Dit zijn de 10 oudste gebouwen van Gouda

Door Kirsten Spooren 20 oktober 2019

Gouda staat bomvol oude gebouwen en monumenten. Van die gebouwen zijn soms nog maar wat resten over, andere lijken pas een aantal jaar geleden gebouwd te zijn. We gingen op onderzoek uit om te kijken welke gebouwen nou het alleroudste zijn. Missen we een monument die tóch nog ouder blijkt te zijn dan degene in deze lijst? Laat het ons dan weten via [email protected] en we maken de lijst zo compleet mogelijk. 

Disclaimer: van sommige gebouwen is het exacte bouwjaar niet bekend. 

Pagina 1 / 11
⟵ swipe swipe ⟶

Huize Groeneweg – 14e eeuw (omstreeks 1395)

oudste gebouwen gouda
©Door Gouwenaar op de Nederlandstalige WikipediaEigen werk, Publiek domein

Huize Groeneweg is van oorsprong een cellebroedersklooster. Later werd het een Latijnse School, een werkhuis voor bedelaars en appartementen. Het is niet helemaal bekend wanneer het gebouw gebouwd is, maar in 1395 schonk Godevaert Jelyszoon een huis aan de stad Gouda, wat later het cellebroedersklooster zou worden. Het pand werd in 1982 ingrijpend gerestaureerd en verbouwd tot appartementen. In Huize Groeneweg bevindt zich nog wel de voormalige regentenkamer met goudlederbehang uit de 18e eeuw.

Stadhuis van Gouda – 15e eeuw (1484)

pinterest gouda
Foto: Pixabay

In 1395 (bij de aankoop van het marktplein door het stadsbestuur) gaf stadsheer graag Guy van Blois toestemming voor de bouw van een nieuw, groot bestuurlijk centrum: het huidige Stadhuis. De enige voorwaarde die er gesteld werd, was dat het Stadhuis wel midden op het marktveld moest komen. Zo zou het minder vatbaar zijn voor brand.

Pas in 1484 kan er met de bouw van het Stadhuis beginnen, met de voorgevel gericht op de Haven en de Gouwe. Zo hebben bezoekers een mooi aanblik wanneer ze Gouda binnenkomen.

Gouda

Mysterie opgelost: waarom staat het Stadhuis eigenlijk midden op het plein?

Het is een indrukwekkend gezicht wanneer je vanaf de Wijdstraat de Markt oploopt. Ons Stadhuis is in...

Agnietenkapel – 15e eeuw (omstreeks 1450)

agnietenkapel
Foto: Frans Berkelaar via Flickr (CC BY-ND 2.0)

De Agnietenkapel bevindt zich in de binnenstad en was ooit onderdeel van een vrouwenklooster uit de 14e eeuw. Het convent grensde aan een ander vrouwenklooster, het Magdalenaconvent. De achterkant van het gebouw stamt waarschijnlijk uit de 15e eeuw. Van het vrouwenklooster is niet veel meer over en diverse gebouwen van het convent zijn gesloopt. Alleen dit stukje bleef nog overeind. Na de hervorming werd dit gebouw gebruikt als werkplaats voor tapijtwevers en in 1653 werd het een bank. Vanaf 1924 kreeg het gebouw een wisselende bestemming en in de periode van 1972 tot 1975 werd het gebouw gerenoveerd.

Barbaratoren – 15e eeuw (ca. 1469)

oudste gebouwen gouda
Door Jan dijkstraEigen werk, CC BY-SA 4.0

De Barbaratoren op de hoek van de Kuiperstraat en Keizerstraat is een restant van de afgebroken kapel van het Sint-Barbaragasthuis. Het gasthuis is in 1468 gebouwd en in 1690 werden er op de plaats van het schip drie woningen gebouwd. De Barbaratoren is van buitenaf het enige zichtbare overblijfsel van het oorspronkelijke complex.

De Vrouwetoren – 15e eeuw (ca. 1489)

© indebuurt Gouda

Nog een bejaard torentje! De Vrouwetoren (officieel Onze-Lieve-Vrouwtoren) is het restant van de afgebroken Onze-Lieve-Vrouwekapel op de hoek van de Nieuwehaven en de Vrouwesteeg. De toren werd gebouwd in de periode 1489 tot 1494.

