Mysterie opgelost: waarom staat het Stadhuis eigenlijk midden op het plein?

Door Kirsten Spooren 6 oktober 2018

Het is een indrukwekkend gezicht wanneer je vanaf de Wijdstraat de Markt oploopt. Ons Stadhuis is in vele opzichten uniek, maar wat hem ook bijzonder maakt is dat hij helemaal alleen midden op het plein staat. Waarom is dat eigenlijk zo? Wij zochten het voor je uit. 

In de meeste Nederlandse steden vind je het stadhuis áán het marktplein, in plaats erop. Vaak in een rijtje met andere historische gebouwen of los, uitkijkend over het plein. In Gouda staat het stadhuis letterlijk in het centrum van de binnenstad, met de warenmarkt eromheen. De plaatsing van ons Stadhuis is geen toeval, maar heeft een belangrijke reden.

De Markt

Eerder zochten we al voor je uit waarom ons marktplein eruitziet als kaaspunt. Bij de ontginning van de Goudse binnenstad, tussen de Tiendeweg en de Kleiweg, hielden ze alleen een klein moerassig stukje land over. In 1365 werd het soppige rest stukje grond aangekocht door de heren Van der Goude, om weer in 1395 verkocht te worden aan het stadsbestuur. Zij wilden hier een nieuw stadhuis bouwen.

Tekst gaat verder onder de foto.

stadhuis gouda
Foto: Publiek domein

Voorloper van het stadhuis

Voor die tijd hadden we wel al een raadhuis. Volgens de historicus Ignatius Walvis zat de voorloper van ons Stadhuis aan de Gouwe, op de plaats van de latere brouwerij de Zwaan. Anderen zeggen echter dat de voorloper even ten oosten van het vroegere politiebureau op de Markt heeft gezeten (Markt 72, waar nu de Subway zit). Mogelijk was er ook nog een voorganger in een hal in de zuidpunt van de Markt. Wat we wel zeker weten is dat dit stadhuis verloren is gegaan tijdens de stadsbrand van 1361.

Een nieuw stadhuis

De stadsbrand van 1361 verwoestte een groot deel van Gouda en veel gebouwen moesten weer opnieuw opgebouwd worden. In 1395 (bij de aankoop van het marktplein door het stadsbestuur) gaf stadsheer graag Guy van Blois toestemming voor de bouw van een nieuw, groot bestuurlijk centrum: het huidige stadhuis. De enige voorwaarde die er gesteld werd, was dat het stadhuis wel midden op het marktveld moest komen. Zo zou het minder vatbaar zijn voor brand.

Pas in 1484 kan er met de bouw van het Stadhuis beginnen, met de voorgevel gericht op de Haven en de Gouwe. Zo hebben bezoekers een mooi aanblik wanneer ze Gouda binnenkomen.

Lees ook…

Japan Gouda gebouwd

Wacht, wat? In Japan hebben ze Gouda nagebouwd!

Japan is dol op Nederland. Zo dol dat ze ons kikkerlandje hebben nagebouwd. Echt waar. In Japan heb ...
markt van gouda

Mysterie: waarom heeft de Markt de vorm van een kaaspunt?

Is het jou ook wel eens opgevallen dat het hart van onze stad, de Goudse Markt de vorm van een kaasp...

Bronnen: Goudsecanon.nl en Die Goude

adv.