Mysterie opgelost: De betekenis achter het Goudse stadswapen

wapen van gouda
Foto: Merel Jansen voor indebuurt Gouda

Iedere Gouwenaar heeft het wapen van Gouda wel een keer gezien. Je komt hem vaak tegen in de binnenstad op gevels. Vooral rondom de Markt zie je hem veel. Maar wie weet eigenlijk wat de symbolische betekenis is?

Een wapen was ooit bedoeld om de herkenbaarheid van de groep tijdens een veldslag duidelijk te maken. In de twaalfde eeuw is er in Europa een gewoonte ontstaan om de schilden van ridders te versieren met symbolen. Dit waren een soort van emblemen waaruit later de familiewapens zijn ontstaan.

Tekst gaat verder onder de foto.

Wapen van Gouda
Foto: Merel Jansen

Een familiewapen

Het Goudse stadswapen is een gespiegelde versie van het wapen van de adellijke familie Van Der Goude. Sommige familieleden waren in de 14e eeuw schouten. Een schout had een ambtelijke functie en zij waren in de middeleeuwen verantwoordelijk voor de openbare orde. Er is een groot vermoeden dat het Goudse stadswapen hier vandaan komt, maar niemand weet het zeker.

De symbolieken

Het Goudse stadswapen is heraldisch, wat betekent dat de wapen uitrustingen van ridders versierd werden. In het rood van het schild is een paal van zilver te zien, met aan weerszijden drie verticaal geplaatste zespuntige sterren van goud. Boven het schild is een kroon met vijf fleurons van goud te zien die omgeven wordt door een doornenkrans. Aan weerszijden van het schild staan twee leeuwen.

Tekst gaat verder onder de foto.

wapen van gouda
Foto: Merel Jansen

Maar wat betekenen deze symbolen eigenlijk? De kleur rood (keel) staat in het heraldisch symbool voor moed en opoffering. Het goud staat voor wijsheid en rijkdom. Het zilver staat symbool voor trouw. De leeuwen zijn de wapendieren en deze staan symbool voor moed.

De kroon geeft een rang aan. De kroon op het Goudse stadswapen is een markiezenkroon. De zespuntige ster staat symbool voor het zonnewiel, of voor God. Het bied bescherming en staat voor overwinning. De doornenkrans staat symbool voor Christus en het martelaarschap.

wapen van gouda
Foto: Merel Jansen voor indebuurt Gouda

Wapenspreuk

Pas sinds 1691 komt er ook een wapenspreuk voor. Deze spreuk is onder het schild te zien en luid: “Per aspera ad astra”. Vertaald betekent het: “Door de doornen naar de sterren”. In 1750 wordt de spreuk een standaard.

Wie de bedenker is van de stadsspreuk is altijd onduidelijk gebleven. Er is een vermoeden dat een rector van de Latijnse school de spreuk heeft bedacht. Maar het kan ook heel goed zijn dat de toenmalige burgemeester van Gouda genaamd Johan van der Does, de auteur is geweest.

Op 24 juli in 1816 is het wapenschild officieel door de Hoge raad van Adel bevestigd.

Weet jij nog een leuk mysterie voor onze gastredacteur Merel om uit te zoeken? Mail dan naar [email protected]. En heb je de vorige mysterie al gelezen?

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: waar zijn de Goudse stadsmuren toch gebleven?”

Mysterie opgelost: waar zijn de Goudse stadsmuren toch gebleven?

Ga naar “Hoe dan? Poes Diva uit Purmerend reisde met de trein naar Gouda”

Hoe dan? Poes Diva uit Purmerend reisde met de trein naar Gouda

Poes Gouda
Ga naar “Mysterie opgelost: Waar dienen die haken op het dak van het Stadhuis voor?”

Mysterie opgelost: Waar dienen die haken op het dak van het Stadhuis voor?

haken stadhuis

In onze gids

Ga naar “Boerderij Versautomaat van Tol”

Boerderij Versautomaat van Tol

  • Noordeinde 38
  • Boerenbedrijven

Nu geopend

Ga naar “Stylonic”

Stylonic

  • Hanzeweg 19
  • Kinderkleding

Nu geopend

Ga naar “Paradijs Gouda”

Paradijs Gouda

  • Raam 290
  • Bezorgrestaurants
  • 15:00 - 04:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Set Aanbieding Nikwax Onderhoud”

Set Aanbieding Nikwax Onderhoud

  • Outdoor Gouda
  • Geldig t/m 27 september 2021
Ga naar “Feestaanbieding bij Restaurant Jantrus”

Feestaanbieding bij Restaurant Jantrus

  • Kookhuis Jantrus
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
Ga naar “Te koop: Zeer luxe afgewerkt, riant appartement met garage!”

Te koop: Zeer luxe afgewerkt, riant appartement met garage!

  • Alpha Makelaardij B.V.
  • Geldig t/m 27 september 2021
Ga naar “Nieuw in de verkoop: Lange Dwarsstraat 42 – Gouda”

Nieuw in de verkoop: Lange Dwarsstraat 42 – Gouda

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 23 september 2021
Ga naar “Nieuw in de verkoop: Zaagmolenkade 16 – Gouda”

Nieuw in de verkoop: Zaagmolenkade 16 – Gouda

  • Klein Makelaardij
  • Geldig t/m 23 september 2021

Vacatures

Ga naar “Doktersassistente”

Doktersassistente

  • Huisartsenpraktijk Hackeng & Bakker
  • Parttime
Ga naar “Verzorgende 3IG Gouda – Binnenstad”

Verzorgende 3IG Gouda – Binnenstad

  • Vierstroom Zorg Thuis BV
  • Parttime
Ga naar “Administratief Medewerker Productie”

Administratief Medewerker Productie

  • WerkTalent
  • Fulltime
Ga naar “Receptionist m/v regio Gouda en Rotterdam”

Receptionist m/v regio Gouda en Rotterdam

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Commercieel Medewerker Binnendienst”

Commercieel Medewerker Binnendienst

  • WerkTalent
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “SensationKaas”

SensationKaas

  • Theaterbakkerheij
  • 5 november 2021
SensationKaas 2018
Ga naar “Kein Oktoberfest”

Kein Oktoberfest

  • De Vrijheid Gouda
  • 18 september 2021
Ga naar “Kamermuziekconcert – Brioso Trio”

Kamermuziekconcert – Brioso Trio

  • 25 september 2021
Ga naar “Proef de Vrijheid XXL”

Proef de Vrijheid XXL

  • De Vrijheid Gouda
  • 24 september 2021
Ga naar “Stammpot Gouda”

Stammpot Gouda

  • StudioGonz
  • 10 december 2021