Goudse zeehelden: Jan den Haen, de trots van Gouda

Jan den Haen
De Batavia - Foto ter illustratie

De tijden van zeeslagen met of tegen Engeland, Frankrijk of Spanje zijn allang voorbij. Toch vergeten we soms wel aan wie we een overwinning of nederlaag te danken hebben. Iedereen kent Michiel de Ruyter of Cornelis Tromp en is bekend met hun leven. Maar heb je wel eens gehoord van Jan den Haen? Een Nederlandse admiraal uit Gouda.

Jan Jansz den Haen werd in 1630 geboren in Gouda als zoon van messenmaker Jan Jansz den Haen en zijn vrouw Aefken Crijnen Hola. Op jonge leeftijd was hij al gefascineerd over de scheepvaart en te vinden in de Goudse haven of bij Goudse schippers aan boord. Dit veranderde in het jaar 1650. In dat jaar werd hij door zijn moeder naar zijn oom Cornelis Hola gestuurd, op dat moment een kapitein voor de Admiraliteit van Amsterdam.

Administrateur aan boord van de Gouda

Jan den Haen volgde zijn oom toen deze verschillende commando’s had. Zo ook over het schip ‘de Gouda’ tijdens de Eerste Engels-Nederlandse Oorlog. Tijdens deze oorlog werd zijn oom beschuldigd van lafheid en werd Jan genoodzaakt om over te stappen op andere schepen. In 1656 kreeg hij de rang van luitenant toegekend. Ondertussen was hij in Gouda getrouwd met Magdalena Cools en kregen zij samen een zoon. Helaas werd zijn zoon (1653) niet ouder dan een jaar en overleed Magdalena ook in 1655, waardoor hij meer tijd doorbracht op zee.

De slag in de Sont

In het jaar 1658 vindt de slag in de Sont plaats, waarbij de republiek hulp bood aan Denemarken om de blokkade van de Zweden te doorbreken. Jan den Haen was hierbij aanwezig als luitenant-commandeur op het schip de ‘Haarlem’. Helaas hebben hij en het schip weinig van de slag meegekregen. Dit zou te maken hebben gehad met dat meer dan 25% van zijn bemanning ernstig ziek raakte of dat Jan zelf ernstig ziek werd. Wat nu precies klopt is onduidelijk, wel is bekend dat hij terug moest naar Nederland.

De verovering van de ‘Great Charity’

De republiek had een gespannen relatie met Engeland. Bij het minste of geringste brak er oorlog uit, zo ook in 1665. Dit leidde tot de Tweede Engels-Nederlandse oorlog, waarbij twee enorme vloten elkaar bevochten tijdens de slag bij Lowesoft. De republiek beging daar een enorme nederlaag, toch behaalde één kapitein een overwinning. Jan den Haen wist het Engelse schip de ‘Great Charity’ te veroveren en mee terug te nemen naar Nederland. Den Haen kreeg een beloning van 10.000 Engelse Ponden voor het schip en kocht hiermee het Admiraalshuis aan de Turfmarkt in Gouda.

Jan den Haen
De slag bij Lowesoft door Hendrik van Minderhout. BHC0283

Schout-bij-Nacht op de Gouda

Jan den Haen deed aan meerdere zeeslagen mee, zo was hij onderdeel van de toch naar Chatham om de Engelse vloot voor anker te vernietigen. Ook was hij van de partij in 1673 tijdens de slag bij Kijkduin tegen een Frans-Engelse vloot. De laatste slag leverde hem een promotie naar Viceadmiraal op. In 1675 voer Den Haen onder Michiel de Ruyter naar de Middellandse Zee. Daar raakte het slaags met de Franse vloot, maar de slag bleef onbeslist doordat Michiel de Ruyter gewond raakte en uiteindelijk overleed. Jan den Haen nam het commando over de vloot over en wachtte de Franse vloot op in de baai van Palermo. Tijdens het gevecht werd hij door een kogel in zijn achterhoofd geraakt en overleed hij ter plekke aan boord van zijn schip de ‘Gouda’.

Begraven in de Sint-Janskerk

Op 26 april 1677 werd Jan den Haen in de Sint-Janskerk onder raam 22 begraven. Waar Michiel de Ruyter een praalgraf kreeg in Amsterdam, werd dit door de Staten-Generaal verboden voor Jan den Haen. Ze gaven als reden de nederlaag bij Palermo, maar waarschijnlijk was hij wegens zijn karakter niet geliefd. Een rouwbord met zijn naam, overlijdensdatum en zijn degen werden in de Sint-Janskerk opgehangen. Tegenwoordig liggen deze voorwerpen in het depot van het MuseumgoudA. Helaas zijn er ook geen schilderijen van hem gemaakt, waardoor we geen idee hebben hoe hij er uit heeft gezien.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: waarom heeft Gouda nog ‘maar’ vier molens?”

Mysterie opgelost: waarom heeft Gouda nog ‘maar’ vier molens?

Molens in Gouda
Ga naar “Gouda heeft heel wat wegen: dit is het verschil tussen een straat, laan en dreef”

Gouda heeft heel wat wegen: dit is het verschil tussen een straat, laan en dreef

Ga naar “8x Goudse straatnamen die zijn vernoemd naar oude beroepen”

8x Goudse straatnamen die zijn vernoemd naar oude beroepen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp”

Eerste twee boeken gratis lenen met de BiebApp

  • Stadsbibliotheek Gouda
  • Geldig t/m 8 maart 2023
evenementen maart gouda
Ga naar “Alle Perla koffiebonen van € 21,57 voor € 14,38”

Alle Perla koffiebonen van € 21,57 voor € 14,38

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50”

Alle AH Scharrel- kipschnitzels 2 stuks 2 stuks € 4,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “CALVÉ PINDAKAAS van € 9,68 voor € 4,50”

CALVÉ PINDAKAAS van € 9,68 voor € 4,50

  • Jumbo
  • Geldig t/m 7 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)”

Personal trainer gezocht voor fit20 Gouda (interne opleiding, dus vooropleiding niet verplicht)

  • Fit20 Gouda
  • Parttime

Topper

Ga naar “Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi”

Taxichauffeur zorgvervoer bij Geukes Taxi

  • Geukes Taxi
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Gluren bij de buren 2023”

Gluren bij de buren 2023

  • 5 februari 2023
Ga naar “Huiskamerconcert aan de IJssellaan”

Huiskamerconcert aan de IJssellaan

  • T/m 31 dec
Ga naar “Goudse Hofstedendagen”

Goudse Hofstedendagen

  • Van 3 jun t/m 4 jun
goudse hofstedendagen
Ga naar “Expositie Fotokring Groene Hart”

Expositie Fotokring Groene Hart

  • Cultuurhuis Garenspinnerij
  • T/m 16 feb
Ga naar “Zeldzaam Mooi Markt”

Zeldzaam Mooi Markt

  • Markt
  • 5 maart 2023