Groningen

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: waarom is onze Martinitoren de ‘derde’ Martinitoren?

Door Sharon Bremer 23 mei 2020

Heerlijk vinden we dat, ons onderdompelen in de geschiedenis van Groningen. Zo loop je weleens tegen dingen aan die je niet wist, die opvallen of die de moeite waard zijn om uit te zoeken. Wist je dat onze Martinitoren de derde Martinitoren is? En wat is er met de andere twee gebeurd?

De Martinitoren zoals wij ‘m kennen, is eigenlijk al de derde Martinitoren. Hij had namelijk twee voorgangers. Hoe dat zit? Zochten wij uit!

De eerste Martinitoren

De eerste Martinitoren werd in de dertiende eeuw gebouwd. Deze was ongeveer 30 meter hoog, een stuk kleiner dan onze huidige Martinitoren (van 96,8 meter) dus. De eerste toren had een piramidevormig tentdak. Door een blikseminslag in 1408 werden de toren én de kerk vernietigd.

De tweede toren

Bijna 50 jaar later begonnen de Groningers met de heropbouw van de Martinitoren. De tweede toren werd namelijk pas vanaf 1452 gebouwd. Die was hoger dan de eerste toren, ongeveer 45 meter hoog. Bijzonder aan deze Martinitoren was dat hij deels van steen en deels van hout was. In 1461 was het gebouw (inclusief kerk) klaar. Niet veel later (in 1465) sloeg de bliksem weer in en woedde er een grote brand. Een aantal jaar later (1468) stortte de toren en de kerk als gevolg daarvan in.

De derde toren

De Groningers gaven niet op, en besloten de toren nog een keer opnieuw te bouwen. De derde toren (de huidige Martinitoren) werd meer dan 100 meter hoog en was in de zestiende eeuw klaar. Maar (dom, dom, dom) na het vertrek van de Spanjaarden uit de stad in 1577 werden er vreugdevuren ontstoken op de Martinitoren en hierdoor brandde de torenspits af. Zonde! Er bleef zo’n 69 meter aan toren over. Dat is te zien op deze oude prent van Nicolaes van Geelkercken uit 1616. De voorste kerk is de Martinikerk (de kerk in het midden is de Sint-Walburgkerk op het Martinikerkhof, maar dat is een ander stukje geschiedenis). Zoals je hieronder ziet ontbreekt de torenspits van de Martinitoren.

Geilekerckius - Walburgkerk - 1616.jpg
De Walburgkerk en Martinikerk op de kaart van Nicolaes van Geelkercken uit 1616.

Herstel huidige ‘Olle Grieze’

De toren werd in 1627 hersteld met een nieuwe torenspits en heeft nu een hoogte van 96,8 meter. Na het herstel werd de toren nog een paar keer geraakt door de bliksem, dus sinds 1838 heeft de toren een bliksemafleider. De Martinitoren is sinds 1798 eigendom van de Gemeente Groningen.


Nog meer leuke feitjes over de Martinitoren

klok martinitoren

Mysterie: waarom is het cijfer 4 op de klok van de Martinitoren verkeerd geschreven?

Soms loop je tegen dingen aan die al jáááren hetzelfde zijn en waarvan je nú pas ziet dat het niet k...
bol kruis paard

Mysterie: wat betekenen die bol, kruis en het paard op de Martinitoren?

Soms loop je tegen dingen aan die al jaren hetzelfde zijn en waarvan ze nu pas opvallen. De spits va...

adv.