Wil je zien: oude foto’s en prenten van het Stadhuis door de jaren heen

Door Kirsten Spooren 18 augustus 2019

Vraag aan een Gouwenaar wat zij het mooist vinden aan Gouda en het antwoord is altijd: het Stadhuis op de Markt. Dit Goudse icoon is uniek en torent als een sprookjeskasteel boven het marktplein uit. Wist je dat het Stadhuis al bijna 600 jaar oud is? Door de eeuwen heen is wel het een en ander veranderd en we vonden deze mooie oude prenten en foto’s:

Pagina 1 / 12
⟵ swipe swipe ⟶

Stadhuis in 1646

gijzeling gouda
Stadhuis in 1646 door Roelant Roghman | Foto: Rijksmuseum

In 1395 kocht het stadsbestuur van Gouda het marktveld van de heren Van der Goude om daar een stadhuis te bouwen. Toch zou het nog tot 1448 duren voordat met de bouw werd begonnen. Volgens de stadshistoricus Ignatius Walvis was de gebrekkige financiële positie van de stad de oorzaak van het voortdurende uitstel.

Gouda

Mysterie opgelost: waarom staat het Stadhuis eigenlijk midden op het plein?

Het is een indrukwekkend gezicht wanneer je vanaf de Wijdstraat de Markt oploopt. Ons Stadhuis is in...

Gravure van het Stadhuis door Arent Lepelaer omstreeks 1712

Door Arent Lepelaer – eigen scan van afbeelding in: Beschryving der stad Gouda, door Igantius Walvis, ISBN 90 6103 012 9, Publiek domein

Het Stadhuis werd uiteindelijk in 1448 gebouwd ter vervanging van het oude stadhuis, dat volgens historicus Igantius Walvis aan de Gouwe lag. Anderen denken echter dat de voorloper van dit stadhuis even ten oosten van de Subway (vroegere politiebureau) op de Markt lag. 

Gewassen pentekening uit ca. 1858

Door Gijsbert Johannes Verspuy – eigen scan van afbeelding in “Gouda” tekeningen en prenten, door dr. Jan Schouten, Publiek domein

Naast raadhuis, diende het Stadhuis ook als wanthuis (voorloper lakenhal) en vleeshal. Vroeger werd er vooral over het water gereisd, waardoor ze Gouda via de Hollandsche IJssel en de Haven binnenkwamen. De hoofdgevel van het Stadhuis is daarom ook richting het zuiden gebouwd, waardoor bezoekers dit als eerste zagen. Tegenwoordig komen de meeste mensen via de noordkant de stad binnen.

Stadhuis ca. 1860 (?)

Foto via Gouda vroeger en nu

Het gebouw werd opgetrokken uit Belgische kalksteen. Voor de fundering werd niet geheid, maar werd gebruikgemaakt van enkele vlotten van zware eiken balken. In 1497 werd het stadhuis opgeknapt ter gelegenheid van het bezoek van Filips de Schone aan de stad.

Restauratie Stadhuis ca. 1883

Foto via Gouda Vroeger en Nu

Op 24 april 1897 bracht koningin Wilhelmina een bezoek aan Gouda. Om haar in de gelegenheid te stellen vanaf het bordes de bevolking toe te kunnen zwaaien, werd een van de ramen vervangen door twee openslaande glazen deuren, zodat het bordes sindsdien vanaf de binnenzijde van het stadhuis te benaderen is.

Het Stadhuis in 1941

Foto via Gouda Vroeger en Nu

In de periode 1946-1952 werd het gebouw wederom ingrijpend gerenoveerd. Daarbij werd de oude, houten fundering vervangen. De laatste restauratie vond plaats in 1996. Sinds de bouw van het  Huis van de Stad nabij het station in 2012 wordt het stadhuis niet meer gebruikt voor raadsvergaderingen.

Stadhuis in 1942 met ijssalon Italia

Foto via Gouda Vroeger en Nu

Stadhuis in 1949 tijdens restauratie

© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.

Stadhuis rond 1960 (?)

© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0

 

Tekening uit 1975 van het Stadhuis

© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0

Tekening uit 1975 van de achterzijde van het Stadhuis

© Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0

Meer weten over de geschiedenis van het Stadhuis? Lees ook dit:

stadhuis van gouda

Mysterie: waarom staat het wapen van Lodewijk Napoleon op het Stadhuis van Gouda?

Als je rustig de tijd neemt om ons Stadhuis van dichtbij te bekijken, zie je dat het meer is dan all...

Huh?! Er heeft ooit een gijzeling plaatsgevonden in het Stadhuis

Wist jij dat het stadsbestuur van Gouda ooit gegijzeld is geweest? Dit gebeurde láááng geleden –  in...
Gouda

Mysterie opgelost: waarom staat het Stadhuis eigenlijk midden op het plein?

Het is een indrukwekkend gezicht wanneer je vanaf de Wijdstraat de Markt oploopt. Ons Stadhuis is in...
Stadhuis Gouda haken

Gouds mysteries: Wat doen die haken op het dak van het Stadhuis?

Kijk je wel eens omhoog als je in de Goudse binnenstad loopt? Nee? Dan moet je dat echt eens doen! H...
Pagina 1 / 12
⟵ swipe swipe ⟶

Meer over

Toen in Gouda

adv.