Toen in Ede: ken je de ENKA-sloot nog?

Enka Sloot
Foto: Facebook Foto's Oud Ede

Ons dorp Ede gaat natuurlijk al langer mee dan vandaag. Een begrip uit vervlogen tijden is de ENKA-sloot. Een sloot met chemisch afvalwater van de bekende ENKA-fabriek. Wie kan zich deze sloot nog heugen?

Ede krijgt industrie

De Nederlandse Kunstzijdefabriek, afgekort NK en uitgesproken als ENKA, kreeg in 1922 voeten aan de grond in Ede. Toen was de ENKA de grootste fabriek van het land, waar kunstzijde werd geproduceerd als vervanging voor het duurdere textiel. De stijgende werkgelegenheid had een grote groei van de Edese bevolking tot gevolg. De arbeiders kwamen te wonen in het tegenwoordige Ede-Zuid.

Bij zo’n grote fabriek groeide ook de behoefte om fabrieksafval te lozen. De ENKA gebruikte hiervoor een sloot langs het spoor, die zelfs helemaal doorliep tot de vloeivelden buiten Ede. Tegenwoordig haast ondenkbaar. Totdat er een zuiveringsinstallatie in gebruik werd genomen, in 1973, is er dus nog flink wat rommel doorheen gestroomd.

Een sterk geurende herinnering

In Grand Café de Verleiding drinkt een dame op leeftijd een cappuccino. “De ENKA-sloot? Stinken dat het deed!” zegt ze. “Wij mochten daar nooit in de buurt spelen, maar toch deden we het. Het water was zo warm, in de winter sloeg de stoom ervan af! Ede was in die jaren nog echt een klein dorp, alles leek te kunnen.”

Een meneer aan een tafeltje naast ons springt in het gesprek. “Die sloot was zo groen, hij gaf bijna licht! Als de wind verkeerd stond, rook je echt de lucht van rotte eieren.” Beiden knikken instemmend. “Dat is tegenwoordig wel anders,” concludeert de man.

Foto: Google Maps

Verdwenen en vergeten?

Sinds 2003 is de ENKA gesloten en kan men wonen in deze nieuwe wijk met dezelfde naam. De sloot is gedempt en waar vroeger giftige vloeistoffen stroomden, worden nu groenten verbouwd in volkstuintjes. Toch zijn de sporen van de ENKA nog zichtbaar. Uit onderzoek is gebleken dat de vervuiling van het grondwater zich zelfs heeft verspreid tot aan de Rietkampen – een van de lagere delen van Ede.

De vervuiling is binnengedrongen tot een diepte van minstens 20 meter. Een toekomstig nieuwe afvoerleiding in de grond zou de vervuiling in het gebied moeten terugdringen. Zouden nieuwe bewoners langs het spoor de ENKA-sloot wel kennen? En hoe zouden de verbouwde groenten smaken?

Lees ook:

  • Toen in Ede: 9 x oude kiekjes van het bos

    In de zomer houdt een dak van groene bladeren je heerlijk koel, in de herfst zie je er de prachtigste...

    Doolhof bloedkei Edese Bos
  • Toen in Ede: zo zag de Albert Heijn XL er vroeger uit

    Het is er altijd druk, de hele supermarkt doorlopen is gelijk een sportsessie en je kunt er alle boodschappen vinden....

    Pand Berko

Meer in deze categorie

Toen in Ede

Ga naar “Hoor wie klopt daar kind’ren: 5 heerlijke foto’s van Sinterklaas in Ede vroeger”

Hoor wie klopt daar kind’ren: 5 heerlijke foto’s van Sinterklaas in Ede vroeger

Ga naar “Toen in Ede: de melkman nog door de straten van Ede liep”

Toen in Ede: de melkman nog door de straten van Ede liep

de Diedenweg in de eerste helft van de twintigste eeuw
Ga naar “Toen versus nu: de kop van de Parkweg”

Toen versus nu: de kop van de Parkweg

Parkweg

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel € 9,99”

Jan van Haasteren puzzel € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “HOUTEN KERSTBOOMPJES”

HOUTEN KERSTBOOMPJES

  • Xenos
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Ierse Riblappen € 4,99”

Ierse Riblappen € 4,99

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022

Vacatures

Ga naar “Helpende”

Helpende

  • Vilente – De Klinkenberg
  • Parttime
De Klinkenberg

Agenda

Ga naar “Dickens Fair Bennekom”

Dickens Fair Bennekom

  • Van 9 dec t/m 10 dec
Dickens Fair BennekomDickens Fair Bennekom
Ga naar “Kerstconcert met samenzang COV-Bennekom/OBK Bennek”

Kerstconcert met samenzang COV-Bennekom/OBK Bennek

  • 17 december 2022