt gebruikt, en zo in staat is om een persoon toe te laten het licht volledig van binnenuit te bedienen of te onderhouden.’ 

Tekst gaat onder de foto verder.

De avondzon brandt in het havenlicht van Strijensas. Foto: Richard Vivo

Lichtkoepel

Volgens die definitie spreken we dus over een lichtopstand als die in de openlucht bediend en onderhouden kan worden. De eerder genoemde lichtopstanden aan het Hollands Diep en aan het IJsselmeer hebben alle drie een gesloten lichtkoepel. Daardoor voldoen zij dus volgens de Britse studie aan de criteria van een vuurtoren. 

Heb je deze artikelen al gelezen?

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Dit is waar in Numansdorp het allereerste huis is gebouwd”

Dit is waar in Numansdorp het allereerste huis is gebouwd

Ga naar “Dit is waarom de kerktoren van Heinenoord schever staat dan de toren van Pisa”

Dit is waarom de kerktoren van Heinenoord schever staat dan de toren van Pisa

Ga naar “Klaaswaler of Westmazenaar? Zo noem je inwoners van Hoeksche Waardse dorpen”

Klaaswaler of Westmazenaar? Zo noem je inwoners van Hoeksche Waardse dorpen

In onze gids

Ga naar “Engrano Coffee”

Engrano Coffee

  • Speciaalzaken
Engrano Coffee koffiewebshop Hoeksche Waard

Nu geopend

Ga naar “Marilyn Kleding”

Marilyn Kleding

  • Kinderkleding

Nu geopend

Ga naar “MM Trends & More”

MM Trends & More

  • Cadeauwinkels

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99”

Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99

  • PLUS
  • Geldig t/m 15 mei 2021
Ga naar “Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting”

Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99”

Blokker Sodawater- maker starterset 2e waterfles gratis € 49,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4”

Alle Kellogg’s ontbijtgranen van € 7,98 voor € 4

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 16 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Leerkracht bij Kindwijs”

Leerkracht bij Kindwijs

  • Kindwijs
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Verkoopmedewerker”

Verkoopmedewerker

  • Aan de Kant
  • Parttime
Aan de Kant visspeciaalzaak Oud-Beijerland
Ga naar “Magazijnmedewerker”

Magazijnmedewerker

  • Reedijk Wheels and Tyres Group B.V.
  • Fulltime
Reedijk Wheels and Tyres Group vacature magazijnmedewerker

Topper

Ga naar “Schoonmaker bakkerij gezocht”

Schoonmaker bakkerij gezocht

  • Banketbakkerij van Strien B.V.
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker WMO”

Administratief medewerker WMO

  • Randstad
  • Parttime