Mysterie opgelost: dit is waarom sommige Goudse panden een versierde steen hebben

De Vier Gekroonden aan de Naaierstraat © indebuurt Gouda

Tijdens een wandeling door Gouda heb je er misschien weleens een gespot: een versierde steen op de voorgevel van een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

In Gouda zijn verschillende gevelstenen te vinden. Denk bijvoorbeeld aan De Vier Gekroonden aan de Naaierstraat of De Eendragt aan de Nieuwehaven. Ook boven het Hofje van Letmaet heeft zo’n mooie steen boven de deur.

Tekst gaat verder onder de foto.

Hofje van Letmaet © indebuurt Gouda

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.” De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt wel een verhaal.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: dit is hoe De Bogen aan zijn naam komt”

Mysterie opgelost: dit is hoe De Bogen aan zijn naam komt

de bogen gouda
Ga naar “Mysterie opgelost: hiervoor dienen die buizen in de grond bij bomen”

Mysterie opgelost: hiervoor dienen die buizen in de grond bij bomen

Ga naar “Mysterie opgelost: waar komen die beschilderde stenen vandaan?”

Mysterie opgelost: waar komen die beschilderde stenen vandaan?

In onze gids

Ga naar “Boerderij Versautomaat van Tol”

Boerderij Versautomaat van Tol

  • Noordeinde 38
  • Boerenbedrijven

Nu geopend

Ga naar “Stylonic”

Stylonic

  • Hanzeweg 19
  • Kinderkleding

Nu geopend

Ga naar “Paradijs Gouda”

Paradijs Gouda

  • Raam 290
  • Bezorgrestaurants
  • 15:00 - 04:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Nieuw in de verkoop: Onder de Boompjes 123 – Gouda”

Nieuw in de verkoop: Onder de Boompjes 123 – Gouda

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 23 juni 2021
Ga naar “Espressopotje van € 39,95 voor € 31,95”

Espressopotje van € 39,95 voor € 31,95

  • Simon Lévelt
  • Geldig t/m 5 juli 2021

Topper

Ga naar “Alle Heteluchtfriteuses 20% korting”

Alle Heteluchtfriteuses 20% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021
Ga naar “Tefal Strijkweken tot 25% korting”

Tefal Strijkweken tot 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021

Vacatures

Ga naar “Huishoudelijk medewerker”

Huishoudelijk medewerker

  • E.E.N. ZORG Gouda
  • Oproepbasis

Topper

Ga naar “Receptionist / Schadebehandelaar”

Receptionist / Schadebehandelaar

  • Autobedrijf Van der Linden Groep (locatie Waddinxveen)
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Allround Autospuiter / Voorbewerker”

Allround Autospuiter / Voorbewerker

  • Autobedrijf Van der Linden Groep (locatie Waddinxveen)
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Allround winkelmedewerker”

Allround winkelmedewerker

  • Primera Gildenburgh
  • Parttime
Ga naar “Horecamedewerker”

Horecamedewerker

  • HEMA Gouda – vestiging Kleiweg
  • Fulltime/Parttime
HEMA Gouda

Agenda

Ga naar “Festivla – Hangop”

Festivla – Hangop

  • 19 juni 2021
Ga naar “Gouds Geluk FoodFestival 2021”

Gouds Geluk FoodFestival 2021

  • Theaterbakkerheij
  • 27 augustus 2021
gouds geluk foodfestival
Ga naar “SensationKaas”

SensationKaas

  • Theaterbakkerheij
  • 5 november 2021
SensationKaas 2018
Ga naar “Het Super Cool Kidsfeest”

Het Super Cool Kidsfeest

  • 15 mei 2021