Eindhoven

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Weer wat geleerd: daarom heeft de Sint Joriskerk een bol, een kruis en een haan

Door Carin van der Meij 8 juli 2020

Heb je weleens goed naar de Sint Joriskerk gekeken? Helemaal op het topje kun je drie symbolen bovenop elkaar spotten: een bol, een kruis en een haan. Waarom? Dat zochten wij uit. 

Niet alleen op deze Eindhovense kerk, ook andere (voornamelijk protestantse) kerken in onze stad – en in de rest van het land – zijn voorzien van deze symbolen.

Eeuwenlang gebruik

De symbolen zijn eeuwenlang in gebruik, allereerst door heidenen. In de oudheid was het gebruikelijk om ze op torens, palen, kerstbomen en Meibomen te plaatsen. De reden? Als afweermiddel, om boze geesten weg te houden. Na de kerstening (een periode waarbij heidense volken zich massaal bekeerden tot het christendom) werd een aantal heidense symbolen geïntegreerd in de christelijke cultuur, inclusief christelijk sausje. Waaronder de bol, het kruis en de haan.

De haan

De drie symbolen hebben allemaal een eigen betekenis. We beginnen bij de makkelijkste: de haan. Beter bekend als de windhaan of weerhaan. Door de haan konden Eindhovenaren vroeger de windrichting aflezen. Waarom een haan? Veel mensen denken dat de haan verwijst naar de nieuwe morgen, een nieuw begin. Maar dit is slechts een deel van de uitleg. De haan zou verwijzen naar de verloochening van Jezus door zijn discipel Petrus. Nadat Petrus tot drie keer toe Jezus verraadt, kraait een haan in het Bijbelverhaal. Doordat de haan op een hoog punt staat, waar iedereen hem kan zien, zou het mensen eraan moeten herinneren dat ze trouw moeten zijn aan het geloof. Een andere christelijke theorie is dat de haan mensen behoedt voor gevaar, net als God.

Tekst loopt door onder de foto

Sint Joriskerk
Foto: indebuurt

Het kruis

Terwijl het kruis vroeger een heidens symbool was, is het nu één van de bekendste christelijke symbolen. Het kruis staat symbool voor de kern van het christelijke evangelie: Jezus stierf aan het kruis en heeft daardoor de zonden van de mensen op zich genomen.

De bol

Last but not least: de bol. Dit symbool is ook van oorsprong een heidens symbool. Met de glans van de bol wilden heidenen kwade geesten verjagen. Vroeger dacht men namelijk dat geesten bang waren voor spiegels. Leuk feitje: met precies dezelfde intentie is de oorsprong van de kerstballen ontstaan. Waarom dit heidense symbool overgenomen is, is niet helemaal duidelijk. Sommige christenen symboliseren de bol met een appel, die voor de zondeval staat. Het gaat dan om de appel die Adam en Eva aten in het paradijs, waardoor ze in zonden vervielen.

Tekst loopt door onder de foto

Sint Joriskerk
Kaart: Facebookpagina Eindhoven Toen

De volgorde

Overigens is de volgorde van de bol, het kruis en de haan niet toevallig. De appel als zondeval, het kruis voor de verzoening van God via Jezus en de haan voor het nieuwe begin vormen samen de kern van de christelijke gedachte.

Spot de symbolen

Niet iedere kerktoren heeft een bol, kruis en haan op de top staan. Bij sommige kerken spot je maar één van deze symbolen, of juist iets heel anders. Een heel groot Jezusbeeld bijvoorbeeld. Voor je volgende wandeling door Eindhoven: vergeet niet naar de symbolen te kijken.

Bron: Historiek, Stadsgids030

Lees ook:

HEMA

Toen in Eindhoven: 15 x oude foto’s van de HEMA

Op donderdag 12 maart opent HEMA de deuren aan het 18 Septemberplein én de Hermanus Boexstraat. HEMA...
18 septemberplein

Weet je nog: toen het 18 Septemberplein nog een rotonde had

Het was een belangrijke dag in de geschiedenis van onze stad: op 18 september 1944 werd Eindhoven be...
Hoogstraat

Toen in Eindhoven: 18 x oude foto’s van de Hoogstraat

Dat Eindhoven vroeger uit verschillende dorpen bestond, kun je nog steeds goed zien aan bepaalde wij...

Meer over

Mysteries

adv.