Dit betekenen de namen van de buurtschappen in de Hoeksche Waard

Door Jasper van Everdingen 14 oktober 2019

Goidschalxoord? De Wacht? Bommelskous? We kennen de namen van deze Hoeksche Waard buurtschappen, maar weten we ook wat ze betekenen en waar ze van afgeleid zijn? Nee? Geen probleem. Zoals je van ons gewend bent lossen wij op maandag graag mysteries op. En deze week zochten wij naar de verhalen achter buurtschapnamen. Die lees je nu hier.

Pagina 1 / 9
⟵ swipe swipe ⟶

Bommelskous

De Bommelskousedijk. Foto: Google Streetview

De naam van dit gehucht ten westen van Klaaswaal is ontstaan door twee andere namen samen te voegen. De eerste deel is afkomstig van het middeleeuwse Bomersoirt, een gebied dat ook wel Bommersoord werd genoemd. Het woord kous komt van Spaarkous, een andere naam voor het nabijgelegen riviertje Strienemonde.

De Wacht

De Wacht. Foto: Indebuurt

Helemaal aan de oostkant van de Hoeksche Waard ligt tussen ’s-Gravendeel en Strijen het buurtschap De Wacht verborgen. De naam van een van onze kleinste buurtschappen refereert aan een in 1669 gebouwd wachthuis van de Rotterdamse Admiraliteit aan de Dordtsche Kil. De scheepvaart moest hier tol betalen om te mogen passeren. Begin negentiende eeuw is het tolhuis afgebroken.

Goidschalxoord

molen goidschalxoord dijk hoeksche waard
Molen bij Goidschalxoord. Foto: Indebuurt

Er zijn namen die makkelijker uit te spreken zijn dan Goidschalxoord. Deze voormalige zelfstandige gemeente ligt langs de noordrand van de Hoeksche Waard tussen Oud-Beijerland en Heinenoord. De naam van het buurtschap stamt af van Goidschalck Oem. Hij was hier een van de eerste ambachtsheren.

Oudesluis en Middelsluis

De sluis bij de Middelsluis in Numansdorp. Foto: Google Streetview

Als je vanuit Klaaswaal in de bus naar Numansdorp zit, heb je vast eens de haltes Oudesluis en Middelsluis voorbij horen komen. En je hebt misschien ook wel eens gehoord dat Numansdorp vroeger de Buitensluis heette. Dat die namen zo op elkaar lijken is geen toeval. Bij het bedijken van polders werden ingedijkte stroomgeulen voorzien van een sluis. Eén zo’n stroomgeul liep van Klaaswaal naar Numansdorp. Rondom deze sluizen ontwikkelden zich in zuidwaartse richting de nederzettingen Oudesluis, Middelsluis en Buitensluis, waarvan de laatste uitgroeide tot Numansdorp.

Kuipersveer

Kuipersveer. Foto: Indebuurt

Nee, er was niet ooit ene Kuipers die een bijzondere veer heeft gevonden. Het buurtschap Kuipersveer tussen Heinenoord en Puttershoek dankt de naam aan een veerboot. Het Oostzomerlandse veer, later het Kuipersveer genaamd, voer van de Oostzomerlandsche Polder naar de Lage Nesspolder aan de overkant. Een visser genaamd Kuijper bracht met een schuitje zo nu en dan een man aan de overzijde. Door het overvaren kreeg het bootje een formele naam.

Strijensas

strijensas-hoekschewaard-brug-dorp-straat
De ophaalbrug van Strijensas. Foto: Indebuurt

Wie kent niet de karakteristieke ophaalbrug in Strijensas? De oorsprong van de kleine gemeenschap in het zuidoosten van de Hoeksche Waard schuilt in de sluis die onder de brug ligt. Het buurtschap is namelijk hier rondom de sluis, ook wel sas genaamd, ontstaan.

Vuurbaken

Het bankje bij Vuurbaken. Foto: Indebuurt

Een dijk midden in de polder die Vuurbaken heet? Bij die naam denk je waarschijnlijk niet meteen aan een of ander seinlicht dat hier zou hebben gestaan. Toch? Maar: de westkant van de Hoeksche Waard bestond ooit vooral uit rietlanden en water. En Vuurbaken was lang geleden een zeedijk waarop vuurtjes werden gestookt als lichtsignaal voor de scheepvaart. De naam van het buurtschap en de gelijknamige dijk herinnert daaraan.

Zwanegat

Een bankje in Zwanegat. Foto: Indebuurt

Over de oorsprong van het buurtschap Zwanegat doen verschillende verhalen de rondte. Aangenomen wordt dat het de naam ontleent aan het vroegere zwanendriften. Rijke families kweekten toen zwanen voor de dons. Een van hen was bijvoorbeeld Ary de Coningh (1712-1784), ambachtsheer van Mijnsheerenland. De dieren leefden in de ‘kom’ van de Binnenmaas, daar waar de Zwanegatsdijk langs slingert. Of Zwanegat de naam daadwerkelijk daaraan heeft te danken is de vraag. De naam Swaenegate kwam al voor de inpoldering van de Sint Anthoniepolder in 1357 voor.

Schuring

De Schuringsedijk. Foto: Indebuurt

Schuring? Iets met een schuur? Mis. Vroeger werd een dijk die aan de waterkant geen land (voorland) had een schuurdijk genoemd. Dat woord is weer ontstaan uit het oudere schoordijk. Dat komt omdat de dijk geschoord, zeg maar versterkt moest worden. Dat gebeurde soms met muren of met palen. Dan snap je meteen waar de naam Schuringsedijk en die van het daaromheen liggende buurtschap vandaan komt.

Lees ook:

Huis te koop: Oudendijk 64 Goudswaard, Foto 3 | Foto: Funda

Dit is waarom veel dijkhuizen aan één zijde van de dijk zijn gebouwd

Is het je al eens opvallen dat veel dijkhuizen in de Hoeksche Waard aan één zijde van de dijk zijn g...

Dit is waarom er nu twee strepen dwars over het Flohilplein in Numansdorp lopen

Heb jij die twee grijze lijnen al gezien die sinds kort schuin over het Flohilplein in Numansdorp lo...

Wat zeggen ze nou? Typisch Hoeksche Waardse woorden en hun betekenis

Als je hier niet vandaan komt of de seniorenleeftijd nog láng niet in zicht is, kun je best eens met...
Pagina 1 / 9
⟵ swipe swipe ⟶

Meer over

Mysteries

adv.