Mysterie opgelost: wat is de betekenis van dit paaltje?

Door Rebecca de Graaf 23 maart 2019

Tijdens een wandeling door Enschede kwamen wij dit paaltje tegen. Door het nummer en de letters die er op stonden, werden we nieuwsgierig. Waarom staat dit paaltje hier? En wat betekent het?

Het blijkt dat er nog meer van deze paaltjes zijn, in totaal zes. De paaltjes staan allemaal rondom het centrum. Daar staan ze natuurlijk niet voor niks. Vroeger lagen er op deze plekken de zogenaamde wigboldpalen, grote keien. De stenen lagen aan de belangrijkste toegangswegen van de stad Enschede.

wigbold enschede_2

Wigbold
De naam wigbold komt van twee woorden. ‘Wig’ betekent wijk of omheind gebied en ‘bold’ is een oud woord voor recht. De wigboldstenen gaven het rechtsgebied van Enschede aan. Een gebied rondom de stadsmuren. Hier gold het stadsrecht, in plaats van het landrecht. Ook waren de belastingtarieven in de stad anders dan op het platteland.

Mysterie wigbold
Deze wigbold staat langs de Espoortstraat

Punaise op de weg

Tijdens bouwwerkzaamheden kwam er een veldkei te voorschijn, precies op de plek van punt nummer 4. In 2008 zijn op alle zes de plekken zandstenen paaltjes neergezet. Op sommige plekken lukte dat niet helemaal, omdat het paaltje bijvoorbeeld midden op de huidige weg hoort te staan. Daarom is met een stip aangegeven waar de oorspronkelijke plek is.

Mysterie wigbold

Vreemde letters

De letters op de paaltjes staan voor de namen van de gemeenten Enschede en Lonneker. Vroeger lag Lonneker helemaal rondom Enschede en de stenen gaven de grens aan. De wigbold kwam vooral in het oosten van Nederland voor. Zo zijn er naast Enschede een paar steden bekend die ook een wigbold hebben gehad: Groenlo, Delden, Deventer, Goor, Oldenzaal, Rijssen en Zwolle. Echter heeft geen van deze plaatsen daadwerkelijk die situatie met stenen weer zichtbaar gemaakt.

Meer over

Mysteries

adv.