Vrouwetoren in gouda

Mysterie opgelost: Waarom heet de Vrouwetoren zo?

In de rubriek ‘Goudse mysteries’ lossen we elke week een Gouds raadsel op. Dingen die je altijd al h...

Sint Janskerk – 15e eeuw (mogelijk ouder)

© indebuurt Gouda

Van de oudste bouwgeschiedenis, die begon omstreeks 1280, is weinig bekend. In hoofdzaak dateert de kerk uit de 15e en 16e eeuw, maar de historie van het gebouw gaat verder terug. Sinds zijn ontstaan is de kerk meerdere malen herbouwd en verbouwd onder andere rond 1413, 1443, 1510, 1552 en 1593.

shakespeare in gouda begraven (1)

Mysterie: ligt de beroemde William Shakespeare in Gouda begraven?

O Romeo, Romeo! Wherefore art thou Romeo? Dit zinnetje komt uit misschien wel het bekendste werk van...

De Vier Gekroonden – 16e eeuw (mogelijk rond 1530)

oudste gebouwen gouda
Door Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0

De Vier Gekroonden is een laatgotisch huis aan de Naaierstraat. Al in 1408 werd er geschreven over een pand op deze plek aan de Naaierstraat, maar vermoedelijk verwoestte de stadsbrand van 1527 het oorspronkelijke pand. De huidige gevel en het huis zijn waarschijnlijk rond 1530 gebouwd, al is het mogelijk dat de fries met de Vier Gekroonden al voor 1532 bestond. Vermoedelijk heeft een van de vroegere eigenaren, de metselaar Cornelis Jacobsz, deze afbeelding aangebracht of laten aanbrengen.

Het Tolhuis – 16e eeuw (ca. 1550)

Het Tolhuis | Bron: Publiek Domein

Het Tolhuis vind je aan het einde van de Haven, waar de Hollandse IJssel en Gouwe samenvloeien. Al in 1389 was er sprake van een ‘Tollenhuuse’ gelegen aan de westzijde van de Haven te Gouda. De huidige panden stammen mogelijk uit 1550, toen het Tolhuis werd uitgebreid. Dit was noodzakelijk toen het kasteel van Gouda werd afgebroken omdat het Tolhuis beschermd moest worden. In 1631 laat Johan Gijsbertsz. Sas de kern en de oostvleugel van het Tolhuis vrijwel geheel vernieuwen.

Huize Endenburg – 16e eeuw (mogelijk rond 1500)

Westhaven 65 Gouda
© indebuurt Gouda

Het pand stamt uit de 16e eeuw, ooit begonnen als woonhuis maar nog veel langer in gebruik door bedrijven. De meest recente restauratie stamt uit 2000, sindsdien zijn het prachtige werkplekken geworden.

Het Zakkendragershuisje – 17e eeuw (ca. 1620)

oudste gebouwen gouda
Door Vera de KokEigen werk, CC BY 3.0

Het Zakkendragershuisje is het enige overgebleven muurhuis bij de Sint Janskerk. Oorspronkelijk is dit het huisje van de zakkendragersgilde, die het huisje voor het eerst rond 1620 vermelden in de gildenbrief. Er hebben zo’n dertig muurhuisjes bij de Sint-Janskerk gestaan. Deze huisjes waren vanaf het einde van de 16e eeuw tegen de kerk aan gebouwd en werden voor verschillende doeleinden gebruikt.

Lees ook:

boze boeren

Boerenprotesten: 350 jaar geleden gijzelden boze boeren zelfs het stadsbestuur van Gouda!

Hah, en jij vindt de boerenprotesten van nu al vrij heftig? Wist je dat in Gouda zelfs het stadsbest...

6 x aan deze Gouwenaars danken wij onze straatnamen

Soms loop je door een straat en denk je: hé, waarom heet deze straat eigenlijk zo? Veel straten in G...

Weet je nog? ‘Voor hetzelfde geld eet je brood van Kranendonk’

De slogan 'Voor hetzelfde geld eet je brood van Kranendonk' zal bij vele Gouwenaars een belletje doe...

Zonde! Deze Goudse gebouwen hadden nooit gesloopt mogen worden

In Gouda hebben we veel historische gebouwen, maar in de loop der jaren zijn er toch veel gebouwen g...
Pagina 1 / 11
⟵ swipe swipe ⟶

Meer over

Toen in Gouda

adv.