Van de schandpaal tot de brandstapel: deze straffen werden in de Middeleeuwen uitgedeeld in Groningen

Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar vroeger zag je met enige regelmaat een stadsgenoot met een ‘schaamfluit’ door Groningen lopen. Of een Groninger zonder handen. Waarom? De straffen van de Middeleeuwen zagen er iets anders uit dan nu. Lees en huiver.

Er waren in de Middeleeuwen drie soorten straffen: schandstraffen, lijfstraffen en de doodstraf. Bij schandstraffen draaide het om vernedering. Iedere Groninger kon zien wat de misdadiger had gedaan. Bij lijfstraffen moest de stadsgenoot zoveel mogelijk pijn hebben.

Bron: Canon van Nederland.

Naar de gevangenis

Pleeg je tegenwoordig een ernstig misdrijf, dan beland je waarschijnlijk achter de tralies. Vroeger had de gevangenis veelal een andere functie: Groningse verdachten wachtten hier de uitvoering van hun straf af. De reden dat een gevangenisstraf niet vaak werd uitgedeeld, was dat de samenleving weinig baat had bij de straf. De gevangenis werd dus meestal als een ’tussenstap’ gezien.

Gevangenis in Groningen

Veroordeelde stadsgenoten gaan nu naar een gevangenis ergens in Nederland. Vroeger werden Groningers gevangen genomen in de Van Mesdagkliniek.

Bron: Historisch Nieuwsblad.

Handen afhakken

Veel Groningers kochten hun brood, vlees, vis en groenten vroeger op de markt. Helaas waren de producten voor veel mensen te duur en terugvallen op een uitkering was geen optie. Stelen was een groot risico: werd een Groninger op heterdaad betrapt, dan werden de handen vaak afgehakt. Op die manier was een dief snel te herkennen en kon-ie zijn ‘beroep’ niet meer uitvoeren!

Bron: Gevangenenpoort.

Schaamfluit

Loop je door Groningen, dan zie je regelmatig een straatmuzikant zitten. Diegene heeft vaak veel bekijks! Gelukkig voor deze muzikant is het een professional, want vroeger hadden muzikanten het zwaar. Een slechte muzikant liep het risico om een zogenoemde schaamfluit te krijgen. Dit was een enorme fluit die een Groninger om zijn nek hing, waardoor heel de stad zag dat hij geen muzikale held was.

Kun je raden waar dit ding voor gebruikt werd?Hint: het is een middeleeuws voorwerp.

Posted by Historia Magazine on Friday, July 10, 2015
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie-instellingen

Bron: Historia Magazine.

Schandsteen

Op zondag was heel Groningen in de Nieuwe Kerk te vinden. Vaste prik, voor iedereen! Maar wat nou als je te laat kwam? Dan werd je gestraft. De meest voorkomende manier was de schandsteen. Die moest je een tijd lang om je nek dragen terwijl je over de Grote Markt liep. Dit lijkt misschien niet heel erg, maar vergis je niet: de stenen waren kilo’s zwaar.

Onterende straffen

Naast de schandsteen waren er ook andere varianten om Groningers te generen. Denk aan de schandmantel, schandstoel of zelfs de schandkooi. Van deze items zijn niet veel afbeeldingen te vinden. Hieronder zie je een schandmantel die in Duitsland werd gebruikt.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie-instellingen
Bron: Wikipedia.

Verbanning

Een gebiedsverbod, beter bekend als verbanning, was in de Middeleeuwen een van de zwaarste straffen die Groningers konden krijgen. De straf werd bij verschillende misdrijven opgelegd. Volgens deze site stond verbanning uit Groningen gelijk aan de doodstraf. “Wie voorgoed verdreven wordt van huis en haard, heeft grote kans te eindigen als struikrover of lijf en leden te verliezen.” Het doel van een verbanning was dat ‘ongewenste personen’ voor altijd uit de maatschappij verdwenen waren.

Zeg nou zelf: verbannen worden uit Groningen klinkt als een heftige straf, nietwaar?

Brandstapel

De verhalen van heksen op de brandstapel zijn bij veel mensen misschien wel bekend. Maar de verbrandingsdood kwam vaker voor. Rechters deelden deze straf bijvoorbeeld ook uit aan mensen die een ander geloof aanhielden. De brandstapel werd vaak midden op de Grote Markt gezet, want heel de stad keek mee.

Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie-instellingen

Bron: Historia Net.

Naakt op een paard

Ja, de kop las je goed. Groningers die ervoor uitkwamen dat ze op mensen van hetzelfde geslacht vielen, konden hiervoor op een bizarre manier gestraft worden. Volgens dit NTR-programma moesten deze mensen naakt, achterstevoren op een paard rijden door de stad. Dat was niet alleen gênant voor de Groninger, maar zorgde ook voor vermaak.

Gelukkig liggen de tijden van deze straffen ver achter ons!

Meer in deze categorie

Toen in Groningen

Ga naar “6 x ketens die vroeger een winkel in Groningen hadden”

6 x ketens die vroeger een winkel in Groningen hadden

Ga naar “Wist je niet: dit is wat Napoleon in Groningen heeft veranderd”

Wist je niet: dit is wat Napoleon in Groningen heeft veranderd

Ga naar “Hoe goed ken jij Groningen? Test je historische kennis met deze quiz”

Hoe goed ken jij Groningen? Test je historische kennis met deze quiz

groningen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “20 euro korting op een massage”

20 euro korting op een massage

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Korting op vegan hand- en douchezeep van de Soap Sisters uit Groningen”

Korting op vegan hand- en douchezeep van de Soap Sisters uit Groningen

  • Geldig t/m 31 december 2022
Dutch Soap Sisters
Ga naar “30 euro studentenkorting op massage”

30 euro studentenkorting op massage

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50”

Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46”

Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Archiefmedewerker”

Archiefmedewerker

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Administratief medewerker Douane”

Administratief medewerker Douane

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Junior Toezichthouder Milieu”

Junior Toezichthouder Milieu

  • Maandag®
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Abiant
  • Fulltime
Ga naar “Woonbegeleider Noodopvang”

Woonbegeleider Noodopvang

  • Randstad
  • Fulltime/Parttime