Advertentie wordt geladen…

5 weetjes over Gouda in de Tweede Wereldoorlog

Gouda was en is een knooppunt van spoor-, auto- en waterwegen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden er dan ook verschillende aanvallen uitgevoerd op deze knooppunten. De spoorlijn en het station zijn meerdere keren het doelwit van geallieerde bombardementen geweest. Doordat veel bommen hun doelwit mistte, ging dit ten kosten van de levens van Gouwenaars.

Advertentie wordt geladen…

Advertentie wordt geladen…

Sint Janskerk

Sint-Janskerk in Gouda
Foto: ANP

Zoals je waarschijnlijk weet, zijn de Goudse Glazen in de Sint Janskerk prachtig. Omdat ze tijdens de Tweede Wereldoorlog bang waren dat de ramen zouden sneuvelen werden er maatregelen genomen. Tussen 3 september en 16 december 1939 werden de gebrandschilderde ramen uit hun kozijnen gehaald en vervangen door blank glas. De panelen werden opgeborgen in smalle houten kisten met stro en karton ter bescherming. Het grootste deel van de glazen ging naar kelders van boerderijen in de omgeving van Gouda. Glas nummer 15, de doop van Christus door Johannes is het oudste glas en werd opgeborgen in de kluis van de bank Knox en Dortland aan de Turfmarkt. In dit gebouw was het Verzetsmuseum Zuid-Holland gevestigd.

  • Toen in Gouda: Het station van Gouda

    Ah, Station Gouda. Een plek van vele ergernissen, spannende ontmoetingen en nieuwe avonturen. Dankzij het station zijn we zo in...

    station gouda
  • Pand Verzetsmuseum Gouda verkocht

    Het is al een tijdje bekend dat het Verzetsmuseum graag wil verhuizen en nu is het pand aan de Turfmarkt...

    Verzetsmuseum gouda

Joodse bevolking

turfmarkt-kerk
Foto: Google Streetview

Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog wonen er enkele honderden Joden in Gouda. Het is geen grote, maar wel een groeiende gemeenschap en vormt een deel van de Goudse bevolking. De synagoge bevind zich aan de Turfmarkt nummer 23 en de meeste Joodse mensen wonen in deze buurt. Aan de Oosthaven nummer 31 bevindt zich het Joodse bejaardentehuis. Op vrijdag 9 april 1943 wordt het tehuis ontruimd door de SS met behulp van Haagse en Goudse politieagenten. De bewoners worden in vrachtwagens naar het station gereden. De bestemming is Westerbork.

Edith Beek

Foto: Dirk Johannes Van Vreumingen

Edith Beek, de dochter van huisarts A. Beek was een jong Joods Gouds meisje. Het gezin woont aan de Lange Tiendeweg 54 als zij in 1942 besluiten om afzonderlijk van elkaar onder te duiken. Edith komt terecht op een onderduikadres in Zwammerdam. Een jaar later herkent een NSB-agent haar en verraadt Edith. In de ochtend van Ediths verjaardag wordt er een inval gedaan in de woning waar Edith is ondergedoken. Na een verblijf in een weeshuis in Scheveningen wordt ze naar kamp Westerbork vervoerd. Edith is negen jaar (1943) als ze aankomt in Auschwitz, waar ze vrijwel onmiddellijk in de gaskamer om het leven wordt gebracht. Haar ouders en broer overleven de oorlog.

Illegale pers

illegale pers Gouda
Foto: ANP

In 1941 verschijnt het allereerste Goudse illegale blaadje de ‘Flitspuit’. Op dat moment is er ook een radiozender met dezelfde naam. De teksten in het blaadje zijn dan ook gebaseerd op de radiozender. Een beetje een gekke naam zou je denken, maar hier zit een betekenis achter. Een flitspuit wordt namelijk gebruikt om verdelgingsmiddel tegen insecten te verspreiden.

In 1943 verschijnt De Vrije Gedachte, uitgegeven door de onderduiker H.J. Tholen en L. van den Steenhoven. De redactie wordt ondergebracht in een lege grafkelder van de Rooms Katholieke begraafplaats aan de Graaf Florisweg waar de vader van Lau van den Steenhoven beheerder is.

‘Voor Neerlands Vrijheid’

feitjes tweede wereldoorlog gouda
Foto: verzetsmuseum-zh.nl

Het is 1940, het najaar is begonnen en een groepje jongens van een jaar of 16/17 praten over de Duitsers die Gouda bezet houden. Ze zitten op de HBS (Hogere Burgerschool) aan de Krugerlaan. Samen besluiten ze een verzetsgroep te vormen: Voor Neerlands Vrijheid (VNV). Ze beginnen met kleine dingen, zoals fietsbanden lek prikken van de Duitsers.

Het groepje, dat begon met vijftien leden, groeiende langzamerhand uit naar een groep van 200 jongens. Al snel vinden vindt de groep dat ze meer moeten doen. Ze gaan de illegale blaadjes verspreiden en helpen onderduikers. Na D-day sluit de VNV zich aan bij het algemeen verzet in Gouda, waarbij ook de Ordedienst en de Landelijke organisatie voor Onderduikers zijn aangesloten.

Voortaan krijgt de VNV orders van bovenaf en worden de jongens voornamelijk ingezet bij de wegenbewaking. Ook helpen ze mee bij de wapendroppings, ze halen de wapens binnen en maken ze gebruiksklaar. Vlak voor de bevrijding krijgt de VNV het bevel in de kazerne te blijven in het weeshuis aan de Spieringstraat, hier blijven ze tot half juni.

Lees ook…

  • Mysterie: Waar heeft de Mallegatsluis zijn naam aan te danken?

    Via de Turfsingel verbind de Mallegatsluis de Hollandse IJssel in het zuiden, en de Gouwe in het noorden. De Mallegatsluis...

    mallegatsluis Gouda
  • De bevrijding van Gouda, zo ging dat

    Wist je dat Gouda zich als eerste stad in het westen wist te bevrijden van de Duitsers? Op 5 mei...

    Bevrijding Gouda
  • Wist jij dat ze de Bloemdaalseweg plat wilden gooien? Maar toen gebeurde dit…

    Wist jij dat de gemeente begin jaren 70 van plan was om de hele Bloemendaalseweg plat te gooien... Nee? Wij...

    goudse hofstedendagen

Meer in deze categorie

Gouwenaars

Ga naar “Oranje boven: deze Gouwenaars hebben in het Nederlands elftal gevoetbald”

Oranje boven: deze Gouwenaars hebben in het Nederlands elftal gevoetbald

voetballers uit gouda
Ga naar “De wijk van Hans Pieter: ‘Of het hier nog beter kan? Dat denk ik haast niet’”

De wijk van Hans Pieter: ‘Of het hier nog beter kan? Dat denk ik haast niet’

Ga naar “Wij zoeken de mooiste oranjestraat van Gouda”

Wij zoeken de mooiste oranjestraat van Gouda

In onze gids

Ga naar “Boerderij Versautomaat van Tol”

Boerderij Versautomaat van Tol

  • Noordeinde 38
  • Boerenbedrijven

Nu geopend

Ga naar “Stylonic”

Stylonic

  • Hanzeweg 19
  • Kinderkleding

Nu geopend

Ga naar “Paradijs Gouda”

Paradijs Gouda

  • Raam 290
  • Bezorgrestaurants
  • 15:00 - 03:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Espressopotje van € 39,95 voor € 31,95”

Espressopotje van € 39,95 voor € 31,95

  • Simon Lévelt
  • Geldig t/m 5 juli 2021

Topper

Ga naar “Nieuw in de verkoop: Onder de Boompjes 123 – Gouda”

Nieuw in de verkoop: Onder de Boompjes 123 – Gouda

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 23 juni 2021
Ga naar “Nieuw in de verkoop: Heuvelhof 37 – Waddinxveen”

Nieuw in de verkoop: Heuvelhof 37 – Waddinxveen

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 30 juni 2021
Ga naar “Alle Heteluchtfriteuses 20% korting”

Alle Heteluchtfriteuses 20% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021
Ga naar “Tefal Strijkweken tot 25% korting”

Tefal Strijkweken tot 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021

Vacatures

Ga naar “Huishoudelijk medewerker”

Huishoudelijk medewerker

  • E.E.N. ZORG Gouda
  • Oproepbasis

Topper

Ga naar “Receptionist / Schadebehandelaar”

Receptionist / Schadebehandelaar

  • Autobedrijf Van der Linden Groep (locatie Waddinxveen)
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Allround Autospuiter / Voorbewerker”

Allround Autospuiter / Voorbewerker

  • Autobedrijf Van der Linden Groep (locatie Waddinxveen)
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Allround Tandartsassistente (omscholing mogelijk)”

Allround Tandartsassistente (omscholing mogelijk)

  • Tandartspraktijk Buchman
  • Parttime
Ga naar “Verzorgende 3 IG Gouda – Korte Akkeren”

Verzorgende 3 IG Gouda – Korte Akkeren

  • Vierstroom Zorg Thuis BV
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Gouds Geluk FoodFestival 2021”

Gouds Geluk FoodFestival 2021

  • Theaterbakkerheij
  • 27 augustus 2021
gouds geluk foodfestival
Ga naar “Festivla – Hangop”

Festivla – Hangop

  • 19 juni 2021
Ga naar “SensationKaas”

SensationKaas

  • Theaterbakkerheij
  • 5 november 2021
SensationKaas 2018
Ga naar “Het Super Cool Kidsfeest”

Het Super Cool Kidsfeest

  • 15 mei 2021