Mysterie opgelost: Waarom was Jan Bleuland zo belangrijk voor Gouda?

Door Pieter Christoffel Wonder - Transferred from nl.wikipedia(Original text : Abels, P.H.A.M. e.a. (red.) "Duizend jaar Gouda; Een stadsgeschiedenis", Hilversum: Uitgeverij Verloren, 2002.), Publiek domein, Koppeling

Gouda heeft veel verwijzingen naar bekende Gouwenaren. Vaak is er een straat naar hen vernoemd. Er zijn ook uitzonderingen, waarbij er naast een straat ook een park of gebouw vernoemd is. Eén van deze uitzonderingen betreft Jan Bleuland. Zijn achternaam Bleuland komt maar liefst vier (!) keer voor in Gouda. Het Bleulandpad, de Bleulandweg, de Bleulandflats (drie in totaal) en de Bleulandlocatie van het Groene Hart Ziekenhuis. Hierdoor verwacht je dat Jan Bleuland er belangrijk is geweest voor Gouda. Maar waarom? Dat lees je hieronder.

Het is wel duidelijk dat deze naamsverwijzingen niet tegelijkertijd ontstaan zijn. Zo bestaat het Groene Hart Ziekenhuis pas sinds 1992, waarbij de locatienaam nog steeds Bleulandlocatie is. Dit als gevolg van een fusie tussen het Bleulandziekenhuis (1972 opgericht) en het Sint-Jozefziekenhuis. En de Bleulandflats dateren uit 1964 (Bleuland I) en 1967 (Bleuland II en III). Ook al staan die flats aan de Bleulandweg, dan nog is het bijzonder dat ze naar Jan Bleuland vernoemd zijn.

Jan Bleuland

Maar wie is Jan Bleuland nou precies? Allereerst ziet hij op 20 juli 1756 het levenslicht in Gouda. Zijn vader is werkzaam als aannemer en metselaar, dus ergens verwacht je dat Jan dezelfde kant op gaat. Echter volgt hij niet zijn vaders voetsporen, maar die van zijn oom. Na het afronden van de Latijnse School aan de Groeneweg wilt hij richting de geneeskunde. Zijn oom Cornelis Bleuland is chirurgijn te Gouda. Maar hij begint niet gelijk aan zijn geneeskunde opleiding. Als gevolg van zijn leeftijd (16 jaar) willen zijn ouders niet dat hij gelijk geneeskunde gaat studeren. Daarom werkt hij een jaar de apothekerswereld. Daarna begint hij in Leiden in 1774 aan de geneeskunde opleiding.

Lees verder na de afbeelding >>

Gevelsteen de Winthondt aan de Hoge Gouwe 47 | © By Gouwenaar – Own work, CC0

Ruim zes jaar later promoveert hij in Leiden. Daarna ligt de wereld aan zijn voeten, maar besluit hij terug te gaan naar Gouda. Echter zien zijn eerste jaren er niet rooskleurig uit. Hij wordt dan wel stadsdokter in 1781, maar verdient er niets aan. Pas zodra de huidige stadsdokter komt te overlijden zal hij een deel van zijn salaris krijgen. Voorlopig is het dus vrijwilligerswerk. Hij neemt samen met stadsdokter Van Breda de zorgen voor de armen op zich. Dankzij deze rol stelt Gouda hem vrij van schuttersdienst en poortgeld. Vooral de vrijstelling van poortgeld is erg belangrijk voor hem. Vanwege de zorg voor de armen moet hij veel buiten de stad zijn. Daardoor passeert hij vaak de stadspoorten en zou dit dus normaal gesproken veel geld kosten.

Interesse in de Anatomie

Tijdens zijn studie is hij vooral geïnteresseerd in de anatomie en fysiologie. Zo leert hij van leermeester Albinus alles over fysiologie en ontleedkunde. Terwijl leermeester Sandifort hem fascineert met zijn botpreparaten. Dankzij hen doet hij onder andere onderzoek naar lymfevaten, wat resulteert in het boek Experimentum anatonicum. Toch is dit niet het enige wat hij publiceert. Zijn meest indrukwekkende publicatie komt in 1828 uit, namelijk Otium academium. Daarin zijn vooral de tekeningen bijzonder, aangezien deze ingekleurd zijn. Het lijken net kleine kunstwerken, waarmee hij hoge ogen gooit.

Lees verder na de afbeelding >>

Jan Bleuland, Otium Academicum (1828); foto: Universiteitsbibliotheek Utrecht

Naamsverwijzingen Gouda

Het feit dat Bleuland dus zoveel terugkomt in Gouda heeft allemaal te maken met zijn levensloop. Allereerst is hij een Gouwenaar en zelfs stadsdokter geweest in Gouda. Maar het feit dat hij constant onderzoek doet, waaronder naar het ontstaan van lymfevaten, draagt ook bij. Dankzij die publicaties ontvangt hij de titel hoogleraar in de ontleed-, heel- en verloskunde. Het hoogtepunt van zijn carrière maakt hij mee aan de zijde van Koning Lodewijk Napoleon. Tijdens zijn verblijf in Nederland is hij zijn consulterend geneesheer. En nog mooier, de koning benoemd hem zelfs tot ‘ridder van de Hollandse Unie.’

Lees verder na de afbeelding >>

Portret van professor Jan Bleuland | © By Prins, J.H., tekenaar, Public Domain

Door al deze prestaties is Jan Bleuland uitgegroeid tot een belangrijk persoon voor de medische wereld, maar ook voor Gouda. Mede hierdoor zien we zijn naam meerdere keren terugkomen in onze stad. Eigenlijk best bijzonder dus.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: waarom heeft Gouda nog ‘maar’ vier molens?”

Mysterie opgelost: waarom heeft Gouda nog ‘maar’ vier molens?

Molens in Gouda
Ga naar “Gouda heeft heel wat wegen: dit is het verschil tussen een straat, laan en dreef”

Gouda heeft heel wat wegen: dit is het verschil tussen een straat, laan en dreef

Ga naar “8x Goudse straatnamen die zijn vernoemd naar oude beroepen”

8x Goudse straatnamen die zijn vernoemd naar oude beroepen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp”

Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp

  • Stadsbibliotheek Gouda
  • Geldig t/m 8 maart 2023
evenementen maart gouda
Ga naar “BLAUWE BESSEN OF FRAMBOZEN 1+1 gratis”

BLAUWE BESSEN OF FRAMBOZEN 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “CHOCOMEL 1+1 gratis”

CHOCOMEL 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50”

Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)”

Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)

  • Fit20 Gouda
  • Parttime

Topper

Ga naar “Ambitieuze bedrijfsleider/sommelier”

Ambitieuze bedrijfsleider/sommelier

  • Bij Robbert
  • Fulltime
Restaurant Bij Robbert in Bodegraven regio Gouda heeft vacatures in de horeca openstaanRestaurant Bij Robbert in Bodegraven regio Gouda heeft vacatures in de horeca openstaan

Topper

Ga naar “Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi”

Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi

  • Geukes Taxi
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Gluren bij de buren 2023”

Gluren bij de buren 2023

  • 5 februari 2023
Ga naar “Huiskamerconcert aan de IJssellaan”

Huiskamerconcert aan de IJssellaan

  • T/m 31 dec
Ga naar “Goudse Hofstedendagen”

Goudse Hofstedendagen

  • Van 3 jun t/m 4 jun
goudse hofstedendagen
Ga naar “Expositie Fotokring Groene Hart”

Expositie Fotokring Groene Hart

  • Cultuurhuis Garenspinnerij
  • T/m 16 feb
Ga naar “Zeldzaam Mooi Markt”

Zeldzaam Mooi Markt

  • Markt
  • 5 maart 2023