Mysterie: waarom staat het wapen van Lodewijk Napoleon op het Stadhuis van Gouda?

Door Christa Eekhuis 1 december 2018

Als je rustig de tijd neemt om ons Stadhuis van dichtbij te bekijken, zie je dat het meer is dan alleen een gebouw in Gotische stijl. Naast de typische ramen en het klokkenspel zijn er ook vier leeuwen met wapenschilden. Deze wapenschilden staan symbool voor Gouda en Holland, maar er is één wapenschild dat afwijkt, namelijk die van Lodewijk Napoleon. Waarom heeft het Stadhuis nog een wapenschild van Lodewijk Napoleon? Dat hebben we uitgezocht.

Het Goudse Stadhuis

Het Stadhuis op de Markt had in de 14e eeuw een voorloper volgens J.C. Visser (historicus). Deze zou gelegen hebben aan de westzijde van de Markt in de Koestraat. Pas aan het einde van de 14e eeuw besloot het stadsbestuur een nieuw stadhuis te laten bouwen. De plek waar deze gebouwd zou worden moest een representatieve plek zijn en werd uiteindelijk midden op de markt. Toentertijd was de Markt een stedenbouwkundige restruimte, resulterend in de kenmerkende driehoekvorm.

De bouw van het Stadhuis startte pas in 1450 en was ongeveer anderhalf jaar later klaar. Naast raadhuis, diende het Stadhuis ook als wanthuis (voorloper lakenhal) en vleeshal. Vroeger werd er vooral over het water gereisd, waardoor ze Gouda via de Hollandsche IJssel en de Haven binnenkwamen. De hoofdgevel van het Stadhuis is daarom ook richting het zuiden gebouwd, waardoor bezoekers dit als eerste zagen. Tegenwoordig komen de meeste mensen via de noordkant de stad binnen en zien ze als eerste de achtergevel met een schild houdende leeuw.

Foto: Publiek domein

Lodewijk Napoleon

In 1795 begon de Franse tijd in de Republiek der Verenigde Nederlanden, waar op dat moment Stadhouder Willem V nog de dienst uit maakte. Pas na zijn overlijden in april 1806 besloot Napoleon Bonaparte Holland als satellietstaat van Frankrijk in te lijven. Later in juni werd zijn broer Lodewijk Napoleon aangesteld als Koning van Holland en was het Koninkrijk Holland geboren. Door de aanstelling als koning besloot Lodewijk één van de schilden op het stadhuis te vervangen voor zijn eigen wapenschild.

De Franse tijd eindigde officieel in 1810, maar in 1813 waren pas alle troepen van Napoleon uit Nederland verdreven. Waarom is er dan nog steeds een wapenschild van Lodewijk op het Stadhuis te vinden? Om de simpele reden dat Gouda één van de weinige plekken is waar het schild nooit vervangen is na de Franse tijd. Het is ook niet bekend waarom dit nooit meer gedaan is. Hebben we toch nog een mooi stukje geschiedenis vereeuwigd op ons Stadhuis.

Beb jij nog een mysterie die wij moeten oplossen? Mail dan naar [email protected] en wij gaan op onderzoek uit!

Lees ook…

melodietje markt gouda rogier boer (1)

Mysterie opgelost: waar komt het melodietje van de Markt eigenlijk vandaan?

Als Gouda een titelsong zou hebben, dan zou het melodietje van de Markt zeker in aanmerking komen. A...

Meer over

Mysteries

adv.