Advertentie wordt geladen…

Zo zag het leven in Ede eruit na de Tweede Wereldoorlog

Al decennialang herdenken we op 4 mei alle burgers en militairen die bij oorlogssituaties, waar dan ook ter wereld, om het leven zijn gekomen. Zo ook afgelopen week weer. En een dag later vierden we de bevrijding van Nederland in 1945. Hoe het leven in Ede er na de bevrijding uitzag? Dat kunnen we je laten zien met deze oude foto’s.

Advertentie wordt geladen…

Dit artikel is eerder online verschenen. 

Advertentie wordt geladen…

Water uit de watertoren

Foto: Gemeentearchief Ede

Nog net voor de oorlog voorbij was, op dinsdag 17 april 1945 (één dag voor de bevrijding van Ede) schoten Britse soldaten op de watertoren, waar de Duitsers een uitkijkpost hadden. De watertoren werd getroffen en de Duitse soldaten wisten niet hoe snel zij naar beneden moesten komen. De stroom water die uit het gat kwam, zag er mooi uit in het ochtendlicht. De watertoren staat nu niet meer.

De bevrijding

Foto: Gemeentearchief Ede

Feest op de Markt (die er vroeger anders uitzag dan nu) bij de bevrijding van Ede op 17 april 1945! 

Onze burgemeester kwam terug

Foto: Gemeentearchief Ede

Burgemeester Leopold Roland Middelberg was hij eerst burgemeester van Zoetermeer en daarna van Ede, in 1938. In 1941 werd hij ontslagen en werd in Ede een NSB-burgemeester aangesteld: Van Dierendonck. Van Dierendonck stond bekend als heel antisemitisch en hij werd na de bevrijding gevangen gezet en berecht, waarbij hij 5 jaar cel kreeg. Ook mocht hij levenslang geen ambt meer bekleden.

Middelberg werd tijdens de bezetting gevangen gehouden in Kamp Haaren en Kamp Sint-Michielsgestel. In april 1945 werd Ede bevrijd en vanaf 17 april van hetzelfde jaar was Middelberg weer burgemeester. Hij bleef dit tot in 1946, waarna hij met pensioen ging. Na zijn Hij woonde met zijn vrouw in villa de Hooge Paaschberg in Ede (dat enorme huis aan de Arnhemseweg). Toen hij burgemeester-af was, ging hij wonen in Breda, waar hij ook overleed.

Duitse krijgsgevangenen

Foto: Gemeentearchief Ede

Direct na de bevrijding van Ede op 17 april 1945 werden de kazernes in Ede-West gebruikt om Duitse krijgsgevangenen op te sluiten. Een van hen liet deze boodschap achter voor zijn familie op een pilaar: ‘Familie Regers, Mainstrasse 64 in Nienburg. Heb geprobeerd de benen te nemen en ben gepakt. Acht dagen donkere cel.’

De gevangen bezetter

Foto: Gemeentearchief Ede

Hier zie je enkele krijgsgevangenen: Hollandse SS’ers op de snelweg van Ede naar Arnhem in mei 1945.

Buitgemaakte Nazi-vlag

Foto: Gemeentearchief Ede

Op deze foto zie je militairen eind april of mei 1945. Ze houden een buitgemaakte Nazivlag vast. 

Duitsers verlaten Ede

Foto: Gemeentearchief Ede

Hier zie je ze Ede verlaten, de ‘Edelgermanen’ na de bevrijding in 1945.

Bevrijdingsfeest

Bevrijding 1945 Kolkakker
De bewoners van de Kolkakker staan voor de versierde erepoort tijdens het Bevrijdingsfeest in 1945. Foto: Gemeentearchief Ede

Na de oorlog was het feest en dat werd gevierd. Overal in Ede werden poorten versierd, zoals deze in de Kolkakkerbuurt. Er waren bevrijdingsoptochten met versierde karren en iedereen ging de straat op. Van de bevrijders werd ook op een feestelijke manier afscheid genomen. In een parade verlieten ze Ede, terwijl burgemeester Middelberg vanaf een Canadese jeep de parade afnam.

Feest!

Foto: Gemeentearchief Ede

Hier zie je een optocht tijdens de Bevrijdingsfeesten, op de hoek van de Bunschoterweg en Kreelseweg. Het was groot feest in Ede en iedereen ging de straat op.

Plaquettes onthuld

Foto: Gemeentearchief Ede

Op 6 november 1945 werden een aantal plaquettes onthuld die moesten herinneren aan wat de Canadeze militairen hadden gedaan. Ook het Mausoleum werd weer overgedragen aan de gemeente Ede.

Openluchttheater hersteld

Jan Sonneveld

Geloof het of niet, maar de Canadese bevrijders zaten na de oorlog niet stil. Zij voerden in 1945 herstelwerkzaamheden uit aan het Openluchttheater. De Eder Kuil was in de oorlog namelijk beschadigd.

Herdenkingsdienst

Foto: Gemeentearchief Ede

Na de oorlog was het niet overal feest. Veel families rouwden omdat ze dierbaren waren verloren. Op 12 december 1945 werd een rouwdienst gehouden voor Pieter A. van den Vark. Hij was een opgepakte verzetsstrijders die doodgeschoten werd door de bezetter. De rouwdienst en bijzetting in het Mausoleum van het stoffelijk overschot van Pieter A. van den Vark was symbolisch voor 39 andere, in de Tweede Wereldoorlog gevallen verzetsstrijders.

Bijzetting verzetsstrijders

Foto: Gemeentearchief Ede

Hier zie je de rouwstoet die richting het Mausoleum gaat voor de bijzetting van de Edese verzetsstrijders. Dat was op 12 december 1945, toen Ede een algemene rouwdag hield. Deze foto is onderaan de Arnhemseweg gemaakt.

Meer over Ede van vroeger:

Meer in deze categorie

Toen in Ede

Ga naar “Raad de foto: waar is dit kiekje gemaakt?”

Raad de foto: waar is dit kiekje gemaakt?

Ga naar “7 x zo zag zwemplezier in het Enkabad eruit”

7 x zo zag zwemplezier in het Enkabad eruit

Enkabad
Ga naar “Wist je dat in Ede een Joods werkkamp was?”

Wist je dat in Ede een Joods werkkamp was?

Kamp Schut

In onze gids

Ga naar “De Bruine Meren”

De Bruine Meren

  • Apeldoornseweg 93a
  • Tuincentra
  • Gesloten
De Bruine Meren

Nu gesloten

Ga naar “Boomkwekerij & Tuincentrum Leen Konijn”

Boomkwekerij & Tuincentrum Leen Konijn

  • Bruinhorsterpad 5
  • Tuincentra
  • Gesloten
Tuincentrum Ede

Nu gesloten

Ga naar “Bloem Ede”

Bloem Ede

  • Verlengde Arnhemseweg 99
  • Pannenkoekenrestaurants
  • Gesloten
Gonzales

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Het is bijna Vaderdag”

Het is bijna Vaderdag

  • Melk & Puur
  • Geldig t/m 20 juni 2021

Topper

Ga naar “Gratis waardebepaling van je woning”

Gratis waardebepaling van je woning

  • Domicilie makelaars Ede
  • Geldig t/m 31 december 2021
Ga naar “10% extra korting op alle proefpakketten”

10% extra korting op alle proefpakketten

  • Aware Pet Products
  • Geldig t/m 6 juli 2021

Topper

Ga naar “Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken”

Gratis hypotheekgesprek bij Domicilie Hypotheken

  • Domicilie makelaars Ede
  • Geldig t/m 31 december 2021
Ga naar “Alle Heteluchtfriteuses 20% korting”

Alle Heteluchtfriteuses 20% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021

Vacatures

Ga naar “Werken bij Ladyline”

Werken bij Ladyline

  • Ladyline Ede
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Receptionist(e) / Commercieel medewerker binnendienst”

Receptionist(e) / Commercieel medewerker binnendienst

  • Gewoon Merel
  • Fulltime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Microbiologisch analist Ede”

Microbiologisch analist Ede

  • Manpower
  • Fulltime
Ga naar “Hovenier”

Hovenier

  • Jigler
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Klassieke muziek – Stanford in de Ericakerk”

Klassieke muziek – Stanford in de Ericakerk

  • Ericakerk
  • 26 juni 2021