Helmond

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

5 x interessante feitjes over het Helmonds dialect

Door Marleen van Amstel-Smits 25 oktober 2020

Hillemòl siskewiet! Ons eigen dialect is hartstikke leuk. Omdat we zo verknocht zijn aan dit prachtige (maar uitstervende) taaltje, delen we vandaag vijf leuke weetjes over het Helmonds dialect met je. Met dank aan Het Helmonds Woordenboek van Neerlandicus Wim Daniëls.

Pagina 1/5
⟵ swipe swipe ⟶

Verschillen per wijk

Helmond in de jaren ’80. Foto: RHCe / Gemeente Helmond

Wist je dat niet alle woorden door alle Helmonders hetzelfde worden uitgesproken? Wim schrijft in zijn boek: “Van vroeger uit heeft dat te maken met de wijk waarin men woonde. Daarbij bestond vooral een onderscheid tussen Helmond-West en Helmond-Oost.” Het kan dus best voorkomen dat iemand ‘droig’ zegt en de ander ‘dreug’.

Ut waachte zaat (= het wachten zat)

Het Helmonds wordt volgens Wim gekenmerkt door opvallende klankcombinaties. Een korte ‘a’ in het Algemeen Nederlands wordt door Helmonders al snel uitgesproken als een lange ‘a’, zoals bij de woorden gedacht (gedaacht), wacht (waacht) en zat (zaat). Ook typisch Helmonds is het uitspreken van ‘aai’ in plaats van ‘ij’ of ‘ei’. Kijk maar: hij wordt haai, weinig is waainig en heilige spreken we uit als haailige. Overigens kun je deze woorden ook uitspreken met het kortere ‘ai’.

Bonjour, qui qui

Huh, hoezo staan deze Franse woorden in een artikel over het Helmonds dialect? Nou, omdat ‘onze’ taal veel invloeden kent van de Franse taal. Wim schrijft in zijn boek dat dat te maken heeft met de politieke geschiedenis van Nederland. Vlak na de Franse Revolutie vielen Franse troepen ons land binnen: ook in Helmond waren ze actief. De Franse overheersing in Nederland duurde in totaal nog geen twintig jaar. Wim: “Toch was dat lang genoeg om de taal en het bestuur van het land te doordrenken van Franse invloeden.”

Lekker kort

Wij Helmonders hebben een zeer efficiënte manier om onszelf te uiten. Waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? In Het Helmonds Woordenboek staan een paar mooie voorbeelden:

  • Dit behoort tot de mogelijkheden – Dè ken.
  • Zou u dat eens willen herhalen? – Wa?
  • Ligt dat in de lijn der verwachtingen? – Denkte?
  • Het leven gaat niet over rozen – Tis wa.

Skiejte

Misschien wel het meest kenmerkende deel van het Helmonds dialect: we zeggen ‘iej’ in plaats van ‘ij’. Helmonders spreken krijgen uit als kriejge, schieten als skiejte en kijken als kiejke. Wim schrijft hierover: “Die Helmondse uitspraak komt waarschijnlijk heel dicht in de buurt van de uitspraak van de lange ‘ij’ zoals in in de Middeleeuwen in een groot deel van Nederland klonk.”

Lees ook:

Ketsegangske

Petazzie of kermenèèij: dit eten we vandaag in Helmonds dialect

Het Helmondse dialect: blijft genieten! Daarom duiken we Het Helmonds Woordenboek in om te zien hoe ...
3e-haagstraat-helmond

5 x genieten van het Helmonds dialect met de familie Klokgieters

Ken jij ze nog? De familie Klokgieters? Nee, we hebben het niet over een échte familie. Deze Klokgie...
markt-helmond-van-bovenaf

Leut! 13 x de leukste woorden en zinnen in het Helmonds dialect

In Helmond hebben we zo onze eigen – soms subtiele, vaak hilarische – manier om dingen te zeggen. Wi...
Pagina 1/5
⟵ swipe swipe ⟶

adv.