Helmond

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: waar komt de naam Helmond eigenlijk vandaan?

Door Marleen van Amstel-Smits 17 oktober 2020

Heb je je weleens afgevraagd waar onze stadsnaam vandaan komt? We vermoeden al dat het niet gaat om ‘de mond van de hel’, maar wat is het dan wel?

Voordat we beginnen aan onze zoektocht, zoeken we ‘hel’ en ‘mond’ voor de zekerheid op in het woordenboek. Als eerste ‘hel’, en achter het woord vinden we twee betekenissen. Natuurlijk de plek waar zondaars naartoe gaan en daarnaast is het ook ‘helder klinkend, fel’. Oké, dan is dat duidelijk. Over naar ‘mond’. Daar zien we zelfs drie betekenissen. Het is niet alleen de mond op je gezicht, maar kan ook slaan op ‘monding’ of ‘opening van iets’. Zou dit onze stadsnaam verklaren?

Tekst loopt door onder het gifje

Meerdere verklaringen

We vinden in Het Helmonds Woordenboek, geschreven door taalkundige Wim Daniëls, een passage over de naam Helmond. Daarin worden maar liefst vier mogelijke verklaringen gegeven voor de herkomst en betekenis. ‘Hel’ zou laaggelegen grond betekenen, en ‘mond’ zoiets als vesting. Een soort veilige haven dus.

De tweede uitleg spreekt dat glashard tegen. ‘Hel’ zou juist hoogte zijn, als afgeleide van het Engelse ‘hill’. En dan zou ‘mond’ weer ‘dijk’ zijn. Helmond ligt ruwweg twintig meter boven NAP en dat is een stuk hoger dan veel andere delen van Nederland. Het zou dus kunnen.

Helmet

Een wat makkelijkere verklaring in Het Helmonds Woordenboek is dat Helmond afgeleid is van ‘helmet’, een oud woord voor helm. Klinkt logisch, toch? Er staat namelijk gewoon een helm in het stadswapen. Toch ligt dat niet erg voor de hand. De helm kwam namelijk pas in beeld in 1241, terwijl de naam Helmond al een stuk eerder werd genoemd – de stadsnaam werd voor het eerst in 1179 op papier gezet.

Germaanse godin

In Het Helmonds Woordenboek zien we tot slot een laatste verklaring. “De naam is een verwijzing naar een godin uit de onderwereld, Hel geheten. De naam zou in dit geval verband kunnen houden met de vroegere heidense kattenverering.”

Stadshistoricus

Giel van Hooff is de Helmondse stadshistoricus en zegt het volgende: “Zo’n naamverklaring is natuurlijk altijd achteraf en waarom een plek zo’n naam heeft gekregen wordt door de naamgevers meestal niet doorgegeven. Ik houd mij aan deze naamsuitleg: Helmond is samengesteld uit hel en mond.”

Conclusie: we zijn er nog niet helemaal uit. Meerdere verklaringen klinken logisch, maar honderd procent zeker zijn we niet. En waarschijnlijk gaan we er nooit helemaal achter komen.

Zit je ook al tijden met een Helmonds mysterie? Of is je iets opgevallen in de stad en wil je weten wat of waarom dat is? Je mag ons tippen en dan zoeken we het voor je uit! Mail naar [email protected].

Lees ook:

Molenstraat Helmond geblurd

Mysterie: dit is waarom sommige Helmondse huizen geblurd zijn op Street View

Je bent vast weleens virtueel door je eigen straat gelopen via Google Street View. Hartstikke leuk, ...
Kastjes Elzas Passage

Helmonds mysterie: wat zijn dit voor kastjes bij de Elzas Passage?

Misschien loop je er dagelijks voorbij zonder dat je het doorhebt: kastjes aan de muren bij de Elzas...
Kasteel-Traverse Helmond (1)

Helmonds mysterie: dit betekenen de cijfers onder een verkeerslicht

Dagelijks krijgen weggebruikers ermee te maken: verkeerslichten. Onze ogen zijn vooral gericht op de...

Meer over

Mysteries

adv.