Mysterie opgelost: wat is het verhaal achter t’ Grendeltje op de Lange Tiendeweg?

Door Christa Eekhuis 21 september 2019

Tijdens Open Monumentendag kan je meer leren over bepaalde monumenten die onze eigen stad heeft. De Lange Tiendeweg heeft meerdere monumenten, waarvan nummer 21 er één is. Boven de deur hangt een gevelsteen met daarop een grendel afgebeeld. Het is iets dat niet snel opvalt, maar het pand heeft een bijzonder verhaal. 

Van origine is het hoekpand op de Lange Tiendeweg een woon-werkpand, die gebouwd is in de 17e eeuw. Door de jaren heen zijn er veel huizen van uiterlijk veranderd en zo ook dit hoekpand. De 17e eeuwse trapgevel is gemoderniseerd door deze te vervangen voor een kroonlijst. In het huis is de originele indeling wel bewaard gebleven. Er is een opkamer te vinden, maar ook een neerkamer. Dit houdt in dat de kamers op verschillende niveaus lagen en soms met een trapje bereikt konden worden.

Tekst gaat verder onder de foto.

Voorgevel ’t Grendeltje in 1960. Foto door: G.Th. Delemarre – G.Th. Delemarre -Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. – Oktober 1960 | Licentie: CC-BY-SA-3.0-NL

Koekenbakker

Door de eeuwen heen zijn er verschillende ambachten geweest die in dit pand uitgevoerd werden. Niet alleen een apotheek, maar ook een koekenbakkerij, banketbakkerij en schrijnwerkerij hebben dit pand gebruikt. Een schrijnwerker was vooral bezig om van hout meubels te maken of andere producten. Vaak met meer sierwerk dan een timmerman zou doen. De winkel bevond zich dan voorin, de werkplaats achterin en het gezin woonde boven in het pand.

Tekst gaat verder onder de foto.

Reliëfs zijgevel ’t Grendeltje (Publiek Domein)

Apothekersfamilie Grendel

De meest bekende apothekersfamilie uit Gouda is toch wel de familie Grendel. Deze apotheker is al zeven generaties lang gevestigd in onze stad. De geschiedenisboeken vermelden dat François Grendel als eerste van de familie rond 1770 in Gouda als apotheker begon. Dit ter hoogte van de Westhaven/Gouwe. Hij komt in 1804 te overlijden. De erfenis die hij achterlaat is een ‘bloeyende affaire’ en een zelf ontwikkeld recept voor de zogenoemde Urbanus pillen. Deze Urbanus pillen werkten laxerend en zijn aan de hand van een geheim recept tot ongeveer 1920 verkocht.

Tekst gaat verder onder de foto.

Urbanus Pillen

De vijfde in de lijn van de familie Grendel is Elize (Eep) Grendel. Naast zijn interesse voor het beroep van apotheker is hij ook geïnteresseerd in de geschiedenis van zijn voorvaderen. Hier doet hij dan ook onderzoek naar en gebruikt dit voor zijn proefschrift die hij later schrijft over artsenijbereidkunde. Naast zijn voorliefde voor geschiedenis is hij ook betrokken bij de oprichting van een museumapotheek. Deze is ontstaan door het verplaatsen van de gemeenteapotheek naar het Catharina Gasthuis in 1954. Door al zijn bijdragen heeft Gouda hem in 1974 Ereburger gemaakt.

’t Grendeltje

Het huis heeft dus als bijnaam ’t Grendeltje, wat door de gevelsteen komt. Maar wat is nou precies het verhaal achter ’t Grendeltje? Dat heeft te maken met de apotheker Elize (Eep) Grendel. Hij heeft het huis laten restaureren tussen 1959 en 1965. Als dank voor de restauratie van het huis heeft de Goudse kunstenaar Cees Broehs een gevelsteen gemaakt met een grendel. Vandaar de naam ’t Grendeltje.

Ook een mysterie?

Zit jij ook al tijden met een Gouds mysterie? Laat het ons weten, dan gaan wij alles op alles zetten om jouw mysterie op te lossen.

Lees ook…

station Gouda

Mysterie opgelost: waar is spoor 9 gebleven op station Gouda?

Gouda zit vol met geheimen. In deze rubriek ontrafelen wij Goudse mysteries. Dingen waarvan je nog n...

Mysterie opgelost: waarom hebben we een Lage en Hoge Gouwe in Gouda?

Als je door het centrum loopt, kom je naast monumenten ook de nodige straatnamen tegen. Sommige hebb...
beste vis gouda

Mysterie opgelost: is haring van de viskraam nu rauw of niet?

Haring hoort bij de markt van Gouda, al is niet iedereen er dol op. Wij zijn persoonlijk gek op een ...

Mysterie opgelost: dit is waarom deze wijk Kort Haarlem heet

Wat heeft Haarlem met Gouda te maken? Vrij weinig, zou je denken. Toch hebben we een wijk die vernoe...

Meer over

Mysteries

adv.