Wil je weten: dit is het oudste deel van Gouda

Door Kirsten Spooren 14 april 2019

Dat Gouda een historische stad is, hoeven we je hopelijk niet te vertellen. Je hoeft alleen maar om je heen te kijken in de binnenstad en je zíét de historie letterlijk voor je. Maar welk deel van Gouda is eigenlijk het oudst?

Laten we even terug gaan in de tijd. Gouda is mogelijk een Romeinse nederzetting geweest, maar eigenlijk weten we maar weinig over onze kaasstad vóór het jaar 1000. De eerste vermelding van Gouda (Gouwe) wordt gemaakt in 1139 in een oorkonde van de bisschop van Utrecht. In 1143 is er voor het eerst sprake van de naam Gouda zoals we het nu schrijven. In 1272 kregen we stadsrechten.

De motte van de heren Van der Goude

Top, to zo ver de beknopte geschiedenis van Gouda. Maar wat is nu het oudste deel van onze kaasstad? Daarvoor moeten we je even voorstellen aan de heren Van der Goude (goeie naam ook). De van der Goudes waren tot 1296 heer en meester in Gouda, tot dat zij – waarschijnlijk – betrokken raakten bij de moord op Graaf Floris V (de man die Gouda stadsrechten gaf… lekker ondankbaar). Na de moord werden zij dan ook van hun macht ontheven.

oudste gedeelte gouda
Reconstructie volgens Golda © Golda / Jaap Buis

Die heren Van der Goude woonden in een motte. Dit is een middeleeuws kasteel, gewoonlijk gebouwd op een (kunstmatige) heuvel en omgeven door een gracht. Deze motte heeft gestaan op de plek waar zich nu de Molenwerf bevindt. Op de plek waar nu het Weeshuiscomplex staat was hun hofstede. De motte en hofstede die zij hadden gebouwd werden voor 1300 afgebroken (waarschijnlijk op last van de graaf van Holland, omdat de Van der Goudes partij hadden getrokken tegen Floris V).

Oudste deel van Gouda

Mogelijk ligt bij de motte de oorsprong van de stad en is daarmee het oudste deel van Gouda. Denk daar maar eens over na wanneer je op je fietsje door deze straten scheurt. Trouwens, de gracht die om de motte heen lag is nog altijd te zien. De Molenwerf heeft twee bruggen van waar je de smalle gracht kunt zien.

Nog meer geschiedenis? Lees dan ook dit…

Westhaven 65 Gouda

Wist je niet! Hier staat het oudste woonhuis van Gouda

We behandelen natuurlijk vaker historische vragen van jullie, maar wij vroegen ons zelf ook af, waar...
Stad Centrum Gouda

Mysterie: Waar heeft de Tiendeweg zijn naam aan te danken?

In de rubriek ‘Goudse mysteries’ lossen we elke week een Gouds raadsel op. Dingen die je altijd al h...
kasteel van gouda

Wist jij dat wij een joekel van een kasteel hadden?

Wist je dat Gouda vroeger een heus kasteel had? Echt waar! En niet zo'n kleintje ook. Het was één va...

Meer over

Toen in Gouda

adv.