Mysterie: waar komt de naam Goejanverwelle eigenlijk vandaan?

Door Christa Eekhuis 17 augustus 2019

In onze stad zie je veel straatnaamborden met een uitleg eronder. Sommige straten hebben zelfs een informatiebord. Een mooi voorbeeld is de Teldersstraat, vernoemd naar de verzetsheld Ben Telders. Toch zijn er zat straten zonder extra informatie. Zo is er een lange dijk van drie kilometer, genaamd de Goejanverwelledijk. Maar waar komt de naam Goejanverwelle eigenlijk vandaan? Dat hebben we uitgezocht. 

Gouda vs. Hekendorp

Dat de naam Goejanverwelle niet zomaar uit de lucht gegrepen is, wordt duidelijk door het feit dat we de naam vaak tegenkomen. Zo heb je naast de Goejanverwelledijk ook de Goejanverwelleschool. Niet alleen Gouda heeft een link met de naam Goejanverwelle. Verderop in Hekendorp vind je het eetcafe Goejanverwelle, de Goejanverwellesluis en een straat genaamd Goejanverwelle.

Tekst gaat verder onder de foto.

Goejanverwelleschool

Dat je in Hekendorp vaker de naam Goejanverwelle tegenkomt is best logisch. Hekendorp heeft namelijk tot 1964 Goejanverwelle geheten. Goejanverwelle was toen ook de hoofdplaats van de gemeente Hekendorp. Voor 1964 werden beide namen al door elkaar gebruikt, waardoor het best verwarrend kan zijn. Kaarten van na 1964 praten over Hekendorp, waardoor de naam Goejanverwelle naar de achtergrond verdween als dorpsnaam.

Goejanverwellesluis

De Goejanverwellesluis is een sluis die de Hollandsche IJssel en de Dubbele Wiericke verbindt. De sluis zelf is een schutsluis met puntdeuren. Zo’n sluis zie je bij wateren die geen gelijke waterstand hebben. De Goejanverwellesluis in Hekendorp heeft ook nog een rol gespeeld in onze geschiedenis.

Tekst gaat verder onder de foto.

Ansichtkaart Goejanverwellesluis in Hekendorp

Patriotten

Richting het einde van de 18e eeuw is er een flinke strijd geweest tussen twee bewegingen, namelijk de Patriotten en Orangisten. De Patriotten wilden juist meer democratie in plaats van aristocratie. In die tijd had je nog een stadhouder en een heel stadhouderlijk stelsel. Zij wilden hiervan af en kwamen hierdoor in opstand. De Orangisten worden ook wel prinsgezinden genoemd. Zij geloofden vooral in het feit dat je geboren werd met een doel en dat je hier niet van kon afwijken. Dus in dit geval werd je bijvoorbeeld als stadhouder geboren of als arbeider. Het is dus heel logisch dat beide bewegingen met elkaar in conflict kwamen.

Tekst gaat verder onder de foto.

Aanhouding prinses Wilhemina van Pruisen in de Vlist

In juni 1787 ging het dus ook fout tussen beide bewegingen. De vrouw van Stadhouder Willem V, Wilhelmina van Pruisen, was onderweg naar Den Haag. Daar wilde ze ervoor zorgen dat haar man weer welkom zou zijn in Den Haag. Helaas is ze daar nooit gekomen, aangezien ze door Patriotten in Gouda tegengehouden werd. Met als gevolg dat haar broer de Patriotten aanviel en versloeg. Wilhelmina is volgens vele verhalen gevangen genomen bij de Goejanverwellesluis. Toch zijn er verhalen die melden dat ze gevangen is genomen tussen Schoonhoven en Haastrecht.

Oorsprong naam Goejanverwelle

Maar hoe komen we nou aan de naam Goejanverwelle? En waarom zie je deze naam zowel in Gouda als in Hekendorp meerdere keren terug? Er is niet echt één duidelijke reden te vinden. Het meest voor de hand liggend is dat er een landeigenaar in deze omgeving woonde, genaamd Goe Jan Verwelle.

Ook een mysterie?

Zit jij ook al tijden met een Gouds mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij alles op alles zetten om jouw mysterie op te lossen.

Lees ook…

Mysterie opgelost: wat doet deze groene ‘raket’ op de Lage Gouwe

Je bent er waarschijnlijk al honderden keren langsgereden, maar weet je eigenlijk wat dit is? De gro...
Korte Akkeren Gouda mysterie

Mysterie opgelost: hoe komt de wijk Korte Akkeren aan zijn naam?

In deze rubriek lossen we iedere week een Gouds raadsel op. Eerder zochten wij al uit waarom Gouda e...
Stadhuis Gouda beelden

Mysterie opgelost: waar is de jaarlijkse Goudse Vee- en Kaastentoonstelling gebleven?

Eén van de evenementen waar je als kind misschien vaak naar toe ging in Gouda is de Goudse Vee- en K...

Meer over

Mysteries

adv.