Mysterie opgelost: hier komt de uitdrukking ‘onder de rook van Helmond’ vandaan

Helmond Centrum
Foto: Google

Ken je het gezegde ‘ik woon onder de rook van Helmond’? Wat betekent die uitspraak eigenlijk? En waar komt het vandaan?

Voor de oorsprong van deze uitspraak moeten we terug in de tijd én naar de andere kant van de wereld.

Betekenis gezegd

De meeste mensen kennen de uitspraak wel. Als je ‘onder de rook van Helmond woont’, wil dat zeggen dat je erg dicht in de buurt van Helmond woont. Zo kun je makkelijk uitleggen wat de geografische ligging is van jouw woonplaats. De uitdrukking is tot stand gekomen doordat er, normaal gesproken, in een stad meer rook is dan in een dorp.

Francois Valentijn

Maar wie heeft die uitspraak ooit verzonnen? En waar komt ‘ie vandaan? De oudste vermelding van deze uitdrukking staat in het Woordenboek der Nederlandsche Taal uit 1726. De Dordtse dominee en schrijver François Valentijn (Dordrecht,17 april 1666 – Den Haag, 6 augustus 1727) schreef het boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën waar hij de uitdrukking gebruikte in de zin:

Het Eiland Onrust, drie mylen van Batavia gelegen, en aldus als onder den rook van deze stad,

François Valentijn werd tweemaal uitgezonden naar ‘de Oost’, oftewel Indonesië en omstreken. Daar schrijf hij zijn boekwerk Oud en Nieuw Oost-Indiën. Het is een zeer uitgebreide beschrijving over de geschiedenis van de Vereenigde Oostindische Compagnie (VOC). Het boekwerk bestaat uit vijf delen, 5.144 bladzijden en 1.050 illustraties.

Zo zie je maar dat een doodnormale uitdrukking een bijzondere oorsprong kan hebben.

Lees ook:

  • Mysterie opgelost: dit is de langste afstand die je binnen Helmond kan afleggen

    Heb je je weleens afgevraagd wat de langste afstand is die je kan afleggen binnen gemeente Helmond? Dankzij Google Maps…

    Centrum Helmond

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Leuk feitje! Helmonders bakken op 2 februari massaal pannenkoeken”

Leuk feitje! Helmonders bakken op 2 februari massaal pannenkoeken

pannenkoeken
Ga naar “Van de meter tot de Kerkstraat: dit heeft Napoleon ingevoerd in Helmond”

Van de meter tot de Kerkstraat: dit heeft Napoleon ingevoerd in Helmond

Ga naar “Dit is waarom je in sommige Helmondse kerken INRI ziet”

Dit is waarom je in sommige Helmondse kerken INRI ziet

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Fleece panty € 9,99”

Fleece panty € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 februari 2023
Ga naar “AH Planten op stam van € 6,99 voor € 4,99”

AH Planten op stam van € 6,99 voor € 4,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “CHOCOMEL 1+1 gratis”

CHOCOMEL 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “PAPRIKA 1+1 gratis”

PAPRIKA 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “WALKX Lederen comfort schoenen € 19,99”

WALKX Lederen comfort schoenen € 19,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 5 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Winkelmanager Helmond”

Winkelmanager Helmond

  • Eyelove Brillen XXL
  • Fulltime/Parttime
Eyelove Helmond 006
Ga naar “Verkoopmedewerker”

Verkoopmedewerker

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Voorjaarskermis Helmond 2023”

Voorjaarskermis Helmond 2023

  • Van 24 mrt t/m 2 apr
Zomerkermis HelmondZomerkermis Helmond
Ga naar “De Kasteeltuinconcerten Helmond 2023”

De Kasteeltuinconcerten Helmond 2023

  • 7 juli 2023
Kasteeltuinconcerten 2019
Ga naar “Helmond Live 2023”

Helmond Live 2023

  • 18 mei 2023
Haven Helmond
Ga naar “Koningsdag Helmond 2023”

Koningsdag Helmond 2023

  • 27 april 2023
Koningsdag Helmond 2019 020
Ga naar “Koningsnacht Helmond 2023”

Koningsnacht Helmond 2023

  • 26 april 2023
Koningsnacht Helmond 2019 aftermovie