Gouda

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie opgelost: dit is het verhaal achter de oude foto’s van de Tuinstraat

Door Christa Eekhuis 24 oktober 2020

Gouda heeft een rijke historie als stad. Een groot deel hiervan is vastgelegd op beeld en te vinden bij het Streekarchief. Het blijft mooi om te zien hoe de stad door de jaren heen veranderd is. In de Tuinstraat hebben ze de balkons versierd met foto’s en teksten van vroeger. Maar waarom hebben ze dat eigenlijk gedaan? Dat hebben we uitgezocht. 

Sinds 1898 heet de straat Tuinstraat. Daarvoor heeft het meerdere namen gehad. De allereerste naam die bekend is, is de Roesendaelrestraet. Deze naam komen we tegen in 1365. Nog geen acht jaar later in 1373 heeft de straat alweer een andere naam. Dit keer is het de Willams Wijckenstraat. Ook dit is van korte duur, want in 1380 verandert de naam in de Zak. Deze benaming blijft bestaan tot 1898. Daarna heet de straat voortaan Tuinstraat. Een verklaring voor deze naam kan te maken hebben met onze toenmalige burgemeester. In 1895 overlijdt onze burgemeester mr. A. A. van Bergen IJzendoorn. De Tuinstraat was toentertijd de toegangsweg tot zijn achtertuin.

(Tekst gaat verder onder de foto).

Tuinstraat vanaf Hoefsteeg noordwaarts | © SAMH

De Zak

Voor lange tijd heeft de straat dus de Zak geheten. En deze naam komt ook niet zo maar uit de lucht vallen. De verklaring voor deze naam heeft te maken met het Minderbroedersklooster. De straat liep toentertijd dood bij dit klooster. De naam Zak is af te leiden van het Franse woord un cul-de-sac. Vertaald naar het Nederlands krijg je dan een doodlopende straat of steeg.

(Tekst gaat verder onder de foto).

Balkons Tuinstraat | © Christa Eekhuis

Er schijnt ook een poortje in de Zak te zijn geweest. Daar is helaas nauwelijks informatie over te vinden, waardoor we alleen kunnen speculeren. Zo is het mogelijk dat het verwijst naar een poort aan de oostzijde van de Tuinstraat. Vanwege water langs de Tuinstraat is het alleen via die poort mogelijk om panden 17 tot en met 37 te bereiken. Echter wordt eind jaren zestig alles afgebroken, waardoor zowel de panden als poort verdwijnen.

(Tekst gaat verder onder de foto).

Tuinstraat omstreeks 1918 | © SAMH

Gedichten

Maar terug naar de huidige situatie in de Tuinstraat. De balkons van de appartementen in deze straat zijn dus versierd met oude foto’s en ook twee gedichten. Het ene gedicht is Blinkend Gouds, dat omstreeks 1975 geschreven is door Henk Kooijman. Deze dichter is in Haastrecht geboren in 1928 en verhuist naar Gouda in 1972. Uiteindelijk overlijdt hij in Gouda in 1988. Zijn inspiratie voor de gedichten zijn de zwerftochten die hij maakt door de polders in het Groene Hart.

Het andere gedicht is van Frouwkje Zwanenburg, stadsdichter Gouda 2005-2007, en gaat over Jacoba van Beieren. Zij is tussen 1417 en 1433 gravin van Holland, Zeeland en Henegouwen geweest. Onder Holland vallen in die tijd Noord- en Zuid-Holland. Wat is dan haar verband met Gouda? Ze heeft samen met de Hoeken gevochten tegen Filips de Goede en de Kabeljauwen. Dit vond plaats tussen Gouda, Oudewater en Schoonhoven. Ze veroverde Schoonhoven en ging later in het kasteel van Gouda wonen. Helaas stierf ze op haar 35e als gevolg van tuberculose.

(Tekst gaat verder onder de foto).

Gedicht Blinkend Gouda © Christa Eekhuis | Jacoba van Beieren © Haags Historisch Museum, Publiek domein

Balkonmetamorfose

Nu rest nog de vraag waarom er een balkonmetamorfose is geweest in de Tuinstraat. Dit alles heeft te maken met de prijsvraag straatmetamorfose. Deze is in het leven geroepen door het wijkteam van de binnenstad. Een groep bewoners van de appartementen besloot mee te doen onder de naam Houtmansgroep. Ze waren al sinds 2005 bezig om te verzinnen hoe ze de balkons konden verfraaien. In hun ogen zijn het tot dan maar lelijke witte ‘dozen’. Voor de prijsvraag komen ze met het idee om de balkons te verfraaien met kleurrijke versieringen. Hiermee wonnen ze de prijsvraag, maar is dit toch niet perfect.

(Tekst gaat verder onder de foto).

© Christa Eekhuis

Door het inschakelen van drie architectenbureaus zijn er verschillende ontwerpen gekomen. Dit liep uiteen van een echte klimop tot opengewerkte balustrades. De winnaar was een stedelijk herbarium. Helaas was dit toch te duur en een redelijk complex project. Uiteindelijk hebben ze voor een soort ‘openluchtmuseum’ gekozen. Door met zijn allen bij het streekarchief foto’s uit te zoeken over de buurt door de jaren heen, is dit het resultaat. En het is zeker de moeite waard om eens langs te lopen.

Mysterie opgelost

Vraag jij je wel eens iets af over Gouda? Of heb je een mysterie die wij voor je moeten oplossen? Mail dan naar [email protected] en wij gaan het voor je proberen uit te zoeken!


Lees ook...

Mysterie opgelost: wat is het oudste – nog bestaande – café van Gouda?

Dat Gouda een behoorlijk oude stad is, hoeven we je natuurlijk niet te vertellen. We tellen 355 hist...
vrouwetoren gouda

Mysterie opgelost: daarom staat de Vrouwetoren aan de Nieuwehaven moederziel alleen

Aan het begin van de Nieuwehaven staat een opvallende toren. De Vrouwetoren lijkt op een kerktoren, ...

Mysterie opgelost: ligt de Lage Gouwe ook echt lager dan de Hoge Gouwe?

Dwars door Gouda loopt de rivier de Gouwe, waar onze stad haar naam aan dankt. De straten die aan we...

Meer over

Mysteries

adv.