Mysterie opgelost: dit is waarom sommige Eindhovense panden een versierde steen hebben

De Leren Broek
Hier vind je dFoto: indebuurt

Tijdens een wandeling door Eindhoven heb je er misschien weleens een gespot: een versierde steen op de voorgevel van een pand. Tegenwoordig is het een mooie decoratie, maar vroeger had zo’n steen een belangrijke functie.

Deze versierde stenen worden gevelstenen genoemd. Over het algemeen zijn het kleine stenen met een reliëf, vaak met felle kleuren en een onder- of bovenschrift. Je vindt ze niet alleen in onze stad, maar in heel Nederland. En dan voornamelijk op oude panden. Af en toe is er een gevelsteen geplaatst op een nieuwer pand, bijvoorbeeld omdat het oorspronkelijke pand is gesloopt.

Gevelstenen in Eindhoven

In Eindhoven zijn verschillende gevelstenen te vinden. De bekendste is misschien wel die van de Leren Broek aan de Demer (het verhaal achter deze steen losten we al eerder op).

De Leren Broek
Foto: Bert van Herk

Voorloper van het huisnummer

Wat is het verhaal achter deze stenen? Ze hadden vroeger een belangrijke functie in onze gemeente: ze dienden als adressen. Onno Boers, gevelsteenspecialist en auteur van het boek De Gevelstenen van Amsterdam, schreef: “Men woonde in Het Swarte Schaap, in De Rode Leeuw, in Het Melkmeisje of in het huis ertegenover of ernaast.” De gevelsteen is dus de voorloper van het huisnummer. Daarnaast werden de stenen gezien als een soort reclameborden voor bedrijven. In het begin van de 19e eeuw werden straatnamen en huisnummers in Nederland ingevoerd, waardoor gevelstenen niet langer nodig waren.

Een verhaal

Op veel gevelstenen werden familienamen of beroepen uitgebeeld. Een tandarts had bijvoorbeeld een gevelsteen met daarop een kies en een schrijver een steen met een veer. Was er een concurrerende collega in de stad met vrijwel dezelfde steen? Dan voegde men gewoon iets toe, zoals een kroon. Andere stenen verwezen naar een familiewapen of een religieuze of politieke overtuiging van de bewoner.

 In het geval van het pand aan de Demer zat er heel vroeger op dit adres een leerlooierij, en iedereen kende het als De Leren Broek. Achter iedere gevelsteen die je tegenkomt schuilt dus wel een verhaal 😉 .

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie: wat zijn toch die gele bloemen die overal zo uitbundig bloeien in de berm?”

Mysterie: wat zijn toch die gele bloemen die overal zo uitbundig bloeien in de berm?

Ga naar “Mysterie: waarom deze flitspaal in de St. Bonifaciuslaan anders is dan andere”

Mysterie: waarom deze flitspaal in de St. Bonifaciuslaan anders is dan andere

snelheidsmeterspaarpot
Ga naar “Eindhovense mysteries: waar zijn die gouden, vierkante stenen voor?”

Eindhovense mysteries: waar zijn die gouden, vierkante stenen voor?

Struikelstenen in Eindhoven

In onze gids

Ga naar “MARQUEZA bijoux”

MARQUEZA bijoux

  • Echternachlaan 360
  • Winkelen

Nu geopend

Ga naar “MARQUEZA bijoux”

MARQUEZA bijoux

  • Echternachlaan 360
  • Winkelen
MARQUEZA bijoux

Nu geopend

Ga naar “Hermann’s Schnitzel”

Hermann’s Schnitzel

  • Bredalaan 27
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Hermann's Schnitzel

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Voordelig naar ZODIAC de musical”

Voordelig naar ZODIAC de musical

  • Uitjeskrant.nl
  • Geldig t/m 28 mei 2021
Uitjeskrant

Topper

Ga naar “Alle Magnum ijs van € 6,98 voor € 3,49”

Alle Magnum ijs van € 6,98 voor € 3,49

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99”

36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99

  • vanHaren
  • Geldig t/m 23 mei 2021
Ga naar “PLUS Blauwe bessen of bramen van € 5,58 voor € 2,49”

PLUS Blauwe bessen of bramen van € 5,58 voor € 2,49

  • PLUS
  • Geldig t/m 22 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Wilti Schoonmaakdiensten zoekt een interieurverzorgster in Oirschot”

Wilti Schoonmaakdiensten zoekt een interieurverzorgster in Oirschot

  • Wilti Schoonmaakdiensten
  • Parttime

Topper

Ga naar “Verkoopmedewerker bij Perry Sport”

Verkoopmedewerker bij Perry Sport

  • Perry Sport Eindhoven
  • Parttime
Ga naar “McDonald’s Best zoekt een medewerker voor onderhoud buiten”

McDonald’s Best zoekt een medewerker voor onderhoud buiten

  • McDonalds Best
  • Fulltime
McDonalds Best

Topper

Ga naar “Magazijnmedewerker nacht”

Magazijnmedewerker nacht

  • Baanbreed Eindhoven
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Dwars Makelaars zoekt een vestigingsmanager/makelaar (K)RMT Eindhoven”

Dwars Makelaars zoekt een vestigingsmanager/makelaar (K)RMT Eindhoven

  • Dwars Makelaars
  • Fulltime
Dwars Makelaars

Topper