Gouda

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie opgelost: waar heeft het Sint Jozefpaviljoen vroeger allemaal voor gediend?

Door Christa Eekhuis 15 februari 2020

Op drie september 2018 werd het startschot gegeven voor de restauratie van het Sint Jozefpaviljoen. Het gebouw is al sinds 2014 gesloten en is nog eenmalig open geweest in 2015, tijdens de Open Monumenten Dagen. Toch is het pand te mooi om het langzaamaan te zien vergaan. Daarom heeft Domus Magnus deze locatie gekozen als nieuwe zorglocatie. Maar hiervoor is het pand al voor meerdere doeleinden gebruikt. Welke dat zijn, hebben we uitgezocht. 

Van origine is het Sint Jozefpaviljoen opgericht door de Sint Jozef-parochie in 1894. Het plan was om een weeshuis te gaan exploiteren. Geld was er in eerste instantie niet, maar door de verkoop van stukken land in 1913, konden ze alsnog gaan bouwen aan de Graaf Florisweg. Toch kwam er voorlopig geen weeshuis. De regenten – bestuurders van een stad – durfden de plannen voor de nieuwbouw niet door te zetten. Dit kwam deels door financiële redenen. Door de jaren heen is het land verhuurd geweest aan boeren en deels aan DONK.

Tekst gaat verder onder de foto.

Entree Sint Jozefpaviljoen | © Christa Eekhuis

Pas in 1927 – na overleg met de geestelijke van Haarlem – gaan de regenten overstag en begint de bouw van het paviljoen. Eenmaal gebouwd in 1929 dient het niet alleen als weeshuis, er was namelijk ook ruimte voor ouderen en zieke mensen. Zo waren er ongeveer 28 kamers voor ouderen en 40 ziekenhuisbedden voor zieken. Voor de zorg voor de zieken werd een beroep gedaan op de Kleine Zusters van de Heilige Joseph uit Heerlen. De zusters franciscanessen zorgden voor de opvang van de weeskinderen. Uiteindelijk stopte in 1939 het weeshuis.

Tweede Wereldoorlog

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is het gebouw door de Duitsers gebruikt. In het Kriegslazarett herstelden de gewonde Duitsers. Toch kwam er een gruwelijk einde aan het ziekenhuis. Bommenwerpers van de Geallieerden bombarderen het ziekenhuis. De vraag is of de bommen wel voor het ziekenhuis bedoeld waren of dat ze voor de ambachtsschool waren. Die is tijdens de oorlog ook in gebruik genomen door de Duitsers. Tegelijkertijd vallen er ook bommen op het station.

Tekst gaat verder onder de foto.

Sint Jozef paviljoen
Foto van het Sint Jozef paviljoen na het bombardement in 1944 | © SAMH

Het bombardement kost aan zeventien mensen hun leven. Dit zijn onder andere de moeder overste, de huisknecht en twee leerling verpleegsters. In november 1944 zijn ze begraven op de Rooms-Katholieke begraafplaats aan de Graaf Florisweg. Als herinnering aan hen is er een plaquette gemaakt met daarop de namen. Deze hangt in de voorhal van het gebouw.

Sint Jozefziekenhuis

Door het bombardement was een groot deel van het gebouw weggevaagd. Na de bevrijding is er een actie gestart om geld in te zamelen voor de restauratie. Na de restauratie werd de naam in 1961 gewijzigd in het Sint Jozefziekenhuis. Op dat moment woonden er nog ouderen. Zij werden pas in 1971 verhuisd naar ‘huize Savelberg’. Vanaf dat moment diende het gebouw als een ziekenhuis. Acht jaar later bestond het ziekenhuis 50 jaar en dit werd gevierd met de onthulling van twee bronzen ganzen. De ganzen zijn na de sluiting van het gebouw in 2014 verhuisd naar het ziekenhuis aan de Bleulandweg.

Tekst gaat verder onder de foto.

Bronzen Ganzen van Ineke van Dijk | © Publiek Domein

Het Sint Jozefziekenhuis is al eerder ‘verdwenen’. Allereerst fuseerden het Van Itersonziekenhuis met het Diaconessenhuis ‘De Wijk’ tot het huidige Groene Hart Ziekenhuis. Het Sint Jozefziekenhuis wilde niet fuseren en bleef zelfstandig. Maar het ziekenhuis kromp en moest fuseren of stoppen. Ook al werd er geprotesteerd door de actiegroep ‘Tegen de fusie’, toch moest er gefuseerd worden. Door de fusie met het Groene Hart Ziekenhuis in 1992 verliest het ziekenhuis helaas zijn naam.

Mysterie opgelost

Vraag jij je wel eens iets af over Gouda? Of heb je een mysterie die wij voor je moeten oplossen? Mail dan naar [email protected] en wij gaan het voor je proberen uit te zoeken! En heb je het mysterie van vorige week al gelezen?

willem vroesentuin

Mysterie opgelost: waarom ligt er in de Willem Vroesentuin een grafsteen? En van wie?

Achter de Sint Janskerk ligt de Willem Vroesentuin. Een vredig stadsplantsoen met enkele beelden en ...

Mysterie opgelost: wie was Leo Vroman en waarom is zijn naam verbonden aan De GSG?

De Goudse Scholengemeenschap Leo Vroman aan de Burgemeester Martenssingel huist in het oude Rijks HB...

Mysterie opgelost: waarom heeft Gouda eigenlijk geen Centraal Station?

'De volgende halte is Station Gouda', wordt er omgeroepen terwijl de trein Station Gouda nadert. Maa...

Meer over

Mysteries

adv.