Gouwenaar Tosco schrijft boek over Goudse boeven: ‘Ik heb een voorliefde voor mensen met rafelranden’

Foto: Goudse Verhalen

Waar de een postzegels verzamelt of spoortreinen, kan Gouwenaar Tosco van Gessel zich urenlang verliezen in strafprocessen uit het verleden. “Ik had altijd al een voorliefde voor geschiedenis, niet voor de rijtjes maar voor de verhalen”, zegt de voormalig proces operator van Croda. Een deel van zijn verzameling kwam terecht in het Groot Gouds Boevenboek dat in juni 2022 verscheen. “Mensen spreken in die stukken en ik vind het leuk hen ‘te laten opstaan’ uit de dood.”

Verteld door: Tosco van Gessel

Zijn interesse begon als bij zovelen: bij zijn eigen geschiedenis, die ligt in het oosten van het land. Vanaf zijn 20ste doet hij stamboomonderzoek. Zo ontdekte hij onder meer een Gelderse voorouder die zich in de Franse periode tegen het plaatselijk bestuur verzette en dat moest bekopen met gevangenisstraf, zonder een enkel bewijs.

Excessen en Goudse veroordelingen uitzoeken

Met zijn familie kwam hij in 1958 naar Gouda ‘maar ik voel me Gouwenaar in hart en nieren’. Hier dook hij in de afkomst van zijn Goudse echtgenote en ging daarna uiteindelijk excessen uitzoeken, Goudse veroordelingen en Goudse slachtoffers ‘maar wel altijd in het verleden’. Hij spit de rollen van de baljuw door, de gemeentefunctionaris die destijds mocht rechtspreken. De dorre feiten vult hij aan met nader onderzoek. “Dat gaat nu met internet veel makkelijker dan vroeger, toen kostte het uitzoeken veel tijd en reizen.”

De één na laatste executie in Nederland

Zo stuitte hij op ‘kattekwaad’ van dronken soldaten die ramen ingooiden bij huizen aan de Gouwe; een gevalletje overspel waarbij beide daders verbannen werden, de vrouw mét haar vier kinderen, maar ook de destijds al geruchtmakende moord op een Reeuwijkse boerin. De dader werd in 1860 opgehangen bij het Stadhuis in Gouda. Dat was de één na laatste executie in Nederland.

100 jaar droevenis

Zijn voorliefde voor mensen ‘met rafelranden’ bracht hem figuurlijk ook in de strafkolonie Veenhuizen in Drenthe, waar bedelaars, landlopers maar ook wezen en gezinnen met strakke hand werden heropgevoed “Honderd jaar droevenis”, aldus Van Gessel. Hij heeft de vijftig Gouwenaars die er ooit zaten in beeld en gaat nu op zoek naar voorouders en nazaten.

Trots op zijn boevenboek

De verzameling werd zo omvangrijk, dat zijn vrouw een opruiming voorstelde. Tosco zelf zag meer in het digitaliseren van zijn materiaal en van het een kwam het ander: zo brengt hij nu in eigen beheer het boevenboek uit, met hardcover. “En er hebben al bijna honderd mensen ingetekend op het Groot Gouds Boevenboek“, vertelt hij trots. De toevoeging ‘deel 1’ doet vermoeden dat er nog meer historische misdaden klaarliggen om te verschijnen in boekvorm.

Goudse verhalen

Goudse Verhalen is een initiatief van de Chocoladefabriek om Gouda door te geven in verhalen. Verhalen van bekende en onbekende Gouwenaars, jong en oud, maar ook van mensen die inmiddels verhuisd zijn, hier werken of een dagje uit zijn. Ze vertellen over belangrijke gebeurtenissen en kleine dingen in de stad. Over het heden, het verleden én de toekomst. Al die grappige, kritische, ontroerende, mooie en verdrietige verhalen worden verzameld. In 2022, toen Gouda 750 jaar stadsrechten vierde, werd die schat aan verhalen aan de stad geschonken, en bewaard voor ten minste 50 jaar. Zo geven we samen Gouda door. Lees, deel en doe mee! Stuur jóuw Goudse Verhaal in: goudseverhalen.nl.nl/vertel-jouw-verhaal of [email protected].

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Gouwenaars

Ga naar “Connie is reiziger in hart en nieren: ‘Het reizen zit in mijn bloed’”

Connie is reiziger in hart en nieren: ‘Het reizen zit in mijn bloed’

Ga naar “Lianne is slaapcoach: ‘Ik ben de persoonlijke cheerleader van ouders’”

Lianne is slaapcoach: ‘Ik ben de persoonlijke cheerleader van ouders’

Ga naar “Gouwenaars zitten massaal in de poepluiers: zoveel baby’s zijn geboren in Gouda”

Gouwenaars zitten massaal in de poepluiers: zoveel baby’s zijn geboren in Gouda

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Naar de film én patat voor 9,50 euro”

Naar de film én patat voor 9,50 euro

  • Pomms’
  • Geldig t/m 31 december 2030
Cenima Gouda favorieten Gouda
Ga naar “Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp”

Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp

  • Stadsbibliotheek Gouda
  • Geldig t/m 8 maart 2023
evenementen maart gouda
Ga naar “10-rittenkaart Cinema Gouda”

10-rittenkaart Cinema Gouda

  • Cinema Gouda
  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022

Vacatures

Ga naar “Technisch Beheerder”

Technisch Beheerder

  • Museum Gouda
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker kwaliteit”

Administratief medewerker kwaliteit

  • Randstad
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Parkrun: een gratis, wekelijks 5km loopevenement”

Parkrun: een gratis, wekelijks 5km loopevenement

  • T/m 31 dec
Ga naar “Gouda bij Kaarslicht / Kaarsjesavond”

Gouda bij Kaarslicht / Kaarsjesavond

  • De Markt
  • 16 december 2022
Ga naar “Sfeervolle Winterfair in de Goudse Sint-Jan”

Sfeervolle Winterfair in de Goudse Sint-Jan

  • Sint Janskerk van Gouda
  • 16 december 2022
Ga naar “Warme Winter Markt | GOUDasfalt”

Warme Winter Markt | GOUDasfalt

  • GOUDasfalt
  • 10 december 2022
Ga naar “Goudse WinterMarckt”

Goudse WinterMarckt

  • De Markt
  • 11 december 2022