Mysterie opgelost: wat is er gebeurd met het zwembad in de binnenstad?

Foto: Streekarchief Midden-Holland

Wie nu een verfrissende duik wil maken, kan terecht bij het Groenhovenbad of waagt een sprong in de singels. Maar wist je dat we vroeger óók een zwembad hadden in de binnenstad? Het Stedelijke Bad- en Zweminrichting zat aan de Houtmansgracht, grenzend aan de singel. Voor het Spaardersbad geopend werd in 1939, was dit dé plek in Gouda om te zwemmen. 

Het Groenhovenbad is een fijn zwembad, maar eerlijk gezegd zien we een klein zwembad aan of over de singel aan de Houtmansgracht ook wel zitten. Een beetje zoals je ook in Parijs ziet, dat lijkt ons wel wat.

Het eerste publieke zwembad van Gouda

In de 19e eeuw was het niet heel ongebruikelijk dat Gouwenaars in de gracht vielen en niet konden zwemmen. Zwemles bestond namelijk nog niet voor de ‘gewone’ burgers van onze stad. Daar kwam in 1846 verandering in, toen het eerste zwembad van Gouda open ging. Het zwembad was bedoeld voor de bevolking, maar ook voor militairen. Het zwembad werd gebouwd aan de Houtmansgracht, want zo kon er water uit de Blekerssingel gehaald worden. De toegangsprijs was tien cent per persoon, wat nu echt als een schijntje klinkt, maar voor toen een fors bedrag was. Vanaf 1877 kan er enkele uren per dag gratis worden gezwommen. Het zwembad was echter alleen toegankelijk voor jongens en mannen.

Ook werd er een zwemclub opgericht door sigarenfabrikant D.G. van Vreumingen, genaamd GZC. In 1890 krijgt deze zwemclub koninklijke goedkeuring en kunnen ze wedstrijden gaan zwemmen. Pas drie jaar later werd het zwembad eindelijk toegankelijk voor onze vrouwelijke stadsbewoners en mochten zij aan de wedstrijden deelnemen.

(tekst gaat verder onder de foto) 

zwembad houtsmangracht
De locatie van het zwembad | Foto: Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Een rattenplaag

Een zwembad aan de Houtmansgracht klinkt heel gezellig, maar eigenlijk was het een heel vies zwembadje. In 1926 blijkt dat het water ernstig gevaar oplevert voor de gezondheid. Gevangen ratten blijken dragers te zijn de bacil die de ziekte van Weil veroorzaakt, een ziekte dat een dodelijke afloop kan veroorzaken. Dit was een enorme domper voor de stad, want nergens anders in Nederland was de zwemsport zo populair als in Gouda. Het zwembad werd gesloten voor onderzoek en er werd geopperd om het bad te verplaatsen naar de IJssel, Gouwe of Reeuwijkse Plassen. Dit zou echter een behoorlijke kostenpost opleveren en dus werd er besloten om het oude zwembad te vernieuwen en ratvrij te maken.

Een jaar later opent het vernieuwde zwembad weer zijn deuren en kunnen de eerste wedstrijden gespeeld worden. Alle zwemmers zijn vol lof over het vernieuwde zwembad.

Komst van een nieuw zwembad

In 1939 wordt er een nieuw – overdekt – zwembad gebouwd: het Spaardersbad. Dit zwembad was erg welkom, want het buitenzwembad aan de Houtmansgracht had veel last van de uitstoot van schoorstenen van omliggende fabrieken. Het water was soms bedekt met een dikke laag roet.

Ondanks dat het nieuwe Spaardersbad meteen erg populair is, blijft het oude zwembad veel bezoekers trekken. Helaas moest het zwembad aan de Houtmansgracht in 1943 de deuren voorgoed sluiten: de Tweede Wereldoorlog was toen in volle gang. In de koude hongerwinter van 1944 worden de houten onderdelen van het zwembad gesloopt en gebruikt voor kachels en fornuizen. Toen de Tweede Wereldoorlog ten einde was, bevond het zwembad zich in zo’n een verschrikkelijke toestand dat heropenen onmogelijk werd. Het zwembad werd dichtgegooid en het vrijgekomen terrein werd gebruikt voor de veemarkt.

Zwembad Houtmansgracht 1927

Posted by Gouda Vroeger & Nu on Thursday, January 3, 2019
Embed niet geladen. Accepteer eventueel de cookies om deze te kunnen zien. Cookie instellingen

[bron: Historische vereniging Die Goude]

We zochten nog veel meer voor je uit…

Winactie

Win kaartjes voor de stoomtrein!

De stoomtrein rijdt binnenkort weer tussen Gouda en Rotterdam: maak kans op gratis kaartjes

ssn stoomtreindagen

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Gouds mysterie: huh? Is er ooit een meteoriet ingeslagen in Gouda?”

Gouds mysterie: huh? Is er ooit een meteoriet ingeslagen in Gouda?

Ga naar “7 x dingen die je vast nog nooit zijn opgevallen in de Goudse straten”

7 x dingen die je vast nog nooit zijn opgevallen in de Goudse straten

Ga naar “Gouds Mysterie: dit betekent het nieuwe bordje achter de Waag”

Gouds Mysterie: dit betekent het nieuwe bordje achter de Waag

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Naar de film én patat voor 9,50 euro”

Naar de film én patat voor 9,50 euro

  • Pomms’
  • Geldig t/m 31 oktober 2022
Cenima Gouda favorieten Gouda
Ga naar “50 procent korting op een tas vol kipproducten”

50 procent korting op een tas vol kipproducten

  • MeesterKip
  • Geldig t/m 12 oktober 2022
Ga naar “Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp”

Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp

  • Stadsbibliotheek Gouda
  • Geldig t/m 8 maart 2023
evenementen maart gouda
Ga naar “Gratis elektrische apparaten laten ophalen”

Gratis elektrische apparaten laten ophalen

  • Cyclus
  • Geldig t/m 20 oktober 2022
Ga naar “Mantel S/M en L/XL € 59,99”

Mantel S/M en L/XL € 59,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Leerling monteur”

Leerling monteur

  • RECO
  • Fulltime
Leerling-MonteurLeerling-Monteur

Topper

Agenda

Ga naar “Gouda krijgt een nieuw Broodfonds voor ondernemers”

Gouda krijgt een nieuw Broodfonds voor ondernemers

  • Broodfonds
  • 3 november 2022

Topper

Ga naar “SSN Stoomtreindagen”

SSN Stoomtreindagen

  • NS Station Gouda
  • Van 8 okt t/m 9 okt
Stoomtreindagen 2021
Ga naar “Parkrun: een gratis, wekelijks 5km loopevenement”

Parkrun: een gratis, wekelijks 5km loopevenement

  • Van 12 mrt t/m 31 dec
Ga naar “Zotte Zaterdag”

Zotte Zaterdag

  • Cultuurhuis Garenspinnerij
  • 22 oktober 2022
Ga naar “Ouwe Goudse Festival”

Ouwe Goudse Festival

  • So What!
  • 15 oktober 2022