Mysterie opgelost: dit is het verhaal achter het bankje bij molen ’t Slot

De Wielrijdersbank. Foto: Goudse Verhalen / Nico J. Boerboom

Dat Gouda een militair verleden heeft, bewijzen enkele gebouwen in de binnenstad, zoals de Kazerne en de Doelen.

Verteld door Erik Kooistra

Een minder opvallend object staat verscholen bij molen ‘t Slot. Het is een gemetselde bank met daarop de tekst Aan de Goudse Burgerij 15 juli ’40 en aan de zijkanten Aangeboden door het Depot-Wielrijders’, met de datum september 1939 – juli 1940. Wat is het Depot-Wielrijders? Waarom waren zij hier?

De Wielrijders

De Wielrijders waren soldaten op de fiets. In eerste instantie werden deze soldaten alleen ingezet voor het verrichten van ordonnansendiensten, beveiliging en verkenningen. Aan het einde van de negentiende eeuw werd voor het eerst een heel korps geformeerd. Na de mobilisatie, door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, kwamen op 7 april 1915 de eerste Wielrijders Gouda binnen. Onder de naam Wielrijders-Depot werden zij ondergebracht in de kazerne aan de Varkenmarkt. Een depot was een eenheid waar soldaten van verschillende eenheden werden ondergebracht zolang zij niet bij het reguliere leger konden dienen, zoals rekruten en vrijwilligers. De depots werden opgericht in een plaats binnen de Hollandse Waterlinie. Zo was er ook in Schoonhoven een depot gevestigd.

Muziekkorps op de fiets

Albert Plesman, de latere oprichter en directeur van de KLM, was in 1915 als reserveofficier bij het depot in Gouda gelegerd. Maar het depot in Gouda kreeg landelijke bekendheid door de oprichting van een muziekkorps op de fiets.

Na de wapenstilstand van november 1918 vertrokken de Wielrijders en werd de kazerne tot 1922 weer door de infanterie bezet. Nadat het leger Gouda in 1925 definitief verliet, werd vanaf begin september 1939 opnieuw een Bataljon Wielrijders-Depot in Gouda opgericht. Tijdens de oorlogsdagen van 1940 werden de Wielrijders de poort uitgezonden om in Den Haag te vechten tegen de, daar gelande, Duitse parachutisten. Onderweg kwamen zij veel Duitse vliegtuigen tegen die geland waren op Rijksweg 12. Rond Bergschenhoek en Berkel werd er gevochten tegen Duitse luchtlandingstroepen, die zij behoorlijke verliezen toebrachten. Van de Wielrijders sneuvelden twee man. Na de capitulatie kwamen de militairen nog even terug naar Gouda en ze verbleven hier nog tot juni 1940.

Wielrijdersbank

In 1941 werd de Wielrijdersbank door de Wielrijders aan Gouda gedoneerd. De bank is o.a. betaald door kleine donaties van de soldaten. Hij is gemaakt door de dienst Gemeentewerken naar een ontwerp van directeur L. Sollewijn Gelpke. De laatste periode dat Gouda aan het leger onderdak bood was van 1968 tot en met 2004 in de Prins Willem-Alexanderkazerne aan de Groen van Prinsterersingel.

De verhalen van DieGoude zijn eerder gepubliceerd in Weekblad deGouda.

Goudse verhalen

Goudse Verhalen is een initiatief van de Chocoladefabriek om Gouda door te geven in verhalen. Verhalen van bekende en onbekende Gouwenaars, jong en oud, maar ook van mensen die inmiddels verhuisd zijn, hier werken of een dagje uit zijn. Ze vertellen over belangrijke gebeurtenissen en kleine dingen in de stad. Over het heden, het verleden én de toekomst. Al die grappige, kritische, ontroerende, mooie en verdrietige verhalen worden verzameld. In 2022, toen Gouda 750 jaar stadsrechten vierde, werd die schat aan verhalen aan de stad geschonken, en bewaard voor ten minste 50 jaar. Zo geven we samen Gouda door. Lees, deel en doe mee! Stuur jóuw Goudse Verhaal in: goudseverhalen.nl.nl/vertel-jouw-verhaal of [email protected].

Meer Goudse Verhalen:

Meer in deze categorie

Toen in Gouda

Ga naar “Kijk en vergelijk: zo zag de Doelenstraat er vroeger uit (met slider)”

Kijk en vergelijk: zo zag de Doelenstraat er vroeger uit (met slider)

Ga naar “Kijk en vergelijk: zo zag de Naaierstraat er vroeger uit (met slider)”

Kijk en vergelijk: zo zag de Naaierstraat er vroeger uit (met slider)

Ga naar “Kijk en vergelijk: zo zag de Wijdstraat er vroeger uit (met slider)”

Kijk en vergelijk: zo zag de Wijdstraat er vroeger uit (met slider)

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp”

Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp

  • Stadsbibliotheek Gouda
  • Geldig t/m 8 maart 2023
evenementen maart gouda
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50”

Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Alle Perla koffiebonen van € 21,57 voor € 14,38”

Alle Perla koffiebonen van € 21,57 voor € 14,38

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Alle AH Italiaanse roerbakgroente van € 5,98 voor € 3,50”

Alle AH Italiaanse roerbakgroente van € 5,98 voor € 3,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)”

Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)

  • Fit20 Gouda
  • Parttime

Topper

Ga naar “Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi”

Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi

  • Geukes Taxi
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Gluren bij de buren 2023”

Gluren bij de buren 2023

  • 5 februari 2023
Ga naar “Huiskamerconcert aan de IJssellaan”

Huiskamerconcert aan de IJssellaan

  • T/m 31 dec
Ga naar “Goudse Hofstedendagen”

Goudse Hofstedendagen

  • Van 3 jun t/m 4 jun
goudse hofstedendagen
Ga naar “Expositie Fotokring Groene Hart”

Expositie Fotokring Groene Hart

  • Cultuurhuis Garenspinnerij
  • T/m 16 feb
Ga naar “Zeldzaam Mooi Markt”

Zeldzaam Mooi Markt

  • Markt
  • 5 maart 2023