De bevrijding van Gouda: ‘Ik mocht meedoen aan de optocht als Hollands melkmeisje’

Bevrijding Gouda, 7 mei 1945. Gerald Clark Bowes, was een Medical Officer in het Royal Canadian Army Medical Corps en als zodanig aanwezig. | Streekarchief Midden-Holland, nr. 33590

Dit jaar staan we stil bij het feit dat Nederland 75 jaar geleden is bevrijd. Dit jubileum had groot gevierd moeten worden, maar door het coronavirus zijn alle evenementen rondom dit thema afgelast en verplaatst naar volgend jaar. Om toch stil te kunnen staan bij dit lustrum verzamelen we verhalen over de bevrijding van Gouda. Hoe werd Gouda bevrijd? En hoe werd dit gevierd? Mevrouw Petronella Maria Jacoba Lensen-de Bruijn (82) woonde in Gouda tijdens de bevrijding: “Er was veel armoede in die tijd, een pakje boter was meer waard dan een zilveren kandelaar.”

Op 5 mei 1945 gaf het Duitse leger zich over en was heel Nederland bevrijd. Heel Nederland? Op 5 mei – en vaak nog enige dagen daarna – waren de Duitsers in feite nog heer en meester over delen van het land. De Canadezen en Engelsen zouden pas op dinsdag 8 mei naar het westen oprukken, al werd er in diverse steden al druk gevlagd en bevrijdingsfeesten georganiseerd. De Nederlandse journalist en historicus L. de Jong vermeldt dat Gouda – voor zo ver bekend – de enige plaats in Nederland was waar de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) op zaterdagmorgen 5 mei zich ongehinderd op straat konden vertonen en waar de bevrijding op 5 mei 1945 voorspoedig verliep.

Heldenontvangst op de Markt

Ondanks dat de Duitsers de capitulatie nog niet als feit beschouwden, lieten de Gouwenaars zich niet tegenhouden om de bevrijding op grootse wijze te vieren. Burgemeester James was tijdens de oorlog afgezet, maar keerde op 5 mei terug naar het Stadhuis. James is daarna in zijn functie hersteld. Hij sprak de Goudse menigte – die zich verzameld had bij het Stadhuis – toe. De Duitsers stonden hun macht af aan de Binnenlandse Strijdkrachten en trokken zich, met behoud van hun wapens, terug in de kazernes. Uit duizenden kelen klonk voor het eerst na vijf jaar het Wilhelmus.

Pas maandag 7 mei verschenen in de avond de auto’s van de Engelse soldaten. Het waren 21 mannen van de Royal Airforce die op doorreis zijn naar vliegveld Valkenburg bij Den Haag. Ze krijgen een heldenontvangst op de Markt van Gouda. De uitzinnige bevolking verdringt zich rond de auto’s en de jeugd klimt direct bovenop de vrachtauto’s. Later op de avond trekken de militairen verder richting vliegveld Valkenburg.

Tekst gaat verder onder de foto.

bevrijding van gouda
Petronella Maria Jacoba Lensen-de Bruijn voor het huis aan de Lazaruskade tijdens de bevrijding | Foto beschikbaar gesteld door P. M. J Lensen

Grote optocht

Tijdens de bevrijding van Gouda was Petronella Maria Jacoba Lensen-de Bruijn acht jaar oud en ze weet zich nog goed te herinneren hoe dit ging. “We woonden toen aan de Lazaruskade in Gouda”, vertelt mevrouw Lensen-de Bruijn. “Er heerste grote opluchting in de stad. Ik mocht meedoen als Hollands melkmeisje in de optocht, met een jurkje en twee emmertjes. Mijn vader had ons huisje mooi versierd met de wapens van de provincie en het Koninklijk huis en mijn moeder had op de gordijnen oranje strikjes gemaakt. De voordeur had mijn vader veranderd in een boven- en onderdeur, waaruit ik kon kijken. Er werden prijzen uitgedeeld en wij wonnen de eerste prijs: een pakje roomboter. Onze buren wonnen de negende prijs en dit was een zilveren kandelaar. De boter was toentertijd dus meer waard.”

De vader van mevrouw Lensen-de Bruijn zat tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Duitse concentratiekamp in Wilhelmshaven. “Ik kan mij nog goed de angst herinneren en de lange tijd zonder papa. Hij wist te ontsnappen en is te voet van Wilhelmshaven naar Gouda gelopen. Ook de honger kan ik mij goed herinneren”, vertelt ze. “Na de oorlog was er veel armoede. Kinderen moesten helpen en mijn vader had geen werk. Mijn ouders spraken ook niet uitgebreid over de oorlog, pas later op oudere leeftijd kon mijn vader er een klein beetje over praten.”

Verhalen over de bevrijding in Gouda

Mevrouw Lensen-de Bruijn kwam met ons in contact omdat ze meer te weten wilde komen over de bevrijding van Gouda. Op indebuurt willen wij dit moment duidelijker in beeld brengen door middel van persoonlijke verhalen. Heb jij, je ouders of grootouders de bevrijding in Gouda meegemaakt en wil je dit verhaal delen met indebuurt? Mail dan naar [email protected].


Lees ook...

Meer in deze categorie

Gouwenaars

Ga naar “Goudse Verhalen: Dekkertje, vrolijke handelaar en allemansvriend”

Goudse Verhalen: Dekkertje, vrolijke handelaar en allemansvriend

Ga naar “Zoveel Gouwenaars hebben de bevrijding in 1945 nog meegemaakt”

Zoveel Gouwenaars hebben de bevrijding in 1945 nog meegemaakt

Ga naar “Marco emigreerde naar Cambodja, maar woont nu in Gouda: ‘Ik heb van mijn hobby mijn werk gemaakt’”

Marco emigreerde naar Cambodja, maar woont nu in Gouda: ‘Ik heb van mijn hobby mijn werk gemaakt’

Aangeboden door Simon Lévelt

In onze gids

Ga naar “Boerderij Versautomaat van Tol”

Boerderij Versautomaat van Tol

  • Noordeinde 38
  • Boerenbedrijven

Nu geopend

Ga naar “Stylonic”

Stylonic

  • Hanzeweg 19
  • Kinderkleding

Nu geopend

Ga naar “Flossy”

Flossy

  • Hoogstraat 23
  • Bloemisten
  • Gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Nieuw! Mango tafel ovaal/rond/langwerpig”

Nieuw! Mango tafel ovaal/rond/langwerpig

  • Gebr. Bakker & Zn.
  • Geldig t/m 23 mei 2021

Topper

Ga naar “Nieuw in de verkoop: Wilde Wingerdlaan 175 – Gouda”

Nieuw in de verkoop: Wilde Wingerdlaan 175 – Gouda

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 13 mei 2021
Ga naar “Damesblouses en -tops € 5,00”

Damesblouses en -tops € 5,00

  • HEMA
  • Geldig t/m 9 mei 2021
Ga naar “Tulpenvaas € 17,50”

Tulpenvaas € 17,50

  • HEMA
  • Geldig t/m 9 mei 2021
Ga naar “Blokker heteluchtfriteuse XXL van € 79,99 voor € 55”

Blokker heteluchtfriteuse XXL van € 79,99 voor € 55

  • Blokker
  • Geldig t/m 9 mei 2021

Vacatures

Ga naar “(Service)monteur / 1e monteur verwarming”

(Service)monteur / 1e monteur verwarming

  • Installatiebedrijf Hogendoorn B.V.
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Allround / service / verwarming en of koelmonteur”

Allround / service / verwarming en of koelmonteur

  • Fulltime
Ga naar “Bezorger”

Bezorger

  • Expert – Gouda
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Communicatie Manager Klantcontact”

Communicatie Manager Klantcontact

  • FYGI
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Studiebegeleider Middelbare School”

Studiebegeleider Middelbare School

  • Lector Studiebegeleiding
  • Parttime

Topper