Haarlem

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Haarlems mysterie: waarom hebben wij zwarte en rode huisnummers en andere steden niet?

Door Dominique Michiels 7 december 2019

Als je al je hele leven in Haarlem woont, is het voor jou de normaalste zaak van de wereld dat wij rode en zwarte huisnummers hebben. Maar zo normaal is dit eigenlijk helemaal niet. Mensen uit andere steden vinden dit héél bijzonder. Dus wij vroegen ons af, waarom hebben wij eigenlijk rode en zwarte huisnummers in Haarlem en is in andere steden niet? Wij zochten het uit. 

Normaal gesproken krijgen huisnummers een letter erbij als er meerdere woningen op hetzelfde huisnummer zijn. Bijvoorbeeld 101a, 101b, etc. In Haarlem doen we dat niet zo en in een aantal andere steden ook niet. Er zijn behoorlijk wat verschillende manieren waarop dit in steden aangepakt wordt. We zetten wat voorbeelden op een rij:

  • In Amsterdam krijgen benedenwoningen de afkorting hs (huis) en bovenwoningen krijgen opvolgende Romeinse cijfers. Wat je uitspreekt als een-hoog, twee-hoog etc. Officieel is dit systeem sinds 1995 afgeschaft en is het gewoon 1,2, etc. Maar toch zie je de Romeinse cijfers nog veel terug.
  • In Utrecht krijgt de eerste bovenwoning vaak het woord bis erbij en de tweede bovenwoning bis a. 
  • In Maastricht worden letters met cijfers gecombineerd. Dus je kunt op nummer 246A02 wonen (hoop jij even dat je geen dyscalculie hebt). Ook in Leiden wordt dit weleens bij flatwoningen gebruikt. Bijvoorbeeld 5-F 4 is vijfde verdieping, vierde flatwoning.

Zwarte en rode huisnummers

In Haarlem hebben wij zwarte en rode huisnummers om aan te geven of je op een beneden- of bovenwoning woont. Dat korten we af met ZW en RD. Zwart staat voor een benedenwoning en rood voor een bovenwoning. Al is dit alleen terug te zien bij oudere woningen. Bij nieuwbouw wordt dit niet meer gedaan maar krijgen bovenwoningen een letter.

De reden

Maar nu is en blijft de grote vraag: sinds wanneer en waarom is dit ooit zo bedacht in Haarlem? Walter Schelfhout, stadsgids van Haarlem, vertelt ons meer: “De rode- en zwarte huisnummers komen vanuit de Franse tijd. Tussen 1789 en 1815. En het was een belasting-ding. Op de begane grond betaalde je namelijk niet evenveel belasting dan op een eerste of tweede etage. De rode en zwarte huisnummers waren dus zo ingevoerd voor de belastinginspecteur. Waarom er is gekozen voor rood en zwart en niet voor blauw en geel, dat zou ik niet weten. En helaas kunnen we het de Franse commissarissen ook niet meer vragen.”

We zijn toch niet de enige

Walter weet ons ook te vertellen dat wij niet de enige stad zijn met dit systeem, in Deventer zijn ook rode- en zwarte huisnummers. In onze stad zijn het vooral huizen in de binnenstad, Haarlem-Noord en een stuk van Heemstede die gebruik maakten van dit systeem. “Na de oorlog kregen huizen niet meer rood of zwart, maar gewoon 1,2, en 3.” Waarom precies voor de kleuren rood en zwart is gekozen, dat blijft dus helaas nog een raadsel. Maar wat het idee erachter was toen het werd ingevoerd, daar zijn we dus wel achter.

Lees ook

Deze gebouwen in Haarlem en omgeving kleuren nu ’s avonds oranje en dit is waarom

Vanaf vandaag, 25 november, kleurt de toren van onze Grote Kerk iedere avond oranje in plaats van wi...

Nooit meer file of gratis OV in Haarlem? Geef hier je mening

Gratis OV voor heel of juist meer asfalt zodat je overal met de auto heen kunt. Een lastig dilemma:...

Dit is waarom er op sommige klinkers in de binnenstad teksten staan

Als je loopt kijk je vaak vooruit en dat is maar goed ook, want voor je het weet knuffel je een lant...

Uh oh! Slogan van Kaashuis Tromp maakt kans op titel ‘de slechtste slogan van het jaar’

'Shop en kom tot jeselfie' en 'Uit onze handen uw tanden' zijn enkele voorbeelden die de top 10 slec...
Haarlem station

Haarlems mysterie: dit is waarom er maar liefst vijf wachtkamers op Haarlem station waren

Dit weekend wordt gevierd dat 180 jaar geleden de eerste spoorlijn tussen Amsterdam en Haarlem in ge...

Het kauwtjesmysterie: dit is waarom er vaak een grote groep vogels rondvliegt in Haarlem

Als de zon 's avonds onder gaat, gaat de stad aan voor de nacht. De natuur gaat dan even in sluimers...

Cadeaus shoppen in Haarlem: 14 x bij deze winkels vind je de leukste cadeautjes

Het is bijna pakjesavond en ook de kerstdagen komen eraan. Tijd dus om cadeautjes voor jouw vrienden...

Haarlems mysterie: dit is waarom je de glas-in-loodramen van de Grote Kerk nooit goed kunt zien

Het is niet te missen dat de Grote Kerk veel ramen heeft. Maar wist je ook dat veel van deze ramen g...

Meer over

Mysteries Wonen