Mysteries: Wat doet die man met zijn mond open in de Wijdstraat?

Door Eva van Dantzig 13 januari 2018

In de rubriek ‘Goudse mysteries’ lossen we elke week een Gouds raadsel op. Dingen die je altijd al had willen weten of dingen waarvan je nog niet eens wist dat je ze wilt weten. Deze week duiken we in het mysterie van de man met de open mond in de Wijdstraat. Wie is dat en wat doet hij daar? 

Vroeger – en dan hebben we het over honderden jaren geleden – had je in de steden mensen die zich met de gezondheid bezighielden. Dat waren de barbiers en de chirurgijnen. Je zou denken dat een barbier een kapper was, dat klopt ook, maar vroeger deden zij meer dan alleen knippen en scheren. Zij trokken bijvoorbeeld ook kiezen. Eigenlijk deden de barbiers de vuilere medische klusjes. Het iets schonere werk werd gedaan door de chirurgijn en die moest dan op zijn beurt weer de arts boven zich dulden.

Goudse Gaper
Foto: Facebook herinnert u zich Gouda van toen nog

Goed werk

Maar of het nou barbiers, chirurgijnen of artsen waren, zij waren gevestigd op een vast adres in de stad. Ze móesten dus wel goed werk verrichten. Deden ze het niet goed en verging het de patiënt niet al te best, dan konden ze hun zaakje wel opdoeken. Daar kwam niemand meer terug.

Maar wat heeft dat nou met die man met de open mond te maken?

Nou, dat zit zo. Je had in die tijd nog een ander soort medicijnman. Er waren namelijk ook marskramers die met geneesmiddelen in een kistje op hun rug van stad naar stad trokken. Tja, hoe kon je er nou van op aan dat die pillen wel goed waren? De marskramer trok na het verkopen van zijn waren weer verder, dus hem vertrouwen, dat was een dingetje. Daarom namen die marskramers een knechtje mee.

Arme drommel

Dat knechtje, die de gaper werd genoemd, moest zijn mond wagenwijd opendoen en zijn tong uitsteken. Zo kon de marskramer een pil op de tong leggen waar iedereen het kon zien. Even doorslikken en wachten… Viel de arme drommel niet dood neer, dan waren de pillen goed en had jij geluk, je kon de pillen met een gerust hart kopen. Of misschien was het geluk in deze vooral aan de zijde van de gaper. Het beeld van de man met de open mond, dat zijn dus gapers.

Voorheen werd het pand aan de Wijdstraat 31 bezet door de drogisterij van Anton Coops.

Foutje gezien?

Lees mee en reageer! (15 reacties)

Reactie