Haarlems mysterie: Hoe kan het dat de kerktorens van de Grote Kerk en de Bakenesserkerk zo op elkaar lijken?

Door Dominique Leppink 23 maart 2019

Wie goed oplet, ziet dat de kerktorens van de Grote Kerk en de Bakenesserkerk bijna identiek zijn. Ze worden dan ook wel eens de ‘tweelingtorens’ genoemd. Die gelijkenis kan toch geen toeval zijn? Wij zochten het uit!

Tweelingtorens

Ze verschillen van kleur (de één is grijs en de ander wit) en van grootte. Maar zowel van dichtbij als veraf lijken de torens toch echt uit dezelfde familie te komen. Ook bijzonder: wanneer je Haarlem binnenrijdt vanuit Amsterdam lijkt het ook nog eens net of de torens naast elkaar staan.

De Grote Bavo

We beginnen even met wat uitleg over de Bavo. De Grote Bavo is een middeleeuwse gotische kruiskerk. Midden op het kerkgebouw staat een ruim 78 meter hoge houten, met lood bedekte, vieringtoren.

Een boegbeeld van onze stad én populair shot op Insta. Maar wist je dat de kerk heeft heel wat voorgangers gehad? De kerk is meerdere malen gerestaureerd voor hij een van de meest gefotografeerde kenmerken van Haarlem werd.

Bron: Noord-Hollands Archief

Te zwaar

Rond 1503 gingen de architecten Cornelis de Wael (onder andere bekend van de bouw van de Dom in Utrecht) en Antoon I Keldermans druk met het ontwerp van de toren aan de slag en ontwierpen een sierlijke gotische kerktoren.

Helaas hielden ze met hun indrukwekkende ontwerp geen rekening met het gewicht van alle materialen waardoor de toren te zwaar bleek te zijn. Eh, oepsie! De vieringpilaren konden het gewicht van de stenen toren niet aan en twee pilaren begonnen zelfs te verzakken. Sporen daarvan kun je zelfs nog steeds zien.

Toren verplaatsen

De stenen toren moest weer worden afgebroken en uit de klad-kerkrekeningen blijkt dat het bouwmateriaal werd verkocht aan kloosters en particulieren.

Het is niet geheel te bewijzen, maar het lijkt er op dat de toren toen is verplaatst naar de Bakenessergracht. Aha! Er werd volgens verschillende bronnen een stenen constructie neergezet welke de toren wél zou kunnen dragen.

Bron: Noord-Hollands Archief

Eind goed al goed

De Grote Kerk kreeg een lichtere toren met min of meer hetzelfde ontwerp, maar gemaakt van hout en bekleed met lood. Een stuk lichter dan de eerste versie dus. Tussen 1518 en 1520, in anderhalf jaar tijd, werd de kerktoren weer geplaatst en de kerk kreeg hiermee de grootste houten vieringtoren van Europa, inclusief versieringen van bladgoud. Wát een beauty!

Zo, nu weet je dus voor eens en altijd hoe het toch komt dat de kerktorens van de Grote Bavokerk en de Bakenesserkerk zo op elkaar lijken. Mooi verhaal voor op een feestje!

Bronnen:

  • Website Bavovrienden 
  • Wikipedia
  • Kunstreisboek Noord-Holland, Rijkscommissie voor de Monumentenbeschrijving, Uitgeverij P.N. van Kampen en Zoon, Amsterdam, 8e druk, 1987
  • Haarlems Dagblad, 24 augustus 2007
  • Haarlems Dagblad, 28 november 2007
  • Gesprek met voormalig stadsgids Evelyn Clay

Lees ook

6 x leuke plekken voor een eerste date in Haarlem

Een geschikte plek voor een eerste date in Haarlem is niet altijd makkelijk te vinden. Op een eerste...

Leuk volgens local Dominique (27): ‘Sommige Haarlemmers zijn hier nog nooit binnen geweest, schandalig!’

Vandaag deelt de Haarlemse Dominique haar favoriete plekken met ons. Maar dat niet alleen. Dominique...

7 x glutenvrije hotspots in Haarlem waar je écht lekker kunt eten

Genoeg restaurants zijn tegenwoordig op de hoogte van hoe zij om moeten gaan met een gast met een gl...

Sunday funday! 6 x leuke dingen om te doen in Haarlem op zondag

Zondag, een dag waarop je vaak niet weet wat je wilt doen. Althans daar hebben wij wel vaak last van...

Meer over

Mysteries